Nhiều người vẫn có thói quen gom một khoản tiền nhàn rỗi vào một sổ tiết kiệm rồi để đó cho chắc ăn. Nhưng đến khi bất ngờ cần tiền, họ mới nhận ra gửi tiết kiệm cũng cần tính toán từ cách chia khoản tiền, chọn kỳ hạn cho đến việc giữ lại một phần đủ linh hoạt để xoay xở khi cần.
Chính một lần cần tiền gấp đã khiến người phụ nữ dưới đây nhận ra nhiều điều trước đây mình chưa từng để ý khi gửi tiết kiệm.
PHẢI BIẾT CHIA TIỀN
Ngày trước, mình cứ nghĩ có tiền thì gom hết vào một sổ tiết kiệm là yên tâm nhất. Mỗi tháng nhìn tiền nằm trong ngân hàng, thấy tài khoản có thêm chút lãi là vui vì nghĩ tiền của mình vẫn đang đều đặn “đẻ” ra tiền.
Cho đến một lần trong nhà phát sinh việc gấp, mình buộc phải rút tiền trước hạn. Đến lúc nhân viên ngân hàng thông báo số tiền lãi nhận được rất ít vì tất toán trước hạn, mình mới ngẩn người. Mình cặm cụi tiết kiệm bao lâu, vậy mà chỉ vì cần tiền sớm hơn dự kiến, một khoản lãi đáng kể đã không còn.
Từ lần đó, mình bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn về cách gửi tiết kiệm. Càng đọc, càng hỏi và càng học hỏi những người có kinh nghiệm, mình càng nhận ra một điều rằng có tiền rồi gửi ngân hàng chưa phải là xong mà quan trọng là mình gửi như thế nào để vừa tối ưu tiền lãi, vừa giữ được sự chủ động khi cần sử dụng.
Đầu tiên, đừng dồn tất cả tiền vào một sổ. Nếu có 300 triệu đồng, thay vì gửi toàn bộ vào một sổ duy nhất, mình có thể chia thành bốn sổ gồm hai sổ 50 triệu đồng và hai sổ 100 triệu đồng.
Sau này nếu bất ngờ cần 50 triệu đồng, mình chỉ cần tất toán đúng sổ đó. Những khoản còn lại vẫn tiếp tục được hưởng lãi theo kỳ hạn đã chọn. Cách này giúp mình linh hoạt hơn rất nhiều so với việc dồn toàn bộ tiền vào một sổ.
Tiếp đó, gửi tiền theo mục tiêu. Trước đây mình cứ nghĩ chỉ cần chọn kỳ hạn nào có lãi suất cao là tốt. Sau này mình mới hiểu rằng điều quan trọng hơn là mình đang tiết kiệm cho mục đích gì.
Tiền học của con, tiền sửa nhà, quỹ dự phòng hay một khoản tiền chưa có kế hoạch sử dụng đều có nhu cầu khác nhau. Khi xác định được mục tiêu, mình sẽ dễ lựa chọn kỳ hạn phù hợp hơn, thay vì chỉ chạy theo mức lãi suất cao nhất.
Một mẹo mình thấy rất hữu ích là tạo thang tiết kiệm. Ví dụ có 120 triệu đồng, thay vì gửi tất cả vào cùng một thời điểm và cùng một kỳ hạn, mình có thể chia thành nhiều sổ với thời gian đáo hạn khác nhau.
Nhờ vậy, các khoản tiền sẽ lần lượt đến hạn ở những thời điểm khác nhau. Nếu chưa cần dùng thì mình có thể gửi tiếp, còn nếu chẳng may có việc đột xuất thì vẫn có một khoản tiền đến hạn để chủ động sử dụng, thay vì phải tất toán cả một khoản lớn trước hạn.
Sau lần phải rút sổ trước hạn, mình mới thực sự hiểu quỹ dự phòng quan trọng đến mức nào. Nếu có thể, mọi người nên dành riêng một khoản tương đương khoảng 3 – 6 tháng chi tiêu để xử lý những tình huống bất ngờ.
