Nghề môi giới bất động sản lao đao vì chứng chỉ “mua dễ, học qua loa”

Dù được xem là "cầu nối" quan trọng giữa dự án và khách hàng, lực lượng môi giới bất động sản hiện nay lại đang bị xem nhẹ về năng lực và tính chuyên nghiệp. Tình trạng đào tạo sơ sài, chứng chỉ hành nghề cấp phát dễ dãi, và sự buông lỏng trong kiểm soát đang khiến thị trường rơi vào vòng xoáy bất ổn.

NHIỀU KHOẢNG TRỐNG XUẤT HIỆN

Khảo sát toàn quốc của VARS IRE cho thấy, có 89% môi giới chưa có hoặc đã hết hạn chứng chỉ hành nghề; 51,8% chưa từng tham gia đào tạo chính quy; 93% mong muốn được tham gia kỳ thi sát hạch; và 72,6% chưa biết thế nào là cơ sở đào tạo đạt chuẩn.

Những con số trên cho thấy thực trạng đáng báo động về chất lượng và tính chuyên nghiệp của đội ngũ môi giới bất động sản hiện nay. Tỷ lệ môi giới thiếu chứng chỉ, chưa từng được đào tạo bài bản và chưa hiểu rõ tiêu chuẩn đào tạo cho thấy khoảng trống lớn trong công tác quản lý, đào tạo và cấp chứng chỉ hành nghề.

Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát, chuẩn hoá toàn bộ quy trình đào tạo và cấp chứng chỉ để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đảm bảo tính minh bạch và chuyên nghiệp cho thị trường.

Chia sẻ tại hội thảo “Chuẩn hoá đào tạo và cấp chứng chỉ - nâng tầm môi giới chuyên nghiệp”, bà Nguyễn Thùy Dương, Giám đốc Công ty Cổ phần Đào tạo và Nghiên cứu xây dựng CTS nhận xét, khó khăn hiện nay không nằm ở điều kiện giảng dạy như giáo trình, giảng viên hay cơ sở vật chất, mà chủ yếu ở thái độ của học viên.

Nhiều người chỉ muốn học nhanh để lấy chứng chỉ, từ đó chọn các đơn vị có học phí rẻ, chương trình bị cắt xén, thiếu thực hành. Bên cạnh đó, việc hậu kiểm cần có thời gian. Vì vậy, một số cơ sở đào tạo tranh thủ để trục lợi, thực hiện không đúng các quy định của pháp luật.

Còn ông Nguyễn Thái Bình, Tổng Giám đốc Đông Tây Land bổ sung thêm, nhiều môi giới coi chứng chỉ hành nghề như một “giấy thông hành”, không phải minh chứng về năng lực. Doanh nghiệp thường phải tuyển trước, thử việc và đào tạo nội bộ, sau đó mới hỗ trợ nhân sự đi học để lấy chứng chỉ.

Hệ quả là đội ngũ nhân viên bước vào nghề thiếu kiến thức nền, coi đây như một trải nghiệm ngắn hạn. Tỷ lệ biến động nhân sự vì thế rất cao, trung bình tới 10% mỗi tháng”, ông Bình cho hay.

Rõ ràng, hệ quả của đào tạo không chuẩn và hành nghề “chui” là vô cùng nghiêm trọng. Theo Luật sư Lê Trọng Thêm, Giám đốc Công ty Luật LTT & Partners hành nghề khi chưa có chứng chỉ hợp lệ có thể bị xử phạt hàng chục triệu đồng, đồng thời kéo theo nguy cơ tranh chấp, kiện tụng, gây thiệt hại trực tiếp cho khách hàng.

Không chỉ cá nhân, mà cả doanh nghiệp sử dụng môi giới không đủ điều kiện cũng có thể bị thanh tra, xử lý bổ sung. Nguy hiểm hơn, nếu tình trạng đào tạo kém chất lượng, cấp chứng chỉ sai quy định hoặc hành nghề ‘chui’ tiếp tục kéo dài, thị trường sẽ phải đối diện với một vòng luẩn quẩn: Chất lượng dịch vụ giảm sút, niềm tin nhà đầu tư sụt giảm, khách hàng thiệt hại, còn cơ quan quản lý mất đi công cụ kiểm soát và sàng lọc lực lượng hành nghề.

