Tại cuộc họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý 3/2026 chiều 7/10, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, mặt bằng lãi suất trên thị trường vẫn chịu áp lực, song tốc độ tăng đã chậm lại.
Tính đến ngày 20/9, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu thực hiện nghiêm các chỉ đạo về lãi suất, công khai thông tin lãi suất cho vay trên website để khách hàng có cơ sở tham khảo.
HƠN 2,2 TRIỆU TỶ ĐỒNG "BƠM" VÀO NỀN KINH TẾ
Điểm đáng chú ý tại cuộc họp báo đó là, trong khi lãi suất huy động tăng, tín dụng tiếp tục duy trì tốc độ tăng khá cao.
Đến ngày 30/9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm trước.
Như vậy, từ đầu năm đến nay, khoảng 2,2 triệu tỷ đồng tín dụng đã được bổ sung thêm cho nền kinh tế chỉ trong 9 tháng.
Theo Ngân hàng Nhà nước, tín dụng tiếp tục được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và những động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Cơ quan quản lý cũng đang tạo thêm dư địa tín dụng cho một số lĩnh vực như nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất và các dự án lớn, trọng điểm có tính lan tỏa.
Việc tín dụng tăng nhanh trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động đi lên đặt ra yêu cầu lớn đối với hệ thống ngân hàng trong việc cân đối nguồn vốn và chi phí đầu vào, đồng thời vẫn phải bảo đảm khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân.
Đây cũng là lý do vị lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất cho vay.
Bên cạnh đó, một trong những chương trình được Ngân hàng Nhà nước thúc đẩy là tín dụng hướng tới các động lực tăng trưởng và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo định hướng này, các ngân hàng tham gia chương trình phải áp dụng lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng.
KHÔNG GIAN GIẢM LÃI SUẤT VẪN CÒN HẸP
Quay lại với vấn đề lãi suất, theo Ngân hàng Nhà nước, diễn biến trong nước không thể tách rời những thay đổi của thị trường tài chính quốc tế. Áp lực từ lạm phát, tỷ giá, giá năng lượng và chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn tiếp tục là những yếu tố cần được theo dõi sát.
Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho rằng, mặt bằng lãi suất của Việt Nam chịu tác động nhất định từ xu hướng lãi suất toàn cầu. Trong bối cảnh các yếu tố bên ngoài còn khó lường, việc điều hành chính sách tiền tệ phải tính toán đồng thời giữa lãi suất, tỷ giá và lạm phát.
Có lẽ đó cũng lý giải cho việc vì sao thông điệp đáng chú ý từ cuộc họp báo lần này không phải là một cam kết về việc giảm lãi suất, mà là nỗ lực làm chậm tốc độ tăng lãi suất và ổn định mặt bằng hiện tại.
Đối với doanh nghiệp, việc lãi suất tăng chậm lại là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đồng nghĩa chi phí vốn sẽ nhanh chóng trở lại mức thấp. Mặt bằng huy động cao hơn khiến các ngân hàng phải cân đối giữa chi phí vốn và khả năng giảm lãi suất cho vay.
Trong khi đó, nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn lớn khi tín dụng đã tăng hơn 11% chỉ sau 9 tháng. Nếu dòng vốn tiếp tục tăng mạnh trong quý IV, áp lực đối với chính sách tiền tệ cũng sẽ gia tăng, đặc biệt trong trường hợp lạm phát hoặc tỷ giá xuất hiện những diễn biến bất lợi.
Vì vậy, bài toán của Ngân hàng Nhà nước trong những tháng cuối năm không chỉ là duy trì tăng trưởng tín dụng, mà còn phải bảo đảm dòng vốn được phân bổ vào những khu vực tạo ra giá trị và tăng trưởng thực cho nền kinh tế.
Nhìn chung, sau 9 tháng, bức tranh chính sách tiền tệ đang cho thấy một thế cân bằng khá rõ. Trong đó, tín dụng cần tiếp tục tăng để hỗ trợ tăng trưởng, nhưng mặt bằng lãi suất không thể giảm mạnh nếu các sức ép về lạm phát, tỷ giá và thị trường quốc tế chưa hạ nhiệt.
Việc Ngân hàng Nhà nước đánh giá tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại cho thấy ưu tiên trước mắt là giữ ổn định mặt bằng mới, thay vì tạo ra một thay đổi mạnh về chính sách. Diễn biến lãi suất trong quý 4 vì thế sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng kiểm soát lạm phát, tỷ giá cũng như nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Theo nhận định của các tổ chức tín dụng trong cuộc khảo sát gần đây, thanh khoản của hệ thống ngân hàng trong quý 3/2026 tiếp tục duy trì trạng thái “tốt” và sẽ tiếp tục cải thiện trong quý 4/2026 và cả năm 2026, năm 2027.
Diễn biến này cho thấy đánh giá của các tổ chức tín dụng về thanh khoản nhìn chung tích cực và có xu hướng cải thiện trong thời gian tới, mặc dù áp lực cân đối nguồn vốn vẫn cần được theo dõi trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tiếp tục ở mức cao.
