Trong bối cảnh xung đột quân sự giữa Iran, Israel và Mỹ tiếp tục leo thang dữ dội khiến hàng không rơi vào hỗn loạn. Hàng loạt sân bay ở Trung Đông đóng cửa, hàng trăm chuyến bay bị huỷ, hàng nghìn hành khách bị mắc kẹt. Không chỉ làm chao đảo mạng bay toàn cầu, làn sóng gián đoạn này đang lan tới thị trường du lịch, gây đảo lộn kế hoạch của du khách và tác động rõ nét tới các doanh nghiệp lữ hành.
DU KHÁCH VIỆT MẮC KẸT TẠI TRUNG ĐÔNG
Trên trang cá nhân, anh Lý Thành Cơ (TP.HCM) cho biết anh liên tục gặp sự cố mắc kẹt tại Jordan trong thời điểm nổ ra xung đột vũ trang giữa Iran và Israel. Theo thông tin mới cập nhật, anh Lý Thành Cơ đặt được vé trên chuyến bay từ Jordan đi Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào sáng 3/3, sau đó sẽ tìm cách để trở về Việt Nam.
"Nhiều người hỏi tôi về cảm xúc khi kẹt giữa hai làn tên lửa của Iran và Israel. Ban đầu khi nhận tin về chiến sự và chuyến bay bị hủy, tôi trơ cảm xúc, bất lực vì không biết phản ứng ra sao. Chứng kiến pháo đạn trên bầu trời, tôi càng thấy mình nhỏ bé, đứng giữa ranh giới sinh tử", anh Thành Cơ nói.
Trước đó, chuyến bay của Turkish Airlines từ Amman đi Istanbul bị hủy khiến cả nhóm phải tức tốc quay lại sân bay tìm phương án thay thế. Lựa chọn duy nhất hiện tại là đặt vé của hãng Royal Jordanian để rời khỏi thủ đô Amman.
Trưởng đoàn đã phải quyết định nhanh chóng việc mua hàng chục vé mới cho cả nhóm để ra khỏi Jordan càng sớm càng tốt. Mục tiêu ưu tiên hàng đầu là di chuyển đến Istanbul, nơi có nhiều lựa chọn bay quốc tế để từ đó tìm đường về Việt Nam.
Không riêng gì anh Thành Cơ, YouTuber Duy An cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi trên đường sang Barcelona công tác nhưng bị “mắc kẹt” trong lúc quá cảnh tại Dubai. Anh cho biết xuất hiện các vụ nổ cách nơi ở vài chục km. "Hành khách quá cảnh được cấp visa tạm thời không thời hạn và bố trí khách sạn trong thời gian chờ đợi", Duy An kể. Anh xác nhận hiện vẫn an toàn, song toàn bộ kế hoạch phụ thuộc vào thông báo mới từ hãng bay.
NGÀNH DU LỊCH LAO ĐAO
Thông báo của Hiệp hội Lữ hành Nga (ATOR) ngày 2/3 ước tính các nhà điều hành tour du lịch sẽ phải chịu chi phí nhiều triệu USD cho việc khắc phục tình trạng hàng nghìn du khách mắc kẹt ở nước ngoài do xung đột leo thang tại Trung Đông.
Theo Giám đốc điều hành ATOR Maya Lomidze, chi phí sơ bộ cho chỗ ở bổ sung và hồi hương du khách lên tới 772,7 triệu ruble (tương đương 10 triệu USD). Tuy nhiên, đây không phải là chi phí bất ngờ đối ngành du lịch Nga.
Giám đốc Hiệp hội hỗ trợ du lịch Tourpomoshch, ông Aleksandr Osauenko, giải thích trong năm ngoái, các công ty du lịch Nga đã phải chịu thêm khoản chi phí 10 tỷ ruble do các cuộc xung đột giữa Iran và Israel. Mỗi công ty lớn phải chi ít nhất 700-800 triệu ruble.
Chiến sự leo thang ở Trung Đông, cùng với việc hoãn, hủy hàng loạt chuyến bay đã ảnh hưởng đến ít nhất 60.000 khách du lịch quốc tế.
Theo ATOR, hiện có khoảng 50.000 người đang mắc kẹt ở Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), 1.000 người ở Qatar, 700 người ở Oman, 300 người ở Bahrain và khoảng 8.000 người khác đang ở các nước thứ ba.
