VACOD-HBA "mở đường", doanh nghiệp Việt mở rộng thị trường, đón đầu cơ hội

Tham gia chương trình Bữa sáng Doanh nhân tuần này có PGS.TS Vũ Ngọc Anh, Hiệu trưởng Trường đại học Kiến trúc Hà Nội; ông Nguyễn Ngọc Dũng, Giám đốc Ban Quản lý các dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo; bà Nguyễn Thị Thu Thuỷ, Phó Chủ tịch thường trực VACOD; bà Ninh Thị Ty, Phó Chủ tịch HBA cùng các doanh nhân đến từ hai Hiệp hội Phát triển Hàng tiêu dùng Việt Nam - VACOD và Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hà Nội – HBA…

Dưới sự điều hành của Chủ tịch VACOD-HBA, TS Nguyễn Hồng Sơn, “Bữa sáng Doanh nhân” thứ bảy hàng tuần được duy trì đều đặn trong nhiều năm qua đã khẳng định vai trò một diễn đàn kết nối thiết thực, hiệu quả và ngày càng có chiều sâu đối với cộng đồng doanh nghiệp. Chương trình đã thực sự trở thành điểm hẹn quen thuộc của các doanh nhân, doanh nghiệp. Bên cạnh những cuộc tọa đàm chuyên đề với sự tham gia của các nhà quản lý, đại biểu Quốc hội, chuyên gia và những người có kinh nghiệm thực tiễn, chương trình luôn dành không gian cho hoạt động B2B giữa các doanh nghiệp diễn ra cởi mở, chân thành và ngày càng gắn chặt với nhu cầu thực tế.

Những câu chuyện được chia sẻ không chỉ xoay quanh bài toán sản xuất – kinh doanh, những vướng mắc về chính sách thuế, đất đai, vốn tín dụng hay áp lực thị trường, mà rộng hơn còn là câu chuyện về năng lực thích ứng, tinh thần liên kết và khát vọng cùng xây dựng một cộng đồng doanh nhân đoàn kết, bản lĩnh, chủ động hội nhập và phát triển bền vững.

Cũng từ tinh thần kết nối đó, những hoạt động bên lề của VACOD-HBA thời gian qua ngày càng mở rộng thêm không gian để doanh nhân gặp gỡ, giao lưu và tìm kiếm cơ hội hợp tác.

NÂNG HẠNG THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN MỞ THÊM DƯ ĐỊA CHO DOANH NGHIỆP VIỆT

Trong không gian ấm cúng của chương trình Bữa sáng Doanh nhân tuần này, câu chuyện thời sự về việc FTSE Russell chính thức xác nhận nâng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp bắt đầu từ ngày 21/9/2026 đã trở thành một trong những chủ đề nhận được sự quan tâm của các doanh nhân. Không chỉ được kỳ vọng mở thêm dư địa thu hút dòng vốn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế, nâng hạng còn đặt ra những yêu cầu mới đối với quá trình hoàn thiện thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Với kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với cộng đồng doanh nghiệp và hoạt động hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế Phạm Thị Thu Hằng, nguyên Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhìn nhận việc nâng hạng trước hết mang ý nghĩa củng cố niềm tin của nhà đầu tư và phản ánh những bước tiến của Việt Nam trong quá trình hoàn thiện thể chế, môi trường kinh doanh.

“Việc nâng hạng trước hết tạo được niềm tin đối với các nhà đầu tư. Điều này cho thấy thị trường Việt Nam đã có những bước tiến trong quá trình phát triển, đặc biệt trong việc hoàn thiện thể chế và tạo dựng môi trường thuận lợi hơn”, bà Hằng nhận định.

Theo bà Hằng, đây là cơ hội đáng ghi nhận đối với Việt Nam, song cũng cần nhìn nhận một cách thực tế rằng nâng hạng không phải là điểm kết thúc mà là một bước chuyển sang giai đoạn mới, với những yêu cầu cao hơn đối với cả thị trường và doanh nghiệp.

“Cơ hội luôn đi cùng với thách thức. Khi nói về thị trường thì không chỉ nhìn ở góc độ tài chính hay nhà đầu tư, mà còn phải nhìn vào chính những người bán hàng, những doanh nghiệp và sản phẩm của chúng ta. Doanh nghiệp Việt Nam phải tiếp tục nâng cao chất lượng, minh bạch thông tin và đáp ứng tốt hơn các quy định, tiêu chuẩn của thị trường”, bà Hằng chia sẻ.

