Chăm sóc sức khỏe tại nhà là việc cung cấp dịch vụ y tế và hỗ trợ sức khỏe tại chính ngôi nhà người bệnh. Mô hình này ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh dân số già hóa và áp lực lên hệ thống y tế công cộng.
Dịch vụ có thể bao gồm điều trị y tế, theo dõi bệnh mãn tính, chăm sóc sau phẫu thuật, phục hồi chức năng, điều dưỡng và hỗ trợ cá nhân khác mà không cần nhập viện.
Không chỉ đơn thuần là cung cấp dịch vụ điều dưỡng hoặc chăm sóc sau phẫu thuật tại nhà, mô hình này cũng được tích hợp các công nghệ số tiên tiến như theo dõi bệnh nhân từ xa, y tế từ xa và các ứng dụng sức khỏe di động, tạo nên một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện ngay trong không gian sống của người bệnh.
THỊ TRƯỜNG TỶ ĐÔ
Trên phương diện quốc tế, thị trường chăm sóc sức khỏe tại nhà hiện đang ghi nhận quy mô rất lớn và tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ.
Theo các báo cáo thị trường toàn cầu, lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại nhà được ước tính đạt khoảng 309 tỷ USD vào năm 2024 và dự báo sẽ mở rộng lên trên 500 tỷ USD vào năm 2029, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 8,46% trong giai đoạn 2024 – 2029, thể hiện sức hút của mô hình này trong ngắn và trung hạn.
Sự tăng trưởng đó không chỉ đến từ dịch vụ chăm sóc truyền thống mà còn từ các xu hướng công nghệ số hóa y tế đi kèm. Nhiều báo cáo khác về thị trường chăm sóc sức khỏe thông minh cũng cho thấy các giải pháp tích hợp ứng dụng công nghệ cho phép bệnh nhân theo dõi các chỉ số sức khỏe quan trọng từ xa đang phát triển mạnh mẽ.
Theo đó, doanh thu từ các giải pháp giám sát từ xa đạt 40,4 tỷ USD năm 2023 và dự kiến tăng lên xấp xỉ 77,3 tỷ USD vào năm 2028, với tốc độ tăng trưởng khoảng 13,9% mỗi năm.
Không chỉ dừng lại ở số liệu tổng quan, các khảo sát cũng cho thấy số lượng người được kết nối với các thiết bị giám sát y tế tại nhà đã lên tới 76,7 triệu bệnh nhân toàn cầu tính đến cuối năm 2023, dự báo sẽ tăng lên 140,1 triệu vào năm 2028 nhờ vào các thiết bị đeo và kết nối thông minh.
Ở Việt Nam, mặc dù quy mô thị trường chăm sóc sức khỏe tại nhà hiện chưa lớn như các nền kinh tế phát triển nhưng tốc độ tăng trưởng và tiềm năng phát triển lại rất đáng chú ý.
Theo dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu thị trường, thị trường dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà ở Việt Nam được định giá khoảng 110,57 triệu USD vào năm 2023, với kỳ vọng tăng trưởng đều đặn trong những năm tới.
Báo cáo khác của IMARC Group cũng dự báo rằng thị trường dịch vụ này sẽ tiếp tục mở rộng với tốc độ tăng trưởng kép khoảng 9,7% trong giai đoạn 2025 – 2033, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên lựa chọn dịch vụ chăm sóc tại nhà cho các trong việc quản lý bệnh mãn tính, phục hồi sau điều trị hay chăm sóc người cao tuổi.
Đáng chú ý, trong bối cảnh chăm sóc tại nhà phát triển, thị trường y tế từ xa tại Việt Nam cũng tăng trưởng đáng kể và là một phần quan trọng tạo nền tảng cho mô hình chăm sóc tại nhà.
Theo một số báo cáo thị trường của IMARC Group, quy mô thị trường y tế từ xa Việt Nam đạt hơn 110 triệu USD (năm 2024) và được dự báo tăng lên hơn 602 triệu USD vào năm 2033, với tốc độ CAGR lên tới khoảng 17,5% trong giai đoạn 2025 – 2033. Báo cáo khác thậm chí cho rằng thị trường y tế từ xa có thể đạt giá trị hàng trăm triệu USD và tăng trưởng mạnh trong những năm tới.