Phó Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Du lịch Nga (PCT), ông Dmitry Gorin, cho biết các công ty du lịch phải chịu thêm chi phí lưu trú, ăn uống và các chuyến bay thay thế cho những người này. Bên cạnh đó, do có lượng lớn hành khách mắc kẹt tại các sân bay nên không phải lúc nào các hãng hàng không cũng cung cấp được đầy đủ các dịch vụ. Chưa kể, những khác biệt về chính sách của các khách sạn cũng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ lưu trú cho nhiều người và đội chi phí phải trả của các công ty du lịch.
Một tổn thất đáng kể khác là các tour du lịch bị hủy. ATOR lưu ý rằng nhiều công ty lữ hành đang cung cấp dịch vụ hủy tour mà không khấu trừ chi phí thực tế (AIE), sắp xếp lại lịch trình hoặc thay đổi điểm đến cho các đặt chỗ đến hết ngày 8/3.
Việc hủy các chuyến bay không chỉ ảnh hưởng đến các hãng hàng không Nga mà còn cả các hãng hàng không quốc tế. Theo Cirium, 40% số chuyến bay đến các nước Trung Đông và vùng Vịnh đã bị hủy vào cuối tuần. Emirates, Dubai, Air Arabia và Air India Express tạm ngừng các chuyến bay ít nhất đến ngày 2/3. Một nguồn tin của Kommersant cho rằng các hoạt động hàng không bình thường sẽ được nối lại vào ngày 3/3.
26 chuyến bay của Singapore Airlines (SIA) và hãng hàng không giá rẻ Scoot của SIA với lịch bay từ ngày 28/2-7/3 đã bị hủy. Người phát ngôn của SIA cho biết sự an toàn của khách hàng và nhân viên là ưu tiên hàng đầu. Hãng sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình ở Trung Đông và điều chỉnh lộ trình bay khi cần thiết. Những khách hàng bị hủy chuyến sẽ được sắp xếp các chuyến bay thay thế hoặc nhận bồi hoàn 100% số tiền vé chưa sử dụng.
Trong khi đó, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang phải điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và xúc tiến thương mại ở Trung Đông theo hướng thận trọng hơn nhằm giảm thiểu rủi ro. Thương hiệu xe sang Genesis thuộc tập đoàn Hyundai Motor đang cân nhắc khả năng điều chỉnh hoặc hủy chương trình quảng bá Giải đua xe sức bền thế giới 2026 (WEC) tại Qatar.
Korean Air tạm ngừng đường bay Incheon-Dubai đến hết ngày 5/3. Đây là hãng nội địa duy nhất khai thác chặng bay này với tần suất 7 chuyến khứ hồi/ tuần. Việc tạm dừng gây gián đoạn đáng kể kết nối giữa Hàn Quốc và UAE.
Trong khi đó, KB Financial Group tăng cường giám sát biến động thị trường và triển khai chương trình hỗ trợ phục hồi, cung cấp vốn lưu động tối đa 500 triệu won (gần 343.000 USD) cho doanh nghiệp hoạt động tại khu vực có xung đột. Shinhan Financial Group áp dụng gói hỗ trợ đặc biệt cho các nhà xuất khẩu và doanh nghiệp vừa và nhỏ bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường.
Hana Financial Group công bố gói hỗ trợ khẩn cấp 12.000 tỷ won, trong khi Woori Financial Group giám sát chặt chẽ thanh khoản cũng như biến động trên thị trường ngoại hối.
Giới chuyên gia nhận định khi xung đột ở Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các doanh nghiệp Hàn Quốc sẽ phải ưu tiên quản trị rủi ro và ổn định hoạt động, thay vì mở rộng hay đẩy mạnh quảng bá tại khu vực này.
Còn tại Thái Lan, Bộ Năng lượng nước này ra lệnh tạm dừng khẩn cấp xuất khẩu dầu mỏ để đảm bảo an ninh năng lượng trong nước. Bộ trưởng Năng lượng Auttapol Rerkpiboon cho biết Trung tâm giám sát năng lượng khẩn cấp đã được thành lập để theo dõi sát các biến động thị trường và xây dựng các kịch bản ứng phó.
Ngoài ra, Chính phủ Thái Lan dự kiến sẽ kích hoạt Quỹ Dầu mỏ để trợ giá nhiên liệu, giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân trước đà tăng của giá dầu thế giới.
Bên cạnh việc dừng xuất khẩu dầu mỏ, Thái Lan cũng có kế hoạch tăng sản lượng khí đốt tự nhiên tại Vịnh Thái Lan, đồng thời yêu cầu các nhà máy điện than và thủy điện vận hành tối đa công suất.
