Việc Việt Nam lần đầu lọt top 50 thế giới về hệ sinh thái khởi nghiệp không chỉ phản ánh sự mở rộng của cộng đồng startup, mà còn cho thấy tham vọng dịch chuyển sang nền kinh tế dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực tự chủ chiến lược.
Theo Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu 2026 (Global Startup Ecosystem Index 2026) do StartupBlink công bố, Việt Nam xếp thứ 50 toàn cầu, tăng 5 bậc so với năm trước và đạt thứ hạng cao nhất từ trước đến nay.
Global Startup Ecosystem Index là bảng xếp hạng thường niên được StartupBlink công bố từ năm 2017, đánh giá hơn 100 quốc gia và 1.000 thành phố dựa trên nhiều tiêu chí như quy mô hệ sinh thái, chất lượng hoạt động khởi nghiệp và môi trường kinh doanh.
VIỆT NAM NỔI LÊN TRONG NHÓM TĂNG TRƯỞNG NHANH NHẤT
Theo StartupBlink, nhóm quốc gia xếp hạng từ vị trí 21–50 toàn cầu hiện là khu vực năng động nhất của bản đồ khởi nghiệp thế giới, với tốc độ tăng trưởng vượt đáng kể nhóm dẫn đầu. Trong nhóm này, Việt Nam và Thái Lan được đánh giá là hai thị trường tăng trưởng nổi bật của Đông Nam Á.
Kết quả mới cũng đánh dấu năm thứ tư liên tiếp hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam cải thiện vị trí trên bảng xếp hạng toàn cầu. Trước đó, Việt Nam đứng thứ 56 năm 2024 và 55 năm 2025.
Không chỉ cải thiện ở cấp quốc gia, các đô thị lớn của Việt Nam cũng ghi nhận bước tiến đáng chú ý. Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu lọt top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, tăng 12 bậc lên vị trí 98.
StartupBlink đánh giá Thành phố Hồ Chí Minh hiện nằm trong nhóm hệ sinh thái trưởng thành nhất Đông Nam Á, nổi bật ở các lĩnh vực fintech và blockchain với thứ hạng lần lượt 60 và 70 toàn cầu.
Trong khi đó, Đà Nẵng được ghi nhận là một trong những địa phương tăng hạng mạnh nhất khi tăng hơn 200 bậc lên vị trí 554 toàn cầu. Hải Phòng cũng lần đầu xuất hiện trong top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp thế giới.
Sự dịch chuyển này cho thấy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam đang bắt đầu mở rộng ra ngoài hai trung tâm truyền thống là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, thay vì tập trung cục bộ như giai đoạn trước.
TỪ PHONG TRÀO STARTUP SANG CHIẾN LƯỢC CÔNG NGHỆ QUỐC GIA
Đà tăng hạng của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang thúc đẩy mạnh các chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Một trong những dấu mốc đáng chú ý là việc Quốc hội thông qua Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, lần đầu tiên luật hóa khái niệm “công nghệ chiến lược” và “sản phẩm công nghệ chiến lược”.
Trên cơ sở đó, Chính phủ đã xác định 10 nhóm công nghệ ưu tiên phát triển, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, robot, công nghệ lượng tử, hydrogen xanh, hạ tầng số và vệ tinh quỹ đạo thấp.
Theo kế hoạch triển khai Nghị quyết 57, Việt Nam đặt mục tiêu tăng 30% số lượng startup, hình thành 30–50 doanh nghiệp spin-off từ viện nghiên cứu và trường đại học, đồng thời xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo quy mô lớn tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh.
Kế hoạch này cũng hướng tới thương mại hóa các sản phẩm công nghệ chiến lược như chip bán dẫn, thiết bị mạng 5G, robot công nghiệp, AI và thiết bị bay không người lái (UAV).
Hiện hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam có khoảng 4.000 startup, 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm và hơn 20 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp cấp quốc gia và địa phương.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng thứ hạng chỉ là bước khởi đầu. Thách thức lớn hơn của Việt Nam trong giai đoạn tới sẽ nằm ở khả năng tạo ra các doanh nghiệp công nghệ quy mô toàn cầu, nâng năng lực sở hữu công nghệ lõi và hình thành các “đầu tàu” đổi mới sáng tạo đủ sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị quốc tế.
