Vay mua nhà ở xã hội nên ở mức 4,8%

Thị trường nhà ở xã hội đang có những bước tiến đột phá về thủ tục, cơ chế, nhưng vẫn còn điểm nghẽn lớn về tài chính. Việc duy trì mức lãi suất vay 6,6% khiến người dân chùn bước. Theo chuyên gia, trở về mức 4,8% là cách thiết thực nhất để giúp chính sách đến đúng tay người cần.

LÃI SUẤT 6,6% LÀ QUÁ CAO KHI VAY MUA NHÀ Ở XÃ HỘI

Tại toạ đàm "Đột phá để phát triển nhà ở xã hội", ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã bày tỏ sự vui mừng về việc Nghị quyết 201 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế đặc thù phát triển nhà ở xã hội được thông qua.

Bên cạnh những kết quả tích cực của chính sách phát triển nhà ở xã hội, theo ông Châu còn tồn tại nhiều khó khăn. Ví dụ như công tác chuẩn bị quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội. Đây là công việc rất lớn, đòi hỏi các địa phương phải ghi vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương để thực hiện giải phóng mặt bằng. Tức là khi có Quỹ phát triển nhà ở quốc gia, có luôn quỹ phát triển nhà ở của địa phương thì phải thực hiện giải phóng mặt bằng.

Đồng thời, phải giúp chủ đầu tư được vay ưu đãi. Hiện nay chủ đầu tư chưa được vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội mà Nghị quyết cũng chưa điều chỉnh được. Luật Nhà ở thì cho nhưng chưa thực thi được.

“Hơn hết, làm sao cho người mua nhà ở xã hội được vay với lãi suất 4,8% như trước đây, chứ 6,6% hiện nay là quá cao, và được vay trong vòng 25 năm”.

Quay trở lại với Nghị quyết 201, Chủ tịch HoREA cho biết, có hai nhóm cơ chế chính sách nổi bật. Thứ nhất là quyết định thành lập Quỹ nhà ở quốc gia. Quỹ này thể chế hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị. Đây là một chỉ đạo chiến lược và đã được thể chế hóa.

Thứ hai là cơ chế đặc thù vượt trội, đột phá. Nổi bật là đổi mới triệt để quy trình thủ tục đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội, sẽ giảm được 350 ngày làm thủ tục nhà ở xã hội. Đây là đang tính theo thời gian trong các quy định của Nhà nước, nhưng thực tiễn có thể rút ngắn được hơn 1.000 ngày, rút ngắn được không dưới 3 năm làm thủ tục nhà ở xã hội.

Tiếp đến là cơ chế giao chủ đầu tư chấp thuận chủ trương đầu tư không thông qua đấu thầu, một cơ chế vượt trội, rút ngắn được thời gian như Thứ trưởng Sinh đã tổng tổng kết.

Nghị quyết đã quy định về lập thẩm định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500. Nhà ở xã hội không phải làm quy hoạch chi tiết. Đây là một thủ tục thời gian vừa qua chúng tôi mất từ 1-3 tháng. Cho nên bỏ được thủ tục này mà lồng ghép đồng thời với phê duyệt phòng cháy chữa cháy, rồi cao độ tĩnh không… vào thủ tục cấp giấy phép xây dựng là rút ngắn biết bao nhiêu thời gian cho doanh nghiệp.

Trong thủ tục hành chính là chủ đầu tư tự quyết định phê duyệt dự án nhà ở xã hội, không phải đi trình duyệt thiết kế cơ sở. Bây giờ chủ đầu tư chịu trách nhiệm phê duyệt dự án khả thi, dự án nhà ở xã hội của mình. Cơ quan xây dựng địa phương cũng như UBND cấp tỉnh chuyển từ quản lý sang phục vụ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Một thay đổi cực kỳ lớn đối với các thủ tục.