Bà Hằng cho rằng, cùng với việc tận dụng cơ hội từ nâng hạng, Việt Nam cần tiếp tục chú trọng hoàn thiện các quy định, cơ chế và điều kiện vận hành thị trường theo các tiêu chí quốc tế. Đây là quá trình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cơ quan, tổ chức và các chủ thể tham gia thị trường, chứ không thể chỉ được thực hiện bởi một phía.

Ở góc độ doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra cũng ngày càng rõ ràng hơn. Khi thị trường Việt Nam hội nhập sâu hơn và thu hút sự quan tâm lớn hơn từ các nhà đầu tư quốc tế, doanh nghiệp sẽ phải chủ động nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm, tính minh bạch và khả năng đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.

“Việc nâng hạng mới chỉ là một bước tiến. Phía sau đó còn rất nhiều việc phải làm để tiếp tục hoàn thiện thị trường. Nếu chúng ta tận dụng tốt cơ hội này, đồng thời tiếp tục cải thiện những điều kiện còn hạn chế, thì sẽ có thêm cơ sở để thu hút các nhà đầu tư và nâng cao chất lượng của thị trường Việt Nam”, bà Hằng nhấn mạnh.

Cũng theo bà Hằng, điều quan trọng trong giai đoạn tới là không chỉ nhìn vào dòng vốn có thể được thu hút, mà cần quan tâm đến chất lượng và tính bền vững của thị trường. Nâng hạng sẽ thực sự phát huy ý nghĩa khi đi cùng với một môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi, các doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh và một hệ thống thị trường ngày càng tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Từ góc độ một doanh nhân trực tiếp hoạt động trong môi trường kinh doanh nhiều biến động, bà Trần Thị Mai Phương, Phó Chủ tịch Hội đồng Doanh nhân trẻ HBA - VACOD, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Phương Nam Holdings cho rằng đây là một tín hiệu tích cực, cho thấy những nỗ lực cải cách, điều hành và hội nhập của Việt Nam đang ngày càng được thị trường quốc tế ghi nhận.

Theo bà Mai Phương, trong bối cảnh kinh tế và chính trị thế giới có nhiều biến động, Việt Nam đang phải đối diện với không ít thách thức từ những thay đổi trong thương mại quốc tế, chính sách thuế, hoạt động xuất nhập khẩu, cũng như diễn biến phức tạp tại các thị trường lớn và trong khu vực. Những yếu tố này đều có thể tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam.

“Thị trường không phải lúc nào cũng vận động theo một chiều thuận lợi. Những biến động về địa chính trị, thương mại quốc tế, xung đột và những thay đổi chính sách của các nền kinh tế lớn đều có thể tạo ra những tác động nhất định đối với nền kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng là một tín hiệu rất đáng ghi nhận”, bà Phương nhận định.

Bà Mai Phương đánh giá cao vai trò của Chính phủ trong việc chủ động ứng phó với những biến động bên ngoài, đồng thời thúc đẩy các chính sách nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, mở rộng quan hệ đối ngoại, tăng cường hợp tác thương mại và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Theo bà, việc Việt Nam kiên trì thúc đẩy đối thoại, hợp tác, hội nhập kinh tế quốc tế và duy trì quan hệ với các đối tác thương mại lớn có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng thị trường cho hàng hóa, dịch vụ và doanh nghiệp Việt Nam.

Từ góc nhìn của một doanh nhân, bà Mai Phương cho rằng việc được nâng hạng thị trường không chỉ mang ý nghĩa về mặt hình ảnh hay vị thế, mà còn mở ra những kỳ vọng mới về khả năng thu hút dòng vốn, mở rộng hợp tác và nâng cao mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, theo bà, cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi bản thân doanh nghiệp có đủ năng lực để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

“Đây là cơ hội nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam. Chúng ta phải nâng cao chất lượng sản phẩm, chất lượng quản trị, năng lực công nghệ, khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng thương hiệu. Khi chất lượng của doanh nghiệp được nâng lên, vị thế của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế cũng sẽ được cải thiện”, bà Mai Phương nhận định.

Bà cho rằng trong giai đoạn hiện nay, sự phối hợp giữa mô hình ba nhà: Nhà nước, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng. Việc kết nối giữa nghiên cứu, hoạch định chính sách và thực tiễn sản xuất, kinh doanh sẽ giúp các giải pháp đưa ra sát hơn với nhu cầu thực tế, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn một cách kịp thời.

