Giorgio Armani, nhà thiết kế huyền thoại đã kiến tạo nên một trong những thương hiệu thời trang danh tiếng nhất thế giới trong suốt nửa thế kỷ qua, vừa qua đời ở tuổi 91 tại nhà riêng. Sự ra đi của ông để lại nhiều câu hỏi về tương lai của doanh nghiệp Italy vốn luôn đề cao tính độc lập.
Giorgio Armani là cổ đông lớn duy nhất của tập đoàn thời trang do ông cùng cộng sự Sergio Galeotti sáng lập vào thập niên 1970. Cho đến những ngày cuối đời, ông vẫn giữ quyền kiểm soát chặt chẽ cả về sáng tạo lẫn quản trị.
Doanh thu của tập đoàn duy trì ổn định ở mức 2,3 tỷ Euro trong năm 2024, dù rằng lợi nhuận gần đây bị ảnh hưởng bởi thực trạng suy thoái chung của ngành hàng xa xỉ. Châu Âu là khu vực đóng góp gần một nửa doanh thu của tập đoàn, cao hơn hẳn so với mặt bằng chung ở các thương hiệu xa xỉ khác. Khu vực châu Mỹ và châu Á - Thái Bình Dương mỗi nơi chiếm khoảng 20%. Đến cuối năm 2024, Armani Group sở hữu lượng tiền mặt ròng 570 triệu Euro, sau khi tăng cường đầu tư.
Mario Ortelli, giám đốc điều hành hãng tư vấn xa xỉ Ortelli & Co nhận định: “Đây là một trong những thương hiệu có độ nhận diện mạnh mẽ thuộc top đầu thế giới, với phong cách rõ ràng và độc đáo. Chắc chắn có rất nhiều nhà đầu tư đang theo dõi để tìm kiếm cơ hội”.
Trong nhiều năm qua, tập đoàn Armani từng nhận được nhiều đề nghị mua lại, trong đó có cả John Elkann, người thừa kế gia tộc Agnelli và trước đó là thương hiệu Gucci thời Maurizio Gucci còn lãnh đạo. Tuy nhiên, bản thân Giorgio Armani đều nhiều lần từ chối và đặc biệt cảnh giác với các đối thủ Pháp. Ông kiên quyết không bán cổ phần, không niêm yết công ty trên sàn chứng khoán, đồng thời xây dựng những cơ chế riêng để duy trì sự độc lập của doanh nghiệp.
Giorgio Armani quản lý tập đoàn cùng các thành viên thân tín trong gia đình và những cộng sự gắn bó lâu năm, bao gồm em gái Rosanna, hai cháu gái Silvana và Roberta, cùng cháu trai Andrea Camerana. “Cánh tay phải” của NTK Giorgio Armani, ông Pantaleo Dell'Orco, cũng được xem như thành viên gia đình. Năm người này được cho là những ứng viên thừa kế tiềm năng nhất.
Trong vài tuần tới, di chúc của Giorgio Armani sẽ được công bố, hé lộ rõ hơn kế hoạch chuyển giao.
Thực tế, Giorgio Armani đã chuẩn bị cho việc kế nhiệm từ hơn một thập kỷ trước. Năm 2016, ông thành lập một quỹ mang sứ mệnh bảo vệ cơ cấu quản trị và giữ gìn các giá trị cốt lõi của tập đoàn. Trả lời báo Corriere della Sera năm 2017, Giorgio Armani cho biết quỹ sẽ giúp các hậu duệ của ông hòa hợp, đồng thời ngăn chặn khả năng doanh nghiệp bị mua lại hoặc chia tách. Hiện quỹ nắm giữ 0,1% cổ phần, nhưng sau khi Armani qua đời, tỷ lệ này dự kiến sẽ tăng, song song với phần của các thừa kế. Ông cũng đã chỉ định ba nhân sự điều hành quỹ.
Bên cạnh đó, Giorgio Armani còn soạn thảo điều lệ công ty mới, có hiệu lực ngay sau khi ông qua đời, nhằm xác định nguyên tắc quản trị trong tương lai. Điều lệ quy định cách chia cổ phần theo nhiều hạng mục với quyền biểu quyết khác nhau, cũng như kêu gọi thận trọng trong các thương vụ. Ngoài ra, việc IPO, nếu có, chỉ có thể diễn ra sau ít nhất năm năm và cần được đa số hội đồng quản trị chấp thuận.
Trong các báo cáo tài chính, Giorgio Armani luôn nhấn mạnh quyết tâm phát triển doanh nghiệp, dù quy mô còn khiêm tốn so với các “ông lớn” khác như LVMH, Kering hay Prada. NTK khẳng định vẫn ưu tiên đầu tư vào những dự án có ý nghĩa biểu tượng và giá trị thực tiễn cho tương lai. Các khoản chi tiêu lớn gần đây phải kể đến dự án cải tạo cửa hàng chủ lực trên đại lộ Madison (New York), Emporio Armani ở Milan, xây dựng Palazzo Armani tại Paris, cũng như tự quản lý mảng thương mại điện tử.
Trong cuộc phỏng vấn cuối cùng với Financial Times, Giorgio Armani cho biết ông muốn một quá trình chuyển giao dần dần cho cộng sự và gia đình thân cận: “Kế hoạch của tôi là từng bước trao lại trách nhiệm cho những người gần gũi nhất, như Leo Dell'Orco, các thành viên gia đình và toàn bộ ê-kíp”.
Ở cấp quản trị, tập đoàn cần tìm người thay thế vai trò Chủ tịch kiêm CEO mà Giorgio Armani nắm giữ. Các nhân sự kỳ cựu như Giuseppe Marsocci và Daniele Ballestrazzi được xem là ứng viên phù hợp nhất hiện nay. Tuy nhiên, việc đảm nhiệm mảng thiết kế - sáng tạo lại phức tạp hơn nhiều. Cháu gái Silvana từng hợp tác với ông trong các bộ sưu tập nữ, còn Dell'Orco đồng hành ở mảng đồ nam.
Theo chuyên gia Mario Ortelli, câu hỏi đặt ra là liệu tập đoàn sẽ chỉ bổ nhiệm một giám đốc sáng tạo duy nhất, hay nhiều người phụ trách từng dòng sản phẩm. Đây có lẽ là điều Giorgio Armani đã ghi rõ trong những chỉ dẫn về nguyên tắc bảo vệ và phát triển tập đoàn trong tương lai.
