Báo cáo tại Hội nghị lần thứ 33 Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 (mở rộng) về chương trình phát triển nhà ở của thành phố, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM Trần Hoàng Quân cho biết, hiện thành phố đã có 6 dự án nhà ở xã hội hoàn thành với quy mô 2.740 căn hộ, đang thi công 4 dự án với 2.874 căn. Các đơn vị đang làm thủ tục 27 dự án có quy mô gần 40.000 căn.
Trong 9 tháng đầu năm, thành phố đã xây dựng 5,21 triệu m2 sàn nhà ở, đạt hơn 70% kế hoạch năm, đạt 22,61m2 sàn nhà ở/người, với tiến độ và tốc độ như vậy thì đến cuối 2025 cơ bản đạt được chỉ tiêu.
Để hoàn thành mục tiêu đến năm 2025 xây dựng 35.000 căn và mục tiêu đến năm 2030 đạt 93.000 căn nhà ở xã hội, Sở Xây dựng đề xuất giải pháp đột phá là quy trình 2 bước và được UBND TP.HCM chấp thuận.
Theo đó, trước đây, muốn làm quy trình dự án, Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP.HCM phải rà soát quy hoạch, sau đó Sở Quy hoạch – Kiến trúc cho ý kiến về chấp thuận chủ trương đầu tư, cuối cùng là Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện các bước thu hồi giao đất.
Với quy trình mới, cả 3 sở cùng làm bước này, thời gian thực hiện là 51 ngày. Sau đó, Sở Xây dựng cùng các quận, huyện thực hiện các bước còn lại với thời gian 45 ngày. Theo ông Quân, với quy trình này giúp rút ngắn được thời gian thực hiện dự án.
Đối với phát triển các dự án nhà ở xã hội, bố trí nhà trên và ven kênh rạch, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, đầu nhiệm kỳ, rà soát toàn thành phố còn 21.000 căn nhà trên, ven kênh rạch và đưa ra mục tiêu giải tỏa 6.500 căn. Đến nay, đã thực hiện đạt được tỷ lệ 60%.
Theo chủ trương của thành phố, hiện các nơi đã khảo sát lại thì thống kê toàn thành phố có 48.100 căn nhà trên và ven kênh rạch. Để đáp ứng nhu cầu bố trí nhà ở xã hội cho chương trình này, thành phố cần khoảng 50.000 căn nhà. Sở Xây dựng đã khảo sát và đề xuất có 9 khu đất có thể xây dựng trên 20.000 căn nhà ở xã hội cho chương trình này và trong tháng 10 sẽ trình UBND TP.HCM xem xét.
Liên quan đến phát triển nhà ở xã hội, mới đây, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh đã báo cáo thẩm tra về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024 tại phiên họp thứ 38 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Theo ông Thanh nhà ở xã hội, hiện nay đang diễn ra thực trạng người có nhu cầu không thể mua do thủ tục phức tạp và tình trạng đầu cơ, chênh giá rất lớn giữa giá bán chủ đầu tư đăng ký với Nhà nước và giá bán thực tế.
Có ý kiến cho rằng, nhà ở xã hội trên thực tế được mua bán, trao đổi, cho thuê chủ yếu bởi những người giàu, thậm chí cả người nước ngoài, không phải công nhân, người lao động, người có nhu cầu thực đối với loại hình nhà ở này.
Báo chí đã phản ánh thực trạng nhiều người nước ngoài thuê, sống trong các dự án nhà ở xã hội tại Bắc Giang, Bắc Ninh. Các khu có nhiều người nước ngoài sinh sống gồm Evergreen Bắc Giang, Vân Trung, Nội Hoàng (Bắc Giang), Kinh Bắc, V-city, Cát Tường, Thống Nhất (Bắc Ninh). Bộ Xây dựng đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh kiểm tra tình trạng người nước ngoài thuê, sống trong các khu nhà xã hội trên địa bàn.
Do đó, Ủy ban Kinh tế đề nghị Chính phủ thanh tra toàn diện công tác phát triển nhà ở xã hội những năm qua để có giải pháp hiệu quả; nghiên cứu có biện pháp mạnh đối với vi phạm chính sách pháp luật về nhà ở xã hội.