“Mô hình kết nối giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp nếu được triển khai hiệu quả sẽ tạo ra những giá trị rất thiết thực. Nhà khoa học cung cấp tri thức, công nghệ và giải pháp; Nhà nước tạo dựng chính sách và môi trường thuận lợi; còn doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp đưa các giải pháp đó vào thực tiễn. Khi ba bên phối hợp tốt, chúng ta sẽ có khả năng tạo ra những sản phẩm có chất lượng, có sức cạnh tranh và phù hợp hơn với nhu cầu của thị trường”, bà Mai Phương phân tích.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, bà cho rằng các chính sách hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn kịp thời cho doanh nghiệp sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng. Cùng với đó, doanh nghiệp cũng cần chủ động thích ứng, đổi mới mô hình quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và tận dụng tốt hơn những cơ hội mà quá trình hội nhập mang lại.

“Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội mới. Điều quan trọng là cộng đồng doanh nghiệp phải cùng nhau chủ động nắm bắt cơ hội, tăng cường kết nối và hợp tác, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ cũng như năng lực quản trị. Khi doanh nghiệp mạnh lên, nền kinh tế cũng sẽ có thêm nền tảng để phát triển bền vững”, bà Mai Phương khẳng định.

Không chỉ nhìn việc nâng hạng từ góc độ dòng vốn và môi trường đầu tư, bà Đào Thị Hương, Phó Chủ tịch Hội đồng Nữ doanh nhân HBA, Ủy viên Ban Điều hành Hội đồng Doanh nhân trẻ VACOD toàn quốc, Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Ba Thành cho rằng đây còn là một dấu hiệu cho thấy vị thế của Việt Nam đang ngày càng được củng cố trong mắt cộng đồng quốc tế.

Theo bà, trong những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Không chỉ quy mô và chất lượng của nền kinh tế được cải thiện, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế cũng ngày càng được khẳng định. “Trong thời gian vừa qua, tôi cho rằng Việt Nam đã có những bước phát triển rất mạnh. Kinh tế ngày càng được nâng cao về chất lượng, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế cũng được khẳng định ngày càng rõ nét. Đây là nền tảng rất quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam bước vào một giai đoạn hội nhập sâu rộng hơn”, bà Hương đánh giá.

Bà đặc biệt nhấn mạnh vai trò của hoạt động đối ngoại và những nỗ lực của Chính phủ trong việc mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, tạo dựng niềm tin với cộng đồng quốc tế.

Theo bà Hương, việc Việt Nam ngày càng chủ động, tích cực trong quan hệ đối ngoại đã góp phần giúp hình ảnh đất nước, con người và doanh nghiệp Việt Nam được bạn bè quốc tế biết đến nhiều hơn. “Điều tôi cảm nhận rõ là bạn bè quốc tế ngày càng dành sự trân trọng và tin tưởng đối với Việt Nam. Khi chúng ta đi ra nước ngoài, ở nhiều nơi, hình ảnh Việt Nam và con người Việt Nam đã có vị thế rất khác so với trước đây. Đó là điều khiến những người làm kinh doanh như chúng tôi cảm thấy rất tự tin và tự hào”, bà Hương chia sẻ.

Từ góc nhìn của một nữ doanh nhân, bà cho rằng những thay đổi về vị thế quốc gia đang tạo ra một tâm thế mới cho cộng đồng doanh nghiệp. Doanh nhân Việt Nam ngày càng tự tin hơn khi bước ra thị trường quốc tế, tìm kiếm đối tác, mở rộng hoạt động kinh doanh và đưa sản phẩm, thương hiệu Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

DOANH NGHIỆP VIỆT MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG, LÀM CHỦ GIÁ TRỊ

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, bài toán mở rộng thị trường xuất khẩu, chinh phục những phân khúc khách hàng có giá trị và nâng cao phần giá trị doanh nghiệp Việt nắm giữ đang được đặc biệt quan tâm.

Chia sẻ về định hướng thị trường nước ngoài, bà Đào Hương cho biết doanh nghiệp của mình không làm xuất khẩu theo hướng đại trà mà vẫn tập trung hướng đến khách hàng cá nhân tại các thị trường nước ngoài. Đây là nhóm khách hàng có nhu cầu và khả năng chi trả cho những sản phẩm may đo riêng, trong đó có các chính trị gia, doanh nhân và những người có điều kiện kinh tế.

