Mới đây, Ban Kinh tế trung ương đã có buổi làm việc với Thành ủy TP.HCM về Đề án “Tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TPHCM giai đoạn 2022-2025 và giai đoạn 2026-2030” nhằm thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW ngày 10/8/2012 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP. HCM đến năm 2020 và Kết luận số 21-KL/TW ngày 24/10/2017 của Bộ Chính trị về sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 16.
Tại buổi làm việc, ông Bình đề nghị thành phố cần có nghiên cứu, đánh giá và đề xuất cơ chế điều tiết ngân sách giữa Trung ương và địa phương phù hợp với thông lệ quốc tế; tỷ lệ phân chia các nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương nên áp dụng theo từng loại thuế, quy mô, đặc thù của địa phương.
Bởi thực tế, đi cùng những thành tựu phát triển kinh tế mà TP. HCM đã đạt được thì cũng kèm theo rất nhiều hệ lụy, thách thức như gây áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng, ô nhiễm môi trường, quản lý xã hội và đặt ra vấn đề cần xem xét lại mô hình tăng trưởng của thành phố.
Hiện, thành phố mới chủ yếu phát triển theo chiều rộng trong khi mục tiêu, nhiệm vụ của thành phố phải phát triển theo chiều sâu theo tinh thần Nghị quyết số 16. Theo đó, TP.HCM không nhất thiết phải trở thành 1 công xưởng sử dụng nhiều lao động, đất đai, thay vào đó thành phố phải phát triển trở thành một trung tâm khoa học, công nghệ, giáo dục, đào tạo, đổi mới sáng tạo, kinh tế tri thức, cung cấp các dịch vụ công nghệ cao và là nơi đáng sống.
Ông Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh, tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP.HCM phải giúp cho thành phố không chỉ giải quyết những thách thức mà còn định hướng cho giai đoạn phát triển sắp tới, để phát triển nhanh và bền vững, xứng đáng với vị trí là đầu tàu thúc đẩy phát triển vùng kinh tế trọng điểm của phía Nam và cả nước.
Trong khi đó, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh Nghị quyết số 16 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP HCM đến năm 2020 đã xác định chủ trương: Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành tiếp tục tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, tạo thuận lợi để TP HCM thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ... Cụ thể là xem xét để tăng tỷ lệ điều tiết cho ngân sách TP HCM đối với các nguồn thu có sự phân chia giữa Trung ương và TP HCM.
Theo ông Nhân, tỷ lệ phân chia các khoản thu giữa ngân sách Trung ương và TP HCM giảm mạnh từ mức 33% giai đoạn 2000-2003, xuống còn 23% giai đoạn 2011-2016 và giai đoạn 2017 - 2020 chỉ còn 18%. Điều này ảnh hưởng đến thu ngân sách của thành phố, thiếu nguồn lực để giải quyết các thách thức và bảo đảm thành phố phát triển nhanh, bền vững.
Thành phố xác định việc tăng tỷ lệ phân chia các khoản thu giữa ngân sách Trung ương và TP HCM phải luôn đảm bảo hài hòa giữa lợi ích của thành phố và quốc gia. Vì vậy, đề án đã đề xuất tăng tỷ lệ điều tiết trong giai đoạn 2022-2030 theo lộ trình bảo đảm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh của thành phố, từ đó tạo cơ sở tăng thu ngân sách của thành phố và ngân sách trung ương.
