Trong bối cảnh ngành hàng không Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội phát triển, sự đồng hành của các tập đoàn Airbus được kỳ vọng tạo thêm động lực cho quá trình nâng cao năng lực công nghệ, công nghiệp và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
DỰ KIẾN ĐƯA 220 MÁY BAY VÀO KHAI THÁC
Chiều 4/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp ông Wouter van Wersch, Chủ tịch điều hành quốc tế tập đoàn Airbus - tập đoàn hàng không vũ trụ hàng đầu thế giới.
Tại buổi tiếp, Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam luôn coi trọng phát triển quan hệ với Pháp, Đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên của Việt Nam tại EU, trong đó hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư là một trong những trụ cột quan trọng nhất; chuyến thăm chính thức Pháp vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (10-11/9/2026) đã thúc đẩy quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn với nhiều dự án và kết quả cụ thể, trong đó có các dự án với Airbus.
Người đứng đầu Chính phủ đánh giá cao những kết quả hợp tác giữa hai bên trong 40 năm qua, Airbus là hãng sản xuất, cung cấp phần lớn cho đội tàu bay của các hãng hàng không Việt Nam cũng như trong lĩnh vực vệ tinh quan sát.
Với thị trường hơn 100 triệu dân có thu nhập tăng nhanh cùng với việc triển khai nhiều dự án hạ tầng lớn, trong đó có các dự án cảng hàng không lớn như Gia Bình, Long Thành gắn với phát triển các khu kinh tế đặc biệt, phát triển lĩnh vực logistics, Việt Nam có nhu cầu rất lớn về phát triển công nghiệp hàng không cũng như đội tàu bay.
Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tiềm năng hợp tác rất lớn với các đối tác toàn cầu, Thủ tướng đề nghị Airbus tăng cường hợp tác với Việt Nam nhằm triển khai các dự án lớn, tương xứng với tầm vóc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Pháp và tiềm năng của tập đoàn, góp phần tăng cường năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam và phát triển hệ sinh thái hàng không.
Theo đó, Airbus cùng các đối tác Việt Nam đẩy nhanh việc triển khai hiệu quả các dự án trong lĩnh vực hàng không – vũ trụ; thúc đẩy hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu, đào tạo nhân lực chất lượng cao, tăng cường năng lực sản xuất, giám sát an toàn, đảm bảo hoạt động bay.
Thủ tướng đề nghị Airbus nghiên cứu khả năng thành lập trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay tại Việt Nam, đặc biệt tại khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cảng hàng không quốc tế Gia Bình; hỗ trợ các hãng hàng không Việt Nam thực hiện các thỏa thuận, hợp đồng cung cấp tàu bay trong bối cảnh các hãng hàng không Việt Nam tăng cường, mở rộng đội bay nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển, mở các đường bay mới; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Việt Nam nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực không gian vũ trụ.
Nhân dịp này, Thủ tướng đề nghị Airbus có tiếng nói thúc đẩy để Pháp sớm thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), tạo điều kiện cho doanh nghiệp châu Âu nói chung và Airbus nói riêng tăng cường hợp tác, kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam.
Khẳng định Chính phủ Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp châu Âu, trong đó có Airbus, mở rộng hoạt động, đầu tư phù hợp với pháp luật Việt Nam, Thủ tướng tin tưởng rằng với nền tảng quan hệ tốt đẹp qua 40 năm đồng hành, hợp tác giữa Việt Nam và tập đoàn Airbus sẽ tiếp tục bước sang giai đoạn phát triển mới, thực chất hơn, hiệu quả, vì lợi ích của cả hai bên.
Về phần mình, ông Wouter van Wersch cảm ơn Thủ tướng đã dành thời gian tiếp; đánh giá cao sự phát triển mạnh mẽ của Việt Nam thời gian qua và quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam – EU nói chung và Việt Nam – Pháp nói riêng.
Việt Nam đóng vai trò quan trọng với thành công của Airbus, hiện có 230 máy bay Airbus đang hoạt động tại Việt Nam và dự kiến có thêm 220 máy bay được triển khai trong thời gian tới. Ông Wouter van Wersch đánh giá việc Việt Nam tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào công nghiệp hàng không và cơ sở hạ tầng hàng không, phát triển các sân bay Long Thành, Gia Bình và hệ sinh thái hàng không, mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới cho Airbus.
Ông Wouter van Wersch nhất trí cao với các ý kiến của Thủ tướng, khẳng định Việt Nam là một ưu tiên hàng đầu của Airbus, hãng nhìn thấy cơ hội lớn và muốn tăng cường, thắt chặt quan hệ với Việt Nam; không chỉ trong cung cấp máy bay mà còn xây dựng quan hệ đối tác lâu dài, nâng cao năng lực cho ngành hàng không Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm 40 năm hiện diện và hợp tác tại Việt Nam, với mục tiêu đạt những thành quả hợp tác lớn hơn trong 40 năm tiếp theo, lãnh đạo Tập đoàn Airbus tái khẳng định cam kết gắn bó lâu dài với Việt Nam thông qua hợp tác chiến lược trong các lĩnh vực hàng không thương mại, vũ trụ và sản xuất công nghiệp, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, cũng như mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khác như chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
MỞ RỘNG HỢP TÁC QUỐC PHÒNG, VŨ TRỤ
Không chỉ tập trung vào lĩnh vực máy bay thương mại, Airbus cũng nhìn nhận tiềm năng hợp tác tại Việt Nam trong các lĩnh vực trực thăng, quốc phòng và vũ trụ.
