Những động thái mới nhất của Foxconn tại Việt Nam cho thấy tập đoàn điện tử lớn nhất thế giới không còn xem Việt Nam đơn thuần là một địa điểm sản xuất thay thế trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Từ mở rộng nhà máy, tăng vốn liên tục, phát triển sản phẩm công nghệ cao đến đầu tư vào năng lượng tái tạo quy mô lớn, Foxconn đang từng bước định vị Việt Nam như một mắt xích chiến lược trong mạng lưới sản xuất toàn cầu của mình.
TỪ “CÔNG XƯỞNG THAY THẾ” ĐẾN TRUNG TÂM SẢN XUẤT CHIẾN LƯỢC
Khi làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu gia tăng sau đại dịch, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung và các rủi ro địa chính trị, nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã đẩy mạnh chiến lược “China Plus One”. Trong số đó, Foxconn là một trong những doanh nghiệp hành động quyết liệt nhất.
Sau gần hai thập kỷ hiện diện tại Việt Nam kể từ năm 2007, Foxconn hiện đã xây dựng mạng lưới sản xuất trải rộng tại Bắc Ninh, Bắc Giang, Quảng Ninh, Hà Nội và Nghệ An với tổng vốn đầu tư vượt 4 tỷ USD. Riêng tại Bắc Ninh, tập đoàn đã triển khai khoảng 20 dự án, tạo việc làm cho khoảng 130.000 lao động, hình thành một trong những cụm sản xuất điện tử lớn nhất khu vực.
Điều đáng chú ý là các khoản đầu tư gần đây không còn tập trung vào hoạt động lắp ráp truyền thống. Foxconn đang mở rộng sang những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn như bảng mạch in, linh kiện bán dẫn, thiết bị cho xe điện, tự động hóa công nghiệp và trí tuệ nhân tạo.
Tín hiệu rõ nét nhất xuất hiện tại Fushan Technology (Việt Nam), một trong những cơ sở sản xuất lớn nhất của Foxconn tại Bắc Ninh. Trong hồ sơ xin cấp lại giấy phép môi trường năm 2026, doanh nghiệp không chỉ mở rộng địa điểm sản xuất mà còn lần đầu bổ sung robot công nghiệp hình người vào danh mục sản phẩm đăng ký. Được biết, Foxconn có kế hoạch sản xuất cả UAV tại Việt Nam.
Dù quy mô ban đầu còn khiêm tốn, sự xuất hiện của robot hình người mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng. Đây là bước đi cho thấy Foxconn đang đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực công nghệ cao thay vì chỉ đảm nhận các công đoạn sản xuất thâm dụng lao động.
Song song với đó, Foxconn liên tục tăng vốn cho các công ty thành viên. Riêng Fushan Technology được tập đoàn mẹ bổ sung thêm hơn 58 triệu USD trong năm 2025 nhằm phục vụ mục tiêu đầu tư dài hạn. Trước đó, Foxconn cũng rót hàng trăm triệu USD vào các dự án sản xuất bảng mạch in tại Bắc Ninh, thiết bị xe điện tại Quảng Ninh và nhà máy vi mạch tích hợp tại Bắc Giang.
Đáng chú ý, việc khai trương Văn phòng Tổng bộ Hồng Hải Việt Nam tại Hà Nội hồi tháng 4/2026 cho thấy chiến lược hiện diện của Foxconn đã bước sang một giai đoạn mới. Nếu các nhà máy đại diện cho năng lực sản xuất, thì tổng bộ khu vực phản ánh vai trò điều phối, quản trị và hoạch định chiến lược.
Dù Foxconn không công bố doanh thu riêng tại Việt Nam, nhưng quy mô hoạt động của tập đoàn tại đây đang tăng trưởng rất nhanh. Cuối năm 2025, Foxconn Industrial Internet (FII) - đơn vị chủ lực trong mảng AI của tập đoàn đặt mục tiêu đạt doanh thu khoảng 20 tỷ USD tại Việt Nam trong năm 2026, gấp đôi năm trước đó. Thông tin này cho thấy Việt Nam đang dần vượt khỏi vai trò một cứ điểm lắp ráp truyền thống để trở thành trung tâm sản xuất các thiết bị và hạ tầng công nghệ có giá trị gia tăng cao trong hệ sinh thái toàn cầu của Foxconn.
FOXCONN ĐANG XÂY DỰNG CẢ HỆ SINH THÁI TẠI VIỆT NAM
Bước đi đáng chú ý nhất của Foxconn trong năm 2026 không nằm ở một nhà máy mới mà ở lĩnh vực năng lượng. Thông qua thỏa thuận với Brookfield Asset Management, một tập đoàn quản lý tài sản hàng đầu thế giới với quy mô hơn 1.000 tỷ USD, Foxconn sẽ cùng phát triển tối đa 1 GW điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng tại Việt Nam. Về bản chất, đây không đơn thuần là một dự án năng lượng tái tạo.