ĐỘNG LỰC THÚC ĐẨY XU HƯỚNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE TẠI NHÀ
Xu hướng chăm sóc sức khỏe tại nhà tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của nhiều yếu tố nhân khẩu học, kinh tế – xã hội và công nghệ cùng tác động đồng thời.
Một trong những nguyên nhân cơ bản nhất là sự già hóa dân số trên phạm vi toàn cầu. Dân số người cao tuổi ngày càng tăng nhanh khiến nhu cầu chăm sóc sức khỏe cũng tăng theo.
Người cao tuổi có tỷ lệ mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch, huyết áp… cao hơn đáng kể so với nhóm tuổi trẻ. Đồng thời, họ thường cần được chăm sóc liên tục và lâu dài hơn thay vì chỉ nhập viện điều trị ngắn hạn.
Chính vì vậy, việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe ngay tại nhà trở thành một lựa chọn hợp lý và cần thiết để đảm bảo chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi, giảm tải cho hệ thống bệnh viện và cơ sở y tế tập trung.
Tại Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Theo Dữ liệu dân cư quốc gia, cả nước hiện có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm trên 16% dân số. Việt Nam là một trong những nước có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất Châu Á, thời gian chuyển từ giai đoạn già hóa dân số sang dân số già là 17 - 20 năm, ngắn hơn so với nhiều nước khác.
Điều này đặt ra nhu cầu lớn về dịch vụ chăm sóc dài hạn, đặc biệt là tại nhà để giảm áp lực lên các cơ sở y tế và giúp người cao tuổi duy trì sinh hoạt trong môi trường quen thuộc.
Bên cạnh nhân khẩu học, chi phí chăm sóc y tế và hiệu quả kinh tế cũng là một nguyên nhân quan trọng khiến mô hình chăm sóc tại nhà được ưa chuộng. Việc điều trị và theo dõi bệnh nhân tại nhà thường ít tốn kém hơn so với nằm viện, khi người bệnh không phải trả chi phí cơ sở vật chất, giường bệnh hay các khoản phí dịch vụ tại bệnh viện.
Điều này giúp giảm tổng chi phí chăm sóc cho bệnh nhân, giảm gánh nặng ngân sách cho hệ thống y tế nói chung. Xu hướng này được nhiều báo cáo thị trường ghi nhận là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của ngành.
Một động lực khác đến từ sự phát triển của công nghệ y tế số và sự chấp nhận rộng rãi của các giải pháp như khám chữa bệnh từ xa, theo dõi bệnh nhân từ xa, hồ sơ sức khỏe điện tử và các nền tảng tư vấn trực tuyến.
Những công nghệ này giúp kết nối bệnh nhân với đội ngũ y tế dù ở bất cứ đâu, cho phép bác sĩ theo dõi tình trạng bệnh, điều chỉnh phác đồ điều trị và hỗ trợ chăm sóc liên tục mà không đòi hỏi người bệnh phải di chuyển đến bệnh viện. Đây là một yếu tố then chốt thúc đẩy chăm sóc tại nhà, đặc biệt trong bối cảnh áp lực quá tải cho hệ thống bệnh viện và nhu cầu cá nhân hóa dịch vụ y tế tăng cao.
Ngoài ra, đại dịch Covid – 19 đã tạo ra một bước ngoặt trong nhận thức và thói quen sử dụng dịch vụ y tế, khiến nhiều người dân và nhà cung cấp dịch vụ y tế ưu tiên giải pháp chăm sóc tại nhà để hạn chế nguy cơ lây nhiễm, giảm sự phụ thuộc vào bệnh viện và đảm bảo an toàn cho nhóm người cao tuổi hoặc có bệnh nền.
Mặc dù sau đại dịch, nhu cầu này không giảm mà vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy mô hình chăm sóc tại nhà đã trở thành lựa chọn dài hạn, không chỉ là giải pháp tạm thời.
Yếu tố cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là nhu cầu ngày càng cao về trải nghiệm cá nhân hóa và thuận tiện cho người bệnh. Người bệnh hiện nay mong muốn dịch vụ chăm sóc phù hợp với lịch trình, môi trường sống và nhu cầu riêng của họ hơn thay vì phải tuân theo lịch khám chữa bệnh truyền thống tại cơ sở y tế. Việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe ngay trong không gian sống giúp người bệnh cảm thấy thoải mái hơn, giảm căng thẳng và cải thiện kết quả điều trị tổng thể.