Thảo luận tại hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội tham gia góp ý về quy định liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư.
Về thời hạn sử dụng chung cư, đại biểu Phạm Văn Thịnh (tỉnh Bắc Giang) cho rằng, vấn đề này chỉ có thể giải quyết được nếu Luật Đất đai có quy định về quyền sử dụng đất ở có thời hạn.
Nếu quy định các dự án bất động sản, đất ở, nhà ở, trong đó có chung cư được triển khai sau ngày các Luật Nhà ở, Luật Đất đai (sửa đổi) có hiệu lực, mà cơ bản đều gắn với quyền sử dụng đất ở có thời hạn, thì sẽ là bước đột phá mang lại nhiều lợi ích cho đất nước.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (tỉnh Đồng Tháp) lại bày tỏ thống nhất với quy định nhà chung cư phải có thời hạn sử dụng. Thời hạn sử dụng phải trên chất lượng thẩm định, thẩm tra của cơ quan có thẩm quyền, chứ không thể theo thiết kế của chủ đầu tư.
Tham gia ý kiến về dự án luật, đại biểu Tạ Văn Hạ (tỉnh Quảng Nam) đánh giá cao dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) trình Quốc hội lần này đã có nhiều điểm hợp lý hơn. Tuy nhiên, về quy định liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư, đại biểu cho biết, dự thảo luật quy định nhà chung cư có thời hạn sử dụng, thời hạn được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời hạn sử dụng thực tế.
Hiện nay, luật còn chưa quy định rõ về vấn đề này. Các kết cấu vật liệu không thể tồn tại, vững bền vĩnh cửu, nên nhà xây dựng phải có thời hạn sử dụng. Thực tế, khi sửa chữa các nhà chung cư cũ, việc xử lý thỏa đáng còn gặp nhiều vướng mắc, rất khó khăn để tập hợp nguồn lực cho việc sửa lại các tòa nhà chung cư.
Đại biểu cho rằng dự thảo luật cần quy định rõ ràng, nhất quán, rõ ràng, minh bạch: Chung cư cần có thời hạn sử dụng. Với quy định này, người dân sẽ có được đầy đủ thông tin cần thiết khi tham gia giao dịch, chuyển nhượng, mua bán, đảm bảo cao nhất lợi ích của người dân.
Tranh luận về thời hạn sở hữu nhà chung cư, đại biểu Phạm Trọng Nghĩa (tỉnh Lạng Sơn) phát biểu, cần phân biệt giữa “thời hạn sử dụng” và “thời hạn sở hữu”. Đại biểu cho rằng, đối với trường hợp mà đất giao sở hữu không xác định thời hạn thì thời gian sử dụng nhà chung cư vẫn phải có thời hạn theo tiêu chuẩn về kỹ thuật đối với nhà chung cư.
Đồng tình với ý kiến đó, đại biểu Đồng Ngọc Ba (tỉnh Bình Định) nhận thấy, dự thảo luật đã phân biệt rất rõ về thời hạn sử dụng và vấn đề sở hữu. Dự thảo đã quy định hoàn thiện, đầy đủ hơn; thời hạn sử dụng liên quan đến chuẩn kỹ thuật và an toàn trong sử dụng nhà chung cư; đồng thời, đã bổ sung quy định công bố về thời hạn sử dụng nhà chung cư khi hết hạn.
Nội dung này được phân biệt rất rõ với quyền sở hữu, quyền tài sản. Theo ông, trong quy định hiện hành cũng như trong dự thảo Luật, đối với nhà chung cư nói riêng và nhà ở nói chung không có quy định về thời hạn sở hữu. “Quyền sở hữu được chấm dứt theo quy định của pháp luật”, ông nói.
Đại biểu chia sẻ, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về các trường hợp chấm dứt quyền sở hữu đối với tài sản khi bị tiêu huỷ. Điều 214 có quy định riêng về vấn đề xử lý đối với sở hữu nhà chung cư khi nhà chung cư bị tiêu huỷ. Đại biểu cho rằng đây là cơ sở pháp lý đã rất rõ về vấn đề sở hữu.
Giải trình, tiếp thu, chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng cho biết đã ghi nhận các ý kiến của các đại biểu đều rất tâm huyết, trách nhiệm, đóng góp nhiều phương án, đề xuất cụ thể để hoàn thiện dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho biết sẽ tổng hợp để nghiên cứu, tiếp thu và có giải trình một cách đầy đủ và hoàn thiện dự thảo Luật để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.
Dự thảo Luật phân biệt rất rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư với việc có quy định hay không thời hạn sở hữu nhà chung cư. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nêu rõ đây là 2 vấn đề hoàn toàn khác nhau. Thời hạn sử dụng nhà chung cư được quy định rất rõ và dự thảo luật quy định thời hạn này phải được xác định khi lập Đồ án thiết kế nhà chung cư.
Đồng thời, dự thảo Luật cũng đã có quy định về kiểm định chất lượng để trên cơ sở kết luận kiểm định sẽ có đánh giá cho ở hay là cần phải phá dỡ để xây dựng lại. Theo chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, không nên gắn giữa thời hạn sở hữu nhà chung cư với thời hạn sử dụng đất.
