Trong báo cáo cập nhật về ngành ngân hàng mới công bố, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho biết tổng lợi nhuận trước thuế quý 4/2024 của 27 ngân hàng niêm yết đạt 81 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng 22% so với cùng kỳ 2023.
Theo đó, thu nhập lãi thuần vẫn là động lực tăng trưởng chính cho tổng thu nhập hoạt động và lợi nhuận trước thuế, với điểm nhấn về tăng trưởng tín dụng ước đạt gần 18%, mức cao nhất kể từ năm 2018.
Ngoài ra, VDSC cũng nhận thấy cấu phần thu nhập khác có sự tăng trưởng vượt trội nhờ thu nhập từ thu hồi nợ xấu (đã xử lý rủi ro) đạt gần 15 nghìn tỷ đồng và tăng trưởng 66% so với cùng kỳ năm trước; chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đi ngang so với cùng kỳ là hai điểm nhấn đáng chú ý khác trong bức tranh kết quả kinh doanh cũng như củng cố cho diễn biến cải thiện của chất lượng tài sản của ngành ngân hàng trong quý 4/2024.
Lũy kế cả năm 2024, lợi nhuận của các ngân hàng niêm yết đạt 299 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng 18% so với năm 2023.
Trong quý 4/2024, thu nhập lãi thuần của các ngân hàng tăng trưởng 11% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng của 6% của quý 4/2023 với sự dẫn dắt của tăng trưởng tín dụng, ước đạt 17,8% - mức cao nhất kể từ 2018, trong khi NIM quý 4 bị thu hẹp (giảm 0,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ) nhưng có phần hạn chế hơn so với mức giảm cùng kỳ năm 2023 ( giảm 0,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ 2022). Đáng chú ý, NIM quý 4 cải thiện 0,1 điểm phần trăm so với quý 3 nhờ lợi suất tài sản tăng trong khi chi phí vốn đi ngang so với quý trước.
VDSC tin rằng diễn biến mở rộng của NIM so với quý trước có sự hỗ trợ của việc hoàn nhập thu nhập lãi đã thoái sau khi chất lượng tài sản có sự cải thiện đáng kể trong quý 4/2024. Lũy kế cả năm, NIM cuối năm 2024 của các ngân hàng niêm yết giảm 0,1 phần trăm so với cùng kỳ 2023 xuống 3,3% với đà giảm chậm lại so với năm 2023 ( giảm 0,4 điểm phần trăm).
Các nguồn thu nhập ngoài lãi trong quý 4 tăng trưởng mạnh 32% so với cùng kỳ 2023, chủ yếu được dẫn dắt bởi thu nhập từ thu hồi nợ xấu ( tăng 66%) và thu nhập từ mua bán chứng khoán đầu tư và kinh doanh (chủ yếu là trái phiếu chính phủ) với mức tăng là 67%.
Cụ thể, trong khi thu nhập từ thu hồi nợ xấu có sự tăng trưởng tích cực trên diện rộng và đột biến ở số ít ngân hàng như VPBank, VCB, BIDV, VietinBank, thì tăng trưởng của thu nhập từ kinh doanh chứng khoán được đóng góp chủ yếu bởi đột biến chủ yếu ở BIDV và MB. Ngược lại, tăng trưởng của thu nhập từ phí dịch vụ vẫn tương đối yếu (giảm 13% so với cùng kỳ), vốn bị ảnh hưởng bởi thị trường bảo hiểm chưa phục hồi và sự dịch chuyển của nguồn thu nhập từ UPAS L/C sang thu nhập lãi.
Chi phí hoạt động trong quý 4 và cả năm 2024 lần lượt tăng trưởng 19% và 11% so với cùng kỳ 2023, và tỷ lệ chi phí hoạt động/thu nhập hoạt động (CIR) toàn ngành trong 2024 đạt 33,5%, cải thiện khoảng 0,8 điểm phần trăm so với năm 2023.
Theo VDSC, trong khi tỷ trọng chi phí cho nhân viên có xu hướng giảm qua các năm, các ngân hàng tiếp tục gia tăng tỷ trọng chi phí hoạt động khác, trong đó chủ yếu là chi cho các hoạt động quản lý, công vụ, bao gồm các khoản chi về nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, và chi cho các sáng kiến cải tiến, tăng năng suất lao động.
Như vậy, các ngân hàng tiếp tục ưu tiên cho các hoạt động đầu tư chuyển đổi số nhằm tăng tính cạnh tranh cũng như nâng cao năng suất hoạt động, phần nào được thể hiện qua xu hướng giảm của tỷ lệ CIR từ 2019 tới nay.
Cũng theo dữ liệu của VDSC, chất lượng tài sản có sự chuyển biến tích cực trong quý 4/2024 với quy mô nợ xấu (NPL), tỷ lệ NPL, và nợ xấu hình thành ròng (trước xử lý rủi ro) đều giảm so với quý trước.
Đáng chú ý, quy mô nợ xấu hình thành ròng đã giảm về mức thấp nhất kể từ quý 1/2022, thời điểm trước khi nợ xấu bắt đầu chu kỳ tăng mạnh trước những ảnh hưởng tiêu cực từ yếu tố vĩ mô và thị trường bất động sản.
Trong quý 4/2024, một số ngân hàng đáng chú ý ghi nhận nợ xấu giảm ròng (trước xử lý rủi ro), do nợ xấu nội bảng chuyển về các nhóm nợ tốt hơn, bao gồm VietinBank, MB, Techcombank, TPBank, NamABank.
VDSC cho rằng, xu hướng nợ xấu hình thành ròng giảm được hỗ trợ bởi khả năng trả nợ của các khách hàng đã khả quan hơn trong quý 4/2024, thể hiện một phần qua số dư lãi, phí phải thu, số ngày phải thu lãi bình quân giảm đáng kể so với quý trước.
Nhóm phân tích cho rằng diễn biến này có thể tiếp tục củng cố cho chất lượng tài sản của ngành ngân hàng trong 2025. Mặc dù nợ xấu mới đã giảm, các ngân hàng duy trì tỷ lệ chi phí tín dụng không thay đổi so với quý trước, giúp tỷ lệ bao phủ nợ xấu cải thiện nhẹ lên 91% từ mức 83% trong quý 3/2024.
