Kustocem Pte. Ltd. - cổ đông có trụ sở tại Singapore đang nắm giữ 17,55% cổ phần CTCP Xây dựng Coteccons (mã: CTD) vừa thông báo triệu tập đại hội cổ đông bất thường vào ngày 13/7, ngày đăng ký cuối cùng là 22/6. Mục đích của đại hội này là nhằm bầu Hội đồng quản trị mới và chỉ định kiểm toán độc lập hoạt động của Coteccons từ 2017 đến nay để làm rõ vấn đề xung đột lợi ích, giao dịch với các công ty còn lại trong “cái gọi là Coteccons Group”.
Bức xúc của cổ đông lớn
Lý giải việc đơn phương triệu tập cuộc họp bất thường, Kusto cho biết đã yêu cầu Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát Coteccons tổ chức họp từ 23/4 nhưng không được đồng ý. Ban kiểm soát quyết định không tự tổ chức cuộc họp bất thường vì không nhận được sự hợp tác, thậm chí là cản trở từ Hội đồng quản trị và ban giám đốc.
Theo Kustocem, Kusto Group đã đầu tư và hỗ trợ cho sự phát triển của Coteccons trong 8 năm qua. Tuy nhiên, trong các đề xuất của mình, nhà đầu tư cho rằng, các hành vi quản trị, quản lý và điều hành liên quan tới xung đột lợi ích của đội ngũ lãnh đạo Coteccons giữa các công ty trong Coteccons Group đã gây thiệt hại cho khoản đầu tư của đơn vị khi giá cổ phiếu giảm đáng kể và quyền cổ đông bị vi phạm nghiêm trọng.
Kusto đưa ra dẫn chứng là một số thành viên của HĐQT và Ban giám đốc hiện đồng thời nắm giữ các chức vụ quản lý quan trọng tương tự tại Công ty Đầu tư Xây dựng Ricons (Ricons), bao gồm cả vị trí chủ tịch và đại diện theo pháp luật.
Ricons vừa là nhà thầu phụ của Coteccons cũng là đối thủ cạnh tranh của Coteccons. Ricons cung cấp dịch vụ tổng thầu, thiết kế và thi công, đây cũng là những hoạt động kinh doanh chính của Coteccons và cạnh tranh trong cùng phân khúc thị trường. Lợi nhuận ròng sau thuế của Ricons năm 2015 mới chỉ bằng 11% lợi nhuận ròng sau thuế của Coteccons và đã tăng lên thành 51% trong năm 2019.
"Điều này đặt ra câu hỏi lãnh đạo cấp cao của Coteccons quyết định chọn công ty nào đấu thầu cho dự án khi họ đồng thời quản lý cả hai doanh nghiệp cạnh tranh trực tiếp với nhau; lãnh đạo cấp cao của Coteccons và Ricons phân bổ lợi nhuận cho từng bên như thế nào trong các hợp đồng giữa hai bên", phía Kusto thắc mắc.
Kusto cho rằng nếu lãnh đạo Coteccons hành động vì lợi ích tốt nhất của công ty thì họ không thực hiện đúng nghĩa vụ với cổ đông của Ricons, và ngược lại. Nhóm cổ đông khẳng định không thể tiếp tục đặt niềm tin vào Hội đồng quản trị và ban giám đốc hiện tại, đồng thời nêu đích danh các thành viên điều hành chủ chốt là Chủ tịch Nguyễn Bá Dương, Tổng giám đốc Nguyễn Sỹ Công, Phó tổng giám đốc Trần Quang Quân.
Ngay sau khi thông báo của Kusto được phát đi, cổ phiếu CTD đã quay đầu giảm kịch sàn trong phiên 2/6 và tiếp tục đà kéo dài đà giảm sâu sang phiên giao dịch ngày 3/6 xuống còn hơn 67.000 đồng/cp. Tính đến thởi điểm hiện tại, Coteccons đã “bốc hơi” khoảng 10.000 tỷ đồng vốn hóa so với thời kỳ đỉnh cao.
Coteccons lên tiếng
Trước thông tin này, Coteccons đã có thông cáo báo chí khẳng định những cáo buộc là vô căn cứ gây tác động tiêu cực đến các cổ đông khác, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá cổ phiếu CTD cũng như hoạt động kinh doanh của công ty.
