Nghe kém ở người cao tuổi: Không đơn giản là do tuổi tác

Nghe kém ở người cao tuổi thường tiến triển âm thầm, bắt đầu bằng việc nghe không rõ lời, phải hỏi lại nhiều lần hoặc tăng âm lượng tivi. Nếu không được quan tâm đúng cách, tình trạng này có thể gây nhiều trở ngại trong giao tiếp và ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống hàng ngày.

NGHE KÉM Ở NGƯỜI CAO TUỔI THƯỜNG BẮT ĐẦU ÂM THẦM

“Bố tôi vẫn nghe được, chỉ là phải nói to hơn một chút”, “Mẹ tôi dạo này hay hỏi lại nhưng chắc do tuổi cao”... Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi trong gia đình có người lớn tuổi bắt đầu gặp khó khăn trong việc nghe.

Thực tế, nghe kém ở người cao tuổi thường không xảy ra trong một ngày mà tiến triển từ từ. Chính vì vậy, cả người bệnh và người thân có thể quen dần với những thay đổi này mà không nhận ra khả năng nghe đang suy giảm.

Ở giai đoạn đầu, người cao tuổi vẫn có thể nghe thấy âm thanh nhưng khó phân biệt rõ lời nói. Khi trò chuyện ở nơi yên tĩnh, họ vẫn giao tiếp tương đối bình thường, nhưng khi có nhiều người cùng nói hoặc ở môi trường ồn, việc nghe và hiểu nội dung trở nên khó khăn hơn.

Một số biểu hiện thường gặp có thể kể đến như:

- Thường xuyên yêu cầu người khác nhắc lại câu vừa nói.

- Cảm thấy mọi người nói quá nhỏ hoặc không rõ lời.

- Phải tăng âm lượng tivi, radio cao hơn trước.

- Khó nghe khi nói chuyện qua điện thoại.

- Nghe kém rõ hơn khi ở nơi đông người.

- Có cảm giác ù ù, ve kêu hoặc lùng bùng trong tai.

- Thường xuyên hiểu nhầm nội dung người khác nói.

Khi việc giao tiếp trở nên khó khăn, một số người cao tuổi có xu hướng ít trò chuyện, ngại tham gia các buổi gặp mặt hoặc sinh hoạt tập thể. Vì vậy, nghe kém không chỉ ảnh hưởng đến đôi tai mà còn có thể tác động đáng kể đến đời sống tinh thần và khả năng kết nối với mọi người xung quanh.

VÌ SAO TUỔI CÀNG CAO, KHẢ NĂNG NGHE CÀNG DỄ SUY GIẢM?

Một trong những nguyên nhân quan trọng của nghe kém ở người cao tuổi là quá trình lão hóa tự nhiên của hệ thính giác. Trong tai trong có các tế bào cảm giác rất nhỏ đảm nhiệm nhiệm vụ tiếp nhận rung động âm thanh. Theo thời gian, những tế bào này có thể suy giảm về số lượng và chức năng. Khả năng xử lý, truyền dẫn tín hiệu của hệ thần kinh thính giác cũng có thể bị ảnh hưởng.

Bên cạnh quá trình lão hóa, một yếu tố khác cần được chú ý là tuần hoàn máu nuôi dưỡng tai trong.

Tai trong là cơ quan có nhu cầu chuyển hóa cao và được nuôi dưỡng bởi hệ thống mạch máu rất nhỏ. Khi tuổi càng cao, các vấn đề như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đường huyết cao hoặc xơ vữa động mạch xuất hiện nhiều hơn, từ đó có thể ảnh hưởng đến khả năng cung cấp máu và dưỡng chất cho các cấu trúc của hệ thính giác.

Có thể hình dung hệ thính giác giống như một chiếc “đài thu sóng”. Muốn chiếc đài hoạt động tốt cần có “nguồn điện” ổn định và “đường truyền” thông suốt. Tuần hoàn máu chính là nguồn cung cấp oxy, dưỡng chất cho tai trong, còn hệ thần kinh thính giác đóng vai trò như đường truyền đưa tín hiệu âm thanh lên não.

Khi “nguồn nuôi” suy giảm hoặc “đường truyền” hoạt động kém hiệu quả, âm thanh mà não tiếp nhận có thể không còn đầy đủ và rõ ràng như trước. Đây là lý do nhiều người cao tuổi vẫn nghe thấy tiếng nhưng lại khó nghe rõ lời.

NGƯỜI CAO TUỔI NGHE KÉM NÊN LÀM GÌ ĐỂ CẢI THIỆN?

Khi nhận thấy khả năng nghe suy giảm, điều đầu tiên không nên làm là mặc định rằng “tuổi già ai cũng thế”. Người cao tuổi nên được kiểm tra để xác định mức độ nghe kém và tìm nguyên nhân, đặc biệt khi tình trạng xuất hiện nhanh, chỉ xảy ra ở một bên tai hoặc đi kèm ù tai, chóng mặt, đau tai.

Trong sinh hoạt hàng ngày, cần hạn chế tiếp xúc với tiếng ồn lớn và tránh mở tivi, radio hoặc tai nghe ở âm lượng quá cao. Nếu phải ở môi trường nhiều tiếng ồn, nên có biện pháp bảo vệ tai phù hợp.

Duy trì tập luyện thể dục đều đặn cũng rất cần thiết. Vận động phù hợp giúp nâng cao sức khỏe tổng thể, hỗ trợ lưu thông máu và giảm căng thẳng. Đồng thời, người cao tuổi nên ngủ đủ giấc, ăn uống đa dạng và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu theo hướng dẫn chuyên môn.

Bên cạnh những thay đổi trong sinh hoạt, việc chăm sóc và tăng cường sức khỏe thính giác từ bên trong cũng là hướng được nhiều người quan tâm.

Một số thảo dược như cây cối xay, đan sâm, câu kỷ tử, thục địa, cốt toái bổ, cẩu tích, vảy ốc... được sử dụng theo hướng hỗ trợ sức khỏe thính giác. Trong đó, cây cối xay là dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền; đan sâm thường được sử dụng theo hướng hỗ trợ tuần hoàn; câu kỷ tử và thục địa cung cấp nhiều hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa.

Sự kết hợp giữa các thành phần này hướng tới hai yếu tố quan trọng của hệ thính giác: hỗ trợ tuần hoàn cung cấp dưỡng chất cho tai và hỗ trợ bảo vệ hệ thần kinh thính giác.

Dựa trên hướng tác động đó, các nhà khoa học đã nghiên cứu và bào chế thành công sản phẩm thảo dược có sự kết hợp của cây cối xay cùng cốt toái bổ, vảy ốc, cẩu tích, đan sâm, thục địa, câu kỷ tử, L-carnitine và kẽm. Sản phẩm giúp hỗ trợ tăng cường sức khỏe thính giác, hỗ trợ giảm ù tai, nghễnh ngãng và nghe không rõ.

Nghe kém ở người cao tuổi có thể liên quan đến quá trình lão hóa, nhưng điều đó không có nghĩa là nên chấp nhận và bỏ mặc không can thiệp xử trí. Sử dụng sản phẩm chứa thành phần từ cây cối xay đều đặn hàng ngày chính là giải pháp hỗ trợ bảo vệ thính lực lâu dài cho người cao tuổi.