“Tiếp theo, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt dự án nhà ở xã hội đầu tư công lại được chỉ định nhà thầu xây dựng theo thủ tục rút gọn. Chúng tôi thấy thủ tục rút ngắn được rất nhiều thời gian”, ông Châu chia sẻ.

Đáng chú ý, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được quyết định giá bán nhà ở xã hội theo các tiêu chí quy định của Luật Nhà ở, của Nghị định 100 của Chính phủ.

“Cái này rất tuyệt vời là nếu sau này quyết toán mà ký hợp đồng với khách hàng, ví dụ căn nhà giá 300 triệu, tới chừng quyết toán căn nhà đó lên tới 350 triệu thì chủ đầu tư không được thu thêm 50 triệu chênh lệch. Nhưng nếu sau khi quyết toán, căn nhà đó chỉ có giá 250 triệu thì chủ đầu tư phải trả lại 50 triệu cho người mua. Cho nên người mua khi ký hợp đồng mua bán nhà ở xã hội yên tâm chỉ giá đó thôi, hoặc là rẻ hơn. Trước đây chúng tôi có lăn tăn là hơi thiệt cho chủ đầu tư, nhưng điều này cũng đòi hỏi chủ đầu tư phải nâng cao trách nhiệm và năng lực để khi đưa ra giá bán cho sát, đúng”, Chủ tịch HoREA bày tỏ.

THỂ CHẾ HOÁ ĐỂ NGƯỜI DÂN SỚM CÓ NHÀ

Phát biểu tại toạ đàm, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, vừa qua Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 201 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Ngay sau đó, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 155 để triển khai thực hiện Nghị quyết 201 một cách kịp thời và đồng bộ

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng cần khẩn trương triển khai một số nhóm công việc trọng tâm. Thứ nhất, là xây dựng và ban hành các quy định chi tiết để hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 201.

Hiện nay, Bộ Xây dựng đã cơ bản hoàn thiện dự thảo nghị định hướng dẫn thực hiện Nghị quyết. Nội dung dự thảo tập trung vào các điều khoản được Quốc hội giao, bao gồm: Điều 4, Điều 5, khoản 2 và khoản 3 của Điều 7, Điều 8. Bộ Xây dựng đã gửi lấy ý kiến từ các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức chính trị - xã hội.

Dự kiến, việc tiếp nhận ý kiến sẽ hoàn tất trước ngày 8/6. Rất mong các địa phương, bộ ngành sớm có ý kiến giúp cho chất lượng nghị định được tốt, đảm bảo thực tiễn triển khai. Và trình Chính phủ ban hành trong tháng 6, mục tiêu đảm bảo nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đúng như kế hoạch đặt ra.

Thứ hai, đề nghị các địa phương sớm ban hành quy định liên quan đến điều kiện nhà ở thuộc sở hữu của cá nhân, cũng như khoảng cách địa điểm đối của người được mua nhà trên địa bàn theo khoản 2, Điều 9 của Nghị quyết 201, và cũng cần ban hành trong tháng 6 để đảm bảo nhiệm vụ đề ra.

Thứ ba, đề nghị các bộ, ngành đã được giao nhiệm vụ trong Nghị quyết số 155 của Chính phủ và các địa phương tích cực tuyên truyền, phổ biến và quán triệt Nghị quyết 201. Như vậy hiệu lực, hiệu quả của Nghị quyết sẽ tốt hơn, sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, có thể nói rằng đến thời điểm hiện tại, khung thể chế, cơ chế chính sách cho phát triển nhà ở xã hội đã cơ bản hoàn thiện, với nhiều điểm đổi mới, mang tính đột phá. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, cũng như cho các địa phương trong quá trình triển khai.

“Các cấp chính quyền, đặc biệt là cấp địa phương, cần đặc biệt quan tâm công tác lãnh đạo, chỉ đạo để thúc đẩy thực hiện hiệu quả Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội từ nay đến năm 2030. Trước mắt, trong năm 2025, chúng ta phải quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu của Quyết định số 444 do Thủ tướng Chính phủ giao”, ông Sinh nhấn mạnh.