Tính đến ngày 1/3, dự trữ dầu của Thái Lan hiện có khoảng 7,66 tỷ lít, đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước trong khoảng 60 ngày. Dù khẳng định nguồn cung hiện tại vẫn ổn định song giới chức nước này khuyến cáo người dân nên bắt đầu tiết kiệm năng lượng.
PHẦN LỚN KHÔNG PHẬN TRUNG ĐÔNG ĐÓNG CỬA
Sáng 3/3, Cục Hàng không Việt Nam tiếp tục cập nhật tình hình một số vùng thông báo bay (FIR) tại khu vực Trung Đông bị ảnh hưởng do chiến sự (tính đến 8h cùng ngày). Diễn biến này đã tác động đến kế hoạch khai thác của một số chuyến bay từ Việt Nam đi, đến khu vực trên.
Theo thông tin cập nhật, một số FIR đã đóng hoàn toàn. Cụ thể, FIR Bahrain đóng cửa toàn bộ từ ngày 2/3 đến 4h (giờ địa phương) ngày 3/3/2026. FIR Tehran đóng cửa toàn bộ đến 8h30 (giờ địa phương) ngày 3/3, đồng thời cảnh báo khu vực xung đột có thể mở rộng ra vùng biển quốc tế thuộc Vịnh Ba Tư và Biển Oman.
FIR Doha (Qatar) đóng cửa toàn bộ đến 4h (giờ địa phương) ngày 3/3. Jordan cũng thông báo đóng cửa không phận hàng ngày từ 15h đến 6h (giờ địa phương) trong giai đoạn từ ngày 2–5/3/2026.
Bên cạnh đó, một số FIR áp dụng biện pháp hạn chế hoặc điều hành đặc biệt. Emirates FIR (khu vực Oman và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất - UAE) đóng cửa một phần, chỉ cho phép tàu bay cất, hạ cánh theo các lộ điểm được chỉ định; hoạt động bay quá cảnh chỉ được phép theo hướng Tây. Một số đường hàng không như M318, M550 tạm đóng do hoạt động quân sự. Sân bay Ras Al Khaimah (UAE) tạm thời đóng cửa; dịch vụ kiểm soát không lưu tại Sharjah (UAE) không khả dụng trong thời gian thông báo tin tức hàng không còn hiệu lực.
Tại Jeddah FIR (Saudi Arabia), cơ quan chức năng áp dụng các biện pháp điều hành bay dự phòng; nhiều tuyến đường dịch vụ không lưu trong khu vực quy định không khả dụng.
Về kế hoạch khai thác ngày 3/3/2026 của các hãng hàng không có đường bay liên quan đến khu vực xung đột Iran – Israel, Qatar Airways đã hủy chuyến bay từ Hà Nội đi Doha lúc 8h55 với 271 hành khách. Chuyến bay QR977 lúc 19h10 trong ngày 3/3 và QR985 lúc 1h45 ngày 4/3/2026 hiện chưa có thông tin cập nhật.
Emirates có chuyến bay EK395 từ Hà Nội đi Dubai lúc 0h25 ngày 4/3/2026 hiện chưa có thông tin mới. Tương tự, chuyến bay EY433 của Etihad Airways từ Hà Nội đi Sân bay quốc tế Abu Dhabi lúc 20h ngày 3/3 cũng chưa có thông tin cập nhật.
Trong khi đó, Turkish Airlines vẫn khai thác bình thường các chuyến bay giữa Hà Nội và Istanbul, gồm các chuyến TK252/TK253 (7h20/8h50) và TK164/TK165 (15h25/22h55) trong ngày 3/3. Chuyến bay vận chuyển hàng hóa TK6313 lúc 9h25 ngày 3/3/2026 cũng được khai thác theo kế hoạch.
Trước đó, chỉ trong 2 ngày 1 – 2/3, Cục Hàng không Việt Nam đã liên tục phát đi 7 bản tin cập nhật thông tin các chuyến bay bị ảnh hưởng do chiến sự Trung Đông. Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các hãng bay trong nước và quốc tế đang khai thác tại Việt Nam chủ động điều chỉnh đường bay và kế hoạch khai thác các chuyến bay giữa Việt Nam - châu Âu nhằm tránh các vùng trời chịu ảnh hưởng, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho hành khách cùng phi hành đoàn.