Trong lĩnh vực trực thăng, tập đoàn đánh giá Việt Nam có nhiều cơ hội mở rộng đội bay phục vụ những ngành kinh tế mũi nhọn, đặc biệt là dầu khí. Các dòng trực thăng như H225 và H160 được Airbus giới thiệu là những sản phẩm có thể đáp ứng nhu cầu khai thác chuyên dụng, dịch vụ công và một số nhiệm vụ theo yêu cầu của các cơ quan chức năng.
Ở lĩnh vực quốc phòng, Airbus cho biết đang có hoạt động hợp tác với Bộ Quốc phòng Việt Nam, đồng thời trao đổi về khả năng mở rộng phi đội máy bay vận tải C295 đang được khai thác cho các nhiệm vụ vận tải quan trọng.
Tập đoàn cũng đang tích cực giới thiệu phiên bản máy bay tuần thám biển C295 MPA tới Bộ Quốc phòng Việt Nam. Bên cạnh đó, Airbus đề cập đến các cuộc trao đổi về khả năng thiết lập trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu (MRO) máy bay vận tải quân sự tại khu vực TP.HCM.
Nếu được triển khai, những hoạt động này có thể góp phần nâng cao năng lực bảo dưỡng tại chỗ, giảm sự phụ thuộc vào các cơ sở dịch vụ ở nước ngoài và tăng cường khả năng hỗ trợ kỹ thuật cho đội bay.
Trong lĩnh vực vũ trụ, Việt Nam là một trong những đối tác lâu năm của Airbus tại châu Á. Dấu mốc đáng chú ý là việc phóng thành công vệ tinh VNREDSat-1 vào năm 2013. Đây là vệ tinh quan sát Trái Đất đầu tiên của Việt Nam, đánh dấu bước tiến trong năng lực tiếp cận và ứng dụng công nghệ vệ tinh của đất nước.
Hiện Airbus bày tỏ mong muốn tiếp tục hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong chương trình vệ tinh VNREDSat-2, kỳ vọng tiếp nối những kết quả đã đạt được trong quan hệ hợp tác trước đó.
ĐẨY MẠNH ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ
Bên cạnh phát triển đội tàu bay và công nghiệp sản xuất linh kiện, chuyển đổi số được Airbus xác định là một trong 5 ưu tiên chiến lược tại Việt Nam.
Theo đại diện tập đoàn, Airbus muốn tận dụng năng lực của đội ngũ nhân sự công nghệ tại Việt Nam để thúc đẩy các hoạt động đổi mới và chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng không. Một trong những ví dụ được đề cập là nền tảng Skywise và hoạt động hợp tác giữa Airbus với FPT.
Skywise là nền tảng dữ liệu hàng không của Airbus, hỗ trợ các hoạt động quản lý, phân tích dữ liệu và tối ưu hóa khai thác. Việc phát triển các giải pháp dựa trên dữ liệu mở ra thêm cơ hội ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và các công nghệ thông minh, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), vào hoạt động vận hành, bảo dưỡng và quản lý đội tàu bay.
Đây cũng là lĩnh vực có nhiều dư địa hợp tác khi Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin, kỹ thuật số và các ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao.
Song song với chuyển đổi số, Airbus đặt mục tiêu mở rộng hợp tác trong đào tạo và phát triển nhân lực hàng không. Tập đoàn cho biết đã triển khai một số chương trình đào tạo, cung cấp khóa học chuyên ngành hàng không với các trường đại học tại Việt Nam và sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động này.
Trong bối cảnh ngành hàng không Việt Nam phát triển cả về quy mô đội tàu bay, hạ tầng sân bay và mạng lưới khai thác, nhu cầu nhân lực chất lượng cao ngày càng lớn. Không chỉ cần đội ngũ phi công, kỹ thuật viên bảo dưỡng, ngành hàng không còn cần nhân lực trong các lĩnh vực quản lý khai thác, công nghệ, dữ liệu và sản xuất công nghiệp hàng không.
Việc kết hợp giữa kinh nghiệm công nghệ của Airbus và năng lực nhân sự trong nước được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng tham gia của Việt Nam vào hệ sinh thái hàng không quốc tế.
Airbus bắt đầu hợp tác với Việt Nam từ năm 1986, với chiếc trực thăng Puma do Tổng công ty Trực thăng Việt Nam vận hành phục vụ hoạt động thăm dò dầu khí ngoài khơi. Sau bốn thập kỷ, quan hệ hợp tác đã mở rộng sang hàng không thương mại, quốc phòng, công nghiệp và vũ trụ.
Hiện có khoảng 230 máy bay Airbus đang được các hãng hàng không Việt Nam khai thác và hơn 220 máy bay khác đã được đặt mua. Trong lĩnh vực vũ trụ, Airbus từng hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) phóng vệ tinh quan sát Trái đất đầu tiên của Việt Nam VNREDSat-1; hai bên hiện tiếp tục hợp tác phát triển VNREDSat-2. Tập đoàn cũng đã bàn giao máy bay vận tải quân sự C295 cho Việt Nam.
Năm 2026, hợp tác tiếp tục được mở rộng khi Vietravel Airlines ký Ý định thư đặt mua 50 máy bay A321neo và A220; Vietnam Airlines ký Biên bản ghi nhớ về việc mua bổ sung máy bay A350; Tổng công ty Trực thăng Việt Nam đặt mua thêm ba trực thăng H225.
Theo dự báo của Airbus, lưu lượng hành khách hàng không tại Việt Nam có thể tăng bình quân 7,7% mỗi năm trong 20 năm tới, cao gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Để đáp ứng nhu cầu này, thị trường Việt Nam có thể cần khoảng 1.000 máy bay mới trong hai thập kỷ tới.