“Đây là rủi ro mang tính hệ thống, cần sớm được chấn chỉnh”, vị luật sư nhận định.

CẦN HỢP LỰC TỪ NHIỀU PHÍA

Từ góc độ quản lý, ông Vương Duy Dũng, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng khẳng định, Bộ luôn coi trọng vai trò của đội ngũ môi giới bất động sản, bởi đây là lực lượng trực tiếp kết nối thị trường, tác động đến niềm tin của khách hàng và tính minh bạch của giao dịch.

Việc chuẩn hóa đào tạo, thi sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm chuyên nghiệp hóa lực lượng môi giới, bảo vệ quyền lợi của người dân và thúc đẩy sự phát triển ổn định, bền vững của thị trường.

Do đó, lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh, tất cả các thành phần từ cơ quan quản lý, hiệp hội nghề nghiệp, cơ sở đào tạo đến chính các môi giới đều phải chung nhận thức và cùng nỗ lực nâng cao chất lượng. Chỉ khi đó, Nhà nước mới có thể đưa ra những điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với thị trường bất động sản.

“Trong giai đoạn tới sẽ cụ thể hóa hơn chương trình đào tạo, nội dung thi, phương thức sát hạch để vừa bảo đảm chất lượng, vừa tạo môi trường thông thoáng, minh bạch cho hoạt động môi giới”.

Cũng tại hội thảo, TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) khẳng định, môi giới là lực lượng giữ vai trò quan trọng, nhưng bản thân mỗi cá nhân phải chủ động trang bị kiến thức và lựa chọn cơ sở đào tạo uy tín.

Ông Đính kiến nghị Bộ Xây dựng cần có chỉ đạo mạnh mẽ hơn để các địa phương sớm tổ chức kỳ thi sát hạch đồng bộ, tháo gỡ các điểm nghẽn còn tồn tại.

Đồng thời, VARS cũng đã xây dựng bộ tiêu chuẩn nghề nghiệp, trong đó nhấn mạnh yếu tố văn hóa và đạo đức hành nghề, dự kiến sẽ trình cơ quan quản lý cho ý kiến để ban hành chính thức.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần lập tức vào cuộc thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi đào tạo sai trái này để chấm dứt tình trạng “thu tiền thật, đào tạo giả”, bảo vệ quyền lợi của học viên và uy tín của thị trường đào tạo bất động sản nói chung.

Cụ thể, đã đến lúc các cơ quan chức năng cần công khai danh sách các đơn vị đủ điều kiện đào tạo bồi dưỡng kiến thức cấp chứng chỉ hành nghề theo đúng Thông tư 04 của Bộ Xây dựng.

Bên cạnh đó, cần thanh tra, kiểm tra đột xuất các cơ sở đào tạo, xử lý nghiêm hành vi tổ chức “đào tạo chui”. Cuối cùng là đẩy nhanh tổ chức các kỳ thi sát hạch, không để khoảng trống khiến môi giới “nửa vời” tồn tại kéo dài.

Về phía doanh nghiệp, bà Trần Thị Cẩm Tú, CEO EximRS đề nghị phải có cơ chế thi sát hạch rõ ràng, vừa đảm bảo chất lượng đầu ra cho thí sinh, vừa đảm bảo sự nghiêm túc của đào tạo. Theo bà Tú, cam kết “học thật” phải trở thành nguyên tắc, và các chủ sàn cần coi trọng tri thức, đạo đức nghề nghiệp để xây dựng đội ngũ môi giới bền vững.

Trong khi đó, ông Phạm Lâm, Phó Chủ tịch VARS cũng kiến nghị xây dựng ngân hàng câu hỏi chung cấp quốc gia, cùng với phương pháp thi và nội dung thống nhất, để tránh sự chênh lệch giữa các địa phương.