Đối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu, năng lượng sạch đang trở thành yếu tố cạnh tranh chiến lược. Các khách hàng lớn như Apple, Microsoft hay Dell ngày càng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về phát thải carbon trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Việc chủ động đầu tư nguồn điện tái tạo giúp Foxconn giải quyết đồng thời ba bài toán: bảo đảm an ninh năng lượng, giảm chi phí điện dài hạn và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe từ khách hàng quốc tế.
Quan trọng hơn, nguồn điện này không chỉ phục vụ các nhà máy của Foxconn mà còn hướng tới cung cấp cho các doanh nghiệp trong hệ sinh thái sản xuất của tập đoàn tại Việt Nam. Điều đó cho thấy Foxconn đang xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh, trong đó Việt Nam đóng vai trò trung tâm thay vì chỉ là điểm đặt nhà máy.
Ở góc độ chuỗi cung ứng toàn cầu, đây là bước chuyển mang tính chiến lược. Thay vì phụ thuộc vào hạ tầng có sẵn, Foxconn đang tham gia trực tiếp vào việc kiến tạo các điều kiện phát triển dài hạn cho hoạt động sản xuất.
Sự lựa chọn Việt Nam cũng phản ánh những lợi thế cạnh tranh ngày càng rõ nét của nền kinh tế. Ngoài vị trí địa lý liền kề Trung Quốc giúp giảm chi phí logistics và duy trì kết nối với mạng lưới cung ứng hiện hữu, Việt Nam còn sở hữu môi trường chính trị ổn định, lực lượng lao động có kỹ năng tốt và chính sách thu hút FDI nhất quán.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia như Ấn Độ hay Indonesia cũng cạnh tranh quyết liệt để thu hút các tập đoàn công nghệ, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến có khả năng cân bằng giữa chi phí, năng lực sản xuất và mức độ ổn định của môi trường đầu tư. Đó là lý do Foxconn liên tục mở rộng hiện diện trong khi nhiều khoản đầu tư mới của tập đoàn trên thế giới vẫn được cân nhắc thận trọng.
Tuy nhiên, giá trị lớn nhất từ làn sóng đầu tư của Foxconn không nằm ở con số hàng tỷ USD vốn FDI. Điều quan trọng hơn là cơ hội để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào những khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất toàn cầu, từ linh kiện điện tử, bán dẫn, tự động hóa đến các công nghệ liên quan AI và xe điện.
Lịch sử phát triển của Đài Loan cho thấy nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu hiện nay cũng từng khởi đầu bằng hoạt động gia công trước khi tích lũy năng lực công nghệ và xây dựng các thương hiệu toàn cầu.
Việt Nam đang đứng trước một cơ hội tương tự. Sự hiện diện ngày càng sâu của Foxconn có thể trở thành chất xúc tác quan trọng để thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Nếu tận dụng được cơ hội chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa, Việt Nam không chỉ là nơi sản xuất cho các tập đoàn quốc tế mà còn có thể từng bước nâng vị thế trong bản đồ công nghệ thế giới.
Nhìn từ những khoản đầu tư mới nhất, Foxconn dường như đã đưa ra lựa chọn của mình. Việt Nam không còn là điểm đến thử nghiệm trong chiến lược dịch chuyển sản xuất, mà đang trở thành một trong những cứ điểm quan trọng nhất của tập đoàn tại châu Á trong giai đoạn tăng trưởng mới.
Được thành lập năm 1974 tại Đài Loan bởi doanh nhân Terry Gou, Foxconn khởi đầu với quy mô khiêm tốn, chuyên sản xuất các linh kiện nhựa dùng cho thiết bị điện tử. Sau hơn nửa thế kỷ phát triển, doanh nghiệp mang tên chính thức Hon Hai Precision Industry đã vươn lên trở thành tập đoàn dịch vụ sản xuất điện tử (EMS) lớn nhất thế giới, đóng vai trò mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Năm 2024, Foxconn ghi nhận doanh thu kỷ lục khoảng 6.850 tỷ Đài tệ (tương đương hơn 210 tỷ USD), tiếp tục giữ vị trí tập đoàn sản xuất điện tử lớn nhất thế giới. Với mạng lưới sản xuất trải rộng tại hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng lực lượng lao động lên tới hàng trăm nghìn người, Foxconn được xem là một trong những doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn nhất đến cấu trúc chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu hiện nay.