Dự án mở rộng chậm tiến độ nên TISCO phải xin ngân hàng gia hạn nợ
Từ năm 2007, TISCO đã triển khai dự án “Cải tạo và mở rộng sản xuất Công ty Gang thép Thái Nguyên - giai đoạn 2” với tổng chi phí đầu tư toàn dự án theo dự toán ban đầu là 3.843 tỷ đồng. Sau đó, dự toán phải điều chỉnh tăng lên hơn 8.104 tỷ đồng, đội vốn hơn 2,1 lần. Thế nhưng, sau 10 năm triển khai thì đến giờ dự án giai đoạn 2 vẫn chưa thể hoạt động do gặp vướng mắc lớn về vấn đề tài chính.
Ngày 24/2/2017, Thanh tra Chính phủ đã công bố quyết định thanh tra toàn diện Dự án cải tạo và mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Cty Gang thép Thái Nguyên. Đây là 1 trong 12 dự án nghìn tỷ thuộc Bộ Công Thương đầu tư kém hiệu quả, mà Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo thanh trả, khẩn trương xử lý các tồn tại, yếu kém…
Theo Báo cáo thường niên năm 2016, TISCO đã vay nợ của hai ngân hàng là VDB và Vietinbank để đầu tư dự án mở rộng nhà máy (giai đoạn 2) với số giải ngân lần lượt đạt là 1.404 tỷ đồng và 1.869 tỷ đồng. Bắt đầu tư ngày 1/1/2017, công ty phải trả nợ gốc và lãi vay ân hạn, bình quân mỗi tháng 45,5 tỷ đồng cho cả 2 ngân hàng tính trên số dư nợ tính đến 30/11/2016.
Tuy nhiên, TISCO chưa thể thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay vì lý do “dự án giai đoạn 2 chưa hoàn thành đi vào hoạt động chưa tạo được nguồn tài trợ”. Do vậy, chủ đầu tư này đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính và các ngân hàng cho tiếp tục được giai hạn thời gian trả nợ gốc, trả nợ lãi vay, thời gian rút vốn phù hợp tiến độ của dự án. Đồng thời tạo điều kiện để TISCO tiếp tục được vay vốn tại các ngân hàng để duy trì sản xuất, giải quyết việc làm, ổn định đời sống cho hơn 5.000 người lao động của công ty.
Báo cáo cũng cho biết, đến cuối năm 2016, các khoản nợ phải trả của TISCO đã giảm nhẹ so với năm 2015 song vẫn ở mức cao, lên đến hơn 8.362 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần vốn chủ sở hữu. Trong đó, nợ ngắn hạn là hơn 4.446 tỷ đồng, nợ dài hạn là hơn 3.916 tỷ đồng. Do tình hình tài chính khó khăn của chủ đầu tư nên tiến độ triển khai dự án bị chậm, chưa thể đi vào vận hành làm giảm hiệu quả đầu tư vốn Nhà nước.
Về giai đoạn 2 của dự án, TISCO cho biết đã thuê Tổng công ty tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC) rà soát đánh giá Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 gắn với Dự án cải tạo kỹ thuật giai đoạn 1 để biết được hiệu quả kinh tế tổng hợp của cả 2 giai đoạn đầu tư của TISCO.
Từ đầu quý I/2013 đến cuối quý IV/2015, công ty và nhà thầu Trung Quốc MCC đã liên tục đàm phán 12 lần mà chưa thống nhất được vì còn một số nội dung vượt quá thẩm quyền của TISCO, cần phải trình xin ý kiến giải quyết của Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền. Trong đó, căn cứ báo giá sơ bộ của MCC với đề xuất tổng giá trị thi công hoàn thành các việc còn lại phần C của Gói thầu EPC số 01# theo hình thức EPC là 105 triệu USD tương đương hơn 2.424 tỷ đồng. Hiện, TISCO đang rà soát đối chiếu với định mức đơn giá hiện hành của nhà nước để chốt số liệu cuối cùng trình lên các cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Tính đến tháng 9/2016 vừa qua, nhà thầu MCC đã chuyển đến hiện trường 35.815 tấn thiết bị, đã lắp vào công trình 7.063 tấn, số chưa lắp lên đến 28.752 tấn đang được giữ trong kho và chưa được mở hòm...
Kim Anh