"Đặc thù của doanh nghiệp là các sản phẩm được may thủ công, số lượng sản xuất hạn chế nên không hướng tới thị trường đại chúng mà tập trung vào một phân khúc ngách. Doanh nghiệp ưu tiên phục vụ những khách hàng kỹ tính, yêu thích các sản phẩm handmade, đề cao sự khác biệt và không dễ dàng tìm được trang phục phù hợp từ các sản phẩm may sẵn trên thị trường", bà Hương chia sẻ.

Việc tập trung vào nhóm khách hàng cá nhân ở nước ngoài, theo đó, phù hợp với đặc thù sản phẩm và định hướng phát triển của doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để các sản phẩm may thủ công Việt Nam tiếp cận những khách hàng có yêu cầu cao và coi trọng giá trị riêng biệt của sản phẩm.

Về phần mình, bà Trần Thị Mai Phương cho rằng bức tranh xuất khẩu của Việt Nam hiện nay có hai điểm đáng chú ý. Một mặt, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu đang ghi nhận những tín hiệu tích cực. Theo bà, đến tháng 8/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đã đạt khoảng 375 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ. Kết quả này cho thấy sức sản xuất và khả năng hội nhập của nền kinh tế Việt Nam tiếp tục được mở rộng.

Tuy nhiên, từ góc nhìn của một doanh nghiệp trực tiếp tham gia thị trường quốc tế, bà Mai Phương cho rằng điều cần quan tâm hơn không chỉ là tổng kim ngạch xuất khẩu mà còn là chất lượng của tăng trưởng xuất khẩu, đặc biệt là phần giá trị mà doanh nghiệp Việt Nam thực sự nắm giữ trong chuỗi giá trị.

Bà đặc biệt lưu ý đến cơ cấu đóng góp của khu vực doanh nghiệp trong nước khi khu vực này hiện mới chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 80%. Theo bà, điều này đặt ra yêu cầu phải có thêm các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ, chất lượng sản phẩm và giá trị gia tăng, qua đó từng bước làm chủ giá trị trong hoạt động xuất khẩu.

"Câu hỏi đặt ra không chỉ là Việt Nam xuất khẩu được bao nhiêu, mà quan trọng hơn là doanh nghiệp Việt Nam đang nắm giữ bao nhiêu giá trị trong chuỗi giá trị xuất khẩu", bà Phương nói.

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt trong các lĩnh vực như nông sản, trà, cà phê và các sản phẩm thủ công mang giá trị văn hóa, thách thức hiện nay không đơn thuần nằm ở việc tìm kiếm đơn hàng. Doanh nghiệp đồng thời phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu liên quan đến tiêu chuẩn quốc tế, truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ, logistics, pháp lý, xây dựng thương hiệu và khả năng tiếp cận người tiêu dùng tại các thị trường nước ngoài.

Từ thực tế đó, bà Mai Phương cho rằng chính sách hỗ trợ trong giai đoạn tới cần chuyển mạnh từ tư duy hỗ trợ xuất khẩu sang nâng cao năng lực làm chủ giá trị xuất khẩu. Doanh nghiệp Việt Nam cần được hỗ trợ để không chỉ dừng lại ở việc bán nguyên liệu thô hoặc gia công ở trình độ thấp, mà cần từng bước tiến tới làm chủ thương hiệu, sản phẩm, dữ liệu khách hàng và xây dựng hệ thống phân phối tại thị trường quốc tế.

Đặc biệt, với những sản phẩm mang bản sắc Việt Nam như trà, cà phê, sản phẩm làng nghề và các sản phẩm có giá trị văn hóa, bà Mai Phương cho rằng giá trị xuất khẩu không chỉ nằm ở hàng hóa. Phía sau mỗi sản phẩm còn là vùng nguyên liệu, tri thức bản địa, văn hóa và câu chuyện của Việt Nam. Nếu những giá trị này được tích hợp vào sản phẩm và thương hiệu, Việt Nam không chỉ xuất khẩu hàng hóa mà còn có thể đưa các giá trị văn hóa và hình ảnh quốc gia ra thị trường quốc tế.

Theo bà Mai Phương, mục tiêu cuối cùng không nên chỉ dừng ở việc gia tăng các sản phẩm “Made in Vietnam” hay “Make by Vietnam”, mà cần hướng tới việc ngày càng có nhiều sản phẩm, thương hiệu Việt Nam có giá trị và vị thế trên thị trường quốc tế. “Chúng ta cần phải phát triển thương hiệu Việt chứ không phải chỉ là làm tại Việt Nam”, bà Mai Phương nhấn mạnh.