Khoản này có thể để trong tài khoản thanh toán hoặc một hình thức tiết kiệm linh hoạt, ưu tiên khả năng rút ra nhanh hơn là cố tối đa hóa tiền lãi.
Bên cạnh đó, không nhất thiết toàn bộ số tiền mình có đều phải đưa vào tiết kiệm. Chẳng hạn với 500 triệu đồng, tùy hoàn cảnh và mức độ chấp nhận rủi ro, mình có thể cân nhắc phân bổ một phần để sử dụng thường xuyên, một phần gửi tiết kiệm ngắn hạn, một phần gửi dài hạn và một phần dành cho đầu tư nếu đã tìm hiểu kỹ. Điều quan trọng là cách phân bổ phải phù hợp với nhu cầu và khả năng chịu rủi ro của chính mình, chứ không nên chạy theo người khác.
ĐỂ TIỀN NHÀN RỖI CŨNG PHẢI CÓ KẾ HOẠCH
Ngày trước, câu đầu tiên mình hỏi luôn là lãi suất bao nhiêu. Bây giờ mình sẽ hỏi thêm nhiều điều khác như có được rút trước hạn từng phần không? sổ có tự động tái tục không? gửi online có mức lãi tốt hơn không? có thể dùng khoản tiền gửi để cầm cố vay vốn không? khoản tiền gửi đó có thuộc phạm vi bảo hiểm tiền gửi theo quy định hiện hành không? Bởi đôi khi, sự linh hoạt và những điều kiện đi kèm còn đáng giá hơn một vài phần mười điểm phần trăm lãi suất.
Hiện nay nhiều ngân hàng có mức lãi suất tiền gửi online cao hơn gửi tại quầy, tùy từng sản phẩm và từng thời điểm. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, mình vừa tiết kiệm được thời gian, vừa có thể nhận mức lãi suất tốt hơn nếu sản phẩm phù hợp. Tuy nhiên, trước khi gửi vẫn nên đọc kỹ điều kiện và cách tính lãi của từng ngân hàng.
Nếu đang có một khoản tiền lớn nhưng chưa cần sử dụng ngay, mình có thể cân nhắc chia thành nhiều đợt gửi thay vì gửi toàn bộ cùng một thời điểm. Cách này giúp mình chủ động hơn về thời điểm đáo hạn. Đồng thời, nếu mặt bằng lãi suất thay đổi theo hướng có lợi, mình vẫn còn những khoản tiền chưa đến kỳ gửi để cân nhắc ở thời điểm sau.
Khi một khoản tiết kiệm đến ngày đáo hạn, nếu chưa có nhu cầu sử dụng, mình có thể cân nhắc gửi lại hoặc lựa chọn hình thức tự động gia hạn gốc và lãi nếu sản phẩm của ngân hàng có hỗ trợ. Điều quan trọng là nhớ kiểm tra lại trước khi sổ đáo hạn, thay vì để tiền nằm trong tài khoản thanh toán quá lâu mà gần như không sinh lời.
Với mình, tiền cũng giống như một hạt giống. Nếu cứ cất yên một chỗ quá lâu mà không có kế hoạch sử dụng, giá trị thực của nó có thể bị bào mòn theo thời gian. Vì vậy, nếu chưa cần dùng đến, hãy tìm một hình thức phù hợp để đồng tiền tiếp tục làm việc cho mình.
Có thể là tiết kiệm, có thể là những kênh khác nhưng điều quan trọng nhất vẫn là phải hiểu rõ mình đang làm gì, mức độ rủi ro ra sao và lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh của bản thân.
Sau lần đầu tiên phải rút tiết kiệm trước hạn, mình mới hiểu rằng tiết kiệm không đơn giản là chọn nơi có lãi suất cao nhất. Quan trọng hơn là biết chia tiền, chọn đúng kỳ hạn, giữ lại một phần dự phòng và luôn đảm bảo mình có đủ sự linh hoạt khi cuộc sống phát sinh những điều không thể đoán trước.