Nhằm đạt được những mục tiêu của Ðề án “Cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025” VSD với vai trò là tổ chức vận hành hệ thống hỗ trợ sau giao dịch đã rất tích cực hỗ trợ tính thanh khoản cho thị trường thông qua việc rút ngắn thời gian thanh toán xuống T+2 vào năm 2016, triển khai hoạt động vay và cho vay trái phiếu chính phủ để bán và triển khai hoạt động bù trừ thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh năm 2017..
Để ngày đáp ứng được kỳ vọng của nhà đầu tư cũng như phù hợp với thông lệ quốc tế, VSD đang tập trung nghiên cứu để triển khai nghiệp vụ giao dịch trong ngày (T+0).
Theo VSD, về mặt pháp lý thì T+0 đã có quy định định tại Thông tư 203/2015/TT-BTC. Về mặt hệ thống, VSD hiện đang xây dựng hệ thống công nghệ thông tin trong tổng thể gói công nghệ thông tin cùng với 2 sở giao dịch chứng khoán để có thể sớm triển khai hoạt động.
Bên cạnh đó, VSD cũng đang nghiên cứu xây dựng các quy trình, quy chế hướng dẫn; lập kế hoạch tập huấn nghiệp vụ cho thành viên để có thể triển khai nghiệp vụ này sau khi hệ thống công nghệ thông tin mới của thị trường được đưa vào sử dụng. Do vậy, cơ chế giao dịch này có thể sẽ được triển khai vào cuối năm 2019 hoặc năm 2020.
Tuy nhiên, VSD vẫn tỏ ra lo ngại về khả năng quản lý rủi ro về phía thành viên thị trường, khi mà thống kê hàng năm cho thấy, vẫn có trường hợp phải sửa lỗi sau giao dịch, xử lý lỗi.
Thậm chí, có trường hợp công ty chứng khoán phải lùi thời hạn thanh toán hoặc loại bỏ thanh toán do kiểm soát không tốt ký quỹ của khách hàng (theo quy định hiện nay các công ty chứng khoán phải đảm bảo khách hàng đã có đủ tiền và chứng khoán trước khi nhận lệnh giao dịch). Những trường hợp trên không ngoại trừ cả các công ty chứng khoán hàng đầu Việt Nam.
Thực tế cho thấy, rủi ro mất khả năng thanh toán tiềm ẩn khi triển khai thực hiện giao dịch trong ngày là hiện hữu và cần được quan tâm, cân nhắc một cách thận trọng khi so sánh với lợi ích do giao dịch trong ngày mang lại.
Từ đây đòi hỏi các thành viên thị trường phải xây dựng quy trình quản lý rủi ro một cách nghiêm túc, chặt chẽ cũng như đảm bảo nguồn lực để thực hiện nghĩa vụ thanh toán thay cho khách hàng trong trường hợp kiểm soát rủi ro không tốt.
Về phía cơ quan quản lý, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế giám sát, xử lý các rủi ro có thể phát sinh và có chế tài đối với các công ty chứng khoán không tuân thủ hoặc tuân thủ không tốt các quy định về quản lý rủi ro đối với giao dịch trong ngày.
Theo đại diện VSD, để triển khai thành công bất kỳ sản phẩm hay nghiệp vụ mới nào của thị trường chứng khoán thì bên cạnh sự sẵn sàng về chức năng hệ thống thì còn cần đến sự hoàn thiện đồng bộ về cơ chế, chính sách, đặc biệt là cơ chế khắc phục các rủi ro có thể phát sinh trong quá trình thực hiện.
>> Chủ tịch HĐQT chứng khoán VSM bị khởi tố vì thao túng chứng khoán