Theo thông cáo này, hiện nay Kusto đang nắm giữ 18,23% số cổ phần CTD có quyền biểu quyết. Cùng với nhóm của mình (điển hình là công ty TNHH MTV Kinh doanh và Đầu tư Thành Công nắm 14,67% số cổ phần có quyền biểu quyết – đại diện theo pháp luật là ông Kebirov Ablakhat, cũng chính là đại diện pháp luật của Công ty Kusto Home), nhóm Kusto (hiện chiếm tỷ lệ sở hữu rất lớn) đã từng gửi yêu cầu tổ chức ĐHĐCĐ bất thường vào ngày 15/10/2019 nhằm bãi miễn tư cách thành viên HĐQT của Chủ tịch là ông Nguyễn Bá Dương và Tổng Giám đốc là ông Nguyễn Sỹ Công với mục tiêu hoàn tất thâu tóm Coteccons.
Tuy nhiên, HĐQT đã họp và bác bỏ yêu cầu vô lý trên cũng như có công văn giải thích chi tiết cho nhóm cổ đông này về những lập luận vô căn cứ và không có cơ sở pháp lý. Bên cạnh đó, với những nhận định mang tính chất thù địch, bôi nhọ danh dự của Ban lãnh đạo Coteccons, Kusto sẽ phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với hành vi này.
Thông cáo cũng cho biết, mỗi năm Coteccons được kiểm toán bởi những công ty nổi tiếng nằm trong nhóm Big 4 (PwC, KPMG, EY, Deloitte). Đây là các công ty kiểm toán nước ngoài chuyên nghiệp, không ai có thể can thiệp vào kết quả kiểm toán.
Ngoài ra, HĐQT của Coteccons được vận hành minh bạch, đảm bảo luôn giám sát chặt chẽ ban điều hành. Trong cơ cấu 7 thành viên HĐQT, 3 thành viên độc lập là những người có uy tín trong xã hội (đơn cử như ông Nguyễn Quốc Hiệp – Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam).
Coteccons có doanh thu trên 20.000 tỷ đồng/năm, một số dự án có giá trị lên đến 7.000 tỷ đồng nên công ty có hệ thống hàng ngàn nhà thầu phụ/nhà cung cấp. Ricons, Unicons hay bất cứ đơn vị nào khác cũng chỉ là một trong số rất nhiều nhà thầu phụ của Coteccons.
Bên cạnh đó, công ty có hợp đồng chi tiết với tất cả nhà thầu phụ/nhà cung cấp, trong đó quy định rõ trách nhiệm pháp lý của mỗi bên cũng như chi phí quản lý của Coteccons.
Coteccons còn có phòng kiểm soát chi phí và hợp đồng để theo dõi hợp đồng đã ký với các đối tác tuân thủ đúng hệ thống công ty như: Quy chế quản lý tài chính, Quy trình giao thầu cho nhà thầu phụ/nhà cung cấp, Quy tắc quản lý lực lượng thi công…
Coteccons cũng nhấn mạnh, xây dựng là một ngành nghề rất phức tạp, phải đảm bảo tuyệt đối về an toàn, chất lượng và tiến độ trong suốt quá trình thi công (khoảng 2 năm/công trình). Chính vì vậy, Coteccons chỉ có thể đồng hành cùng những đối tác có hệ thống quản lý và văn hóa hoạt động tương đồng.
Tuy nhiên, vì không muốn Kusto tiếp tục có những hành động gây hấn, từ cuối năm 2019 đến nay, Coteccons đã không ký bất cứ hợp đồng nào với công ty Ricons.Coteccons cũng cho rằng, Kusto đã và đang đi ngược lại những cam kết ban đầu trong việc phát triển Coteccons, cũng như chưa có đóng góp trực tiếp nào đến hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.
Thậm chí, một số thành viên đại diện cho Kusto ở HĐQT rất ít khi tham dự cuộc họp HĐQT mà uỷ quyền cho những cá nhân tại Việt Nam. Ngoài ra, nhóm Kusto còn lợi dụng ưu thế cổ đông lớn nhiều lần phủ quyết những nghị quyết ĐHĐCĐ đã được thông qua trước đó (điển hình như chính sách về ESOP cho cán bộ nhân viên vào năm 2017 và 2019) cũng như kế hoạch sáp nhập công ty Ricons.
