Chỉ còn vài ngày nữa, FTSE Russell sẽ công bố danh mục chính thức các cổ phiếu Việt Nam được đưa vào bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) dành cho nhóm thị trường mới nổi.
Đây là bước đi cuối cùng trước khi việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9, sự kiện được kỳ vọng sẽ mở ra chu kỳ đón dòng vốn ngoại quy mô lớn sau nhiều năm chờ đợi.
Không chỉ nhà đầu tư trong nước, các công ty chứng khoán và quỹ đầu tư quốc tế cũng đang liên tục cập nhật dự báo về lượng vốn có thể chảy vào Việt Nam cũng như danh sách những cổ phiếu nhiều khả năng được hưởng lợi khi quá trình cơ cấu chỉ số bắt đầu.
KỲ VỌNG HÀNG TỶ USD SẼ CHẢY VÀO THỊ TRƯỜNG
Việc FTSE Russell quyết định nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi được xem là cột mốc quan trọng đối với thị trường chứng khoán trong nhiều năm trở lại đây.
Theo đánh giá của Chứng khoán Vietcap, quyết định này đến sau khi Việt Nam hoàn tất nhiều cải cách nhằm nâng cao khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, nổi bật là việc triển khai mô hình Global Broker, cho phép các tổ chức đầu tư nước ngoài giao dịch thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu với vai trò đối tác.
Bên cạnh đó, việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC cùng những cải tiến đối với cơ chế Non Pre-Funding (NPF) – không yêu cầu nhà đầu tư nước ngoài ký quỹ trước giao dịch – cũng giúp Việt Nam đáp ứng các tiêu chí mà FTSE Russell đặt ra.
Theo lộ trình của FTSE Russell, toàn bộ cổ phiếu Việt Nam sẽ được loại khỏi bộ chỉ số FTSE Frontier Index Series trong kỳ rà soát tháng 9/2026 và đồng thời được bổ sung vào bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series theo nhiều giai đoạn trong vòng một năm.
Các doanh nghiệp IPO mới cũng có cơ hội được bổ sung nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về vốn hóa khả dụng cho đầu tư, thanh khoản, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float) và giới hạn sở hữu nước ngoài.
Điều thị trường quan tâm hơn cả là quy mô dòng tiền có thể đi kèm với sự kiện nâng hạng.
Theo ước tính của Vietcap, hiện có khoảng 1,4 nghìn tỷ USD tài sản đang được quản lý bởi các quỹ đầu tư thụ động theo dõi các bộ chỉ số FTSE liên quan. Khi Việt Nam được đưa đầy đủ vào các bộ chỉ số này, riêng dòng vốn từ các quỹ ETF thụ động có thể đạt khoảng 1,5 tỷ USD.
Dựa trên tỷ trọng dự phóng của FTSE tại thời điểm ngày 31/3/2026, Việt Nam sẽ chiếm khoảng 0,034% trong FTSE Global All Cap, 0,329% trong FTSE Emerging All Cap, 0,020% trong FTSE All-World và 0,192% trong FTSE Emerging.
Không chỉ các quỹ ETF thụ động, Vietcap cho rằng các quỹ đầu tư chủ động cũng có thể bắt đầu giải ngân sớm vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn để chuẩn bị cho việc tham chiếu các chỉ số mới sau khi Việt Nam được nâng hạng.
Một số tổ chức quốc tế cũng đưa ra dự báo tích cực về quy mô dòng vốn ngoại. Theo Vietcap tổng hợp, nhiều ước tính cho thấy tổng dòng vốn đầu tư, bao gồm cả vốn thụ động và chủ động, có thể đạt khoảng 3-6 tỷ USD trong vòng 12-18 tháng sau khi Việt Nam được nâng hạng.
Trong đó, HSBC từng dự báo dòng vốn vào thị trường Việt Nam có thể đạt khoảng 3,4 tỷ USD, với khoảng 1,5 tỷ USD đến từ các quỹ đầu tư thụ động.
Trong khi đó, Chứng khoán MBS đưa ra kịch bản tích cực hơn khi dự báo tổng dòng vốn vào thị trường sau nâng hạng có thể lên tới 6 tỷ USD, bao gồm cả quỹ chủ động và quỹ thụ động. Riêng nhóm ETF theo dõi chỉ số FTSE được kỳ vọng sẽ giải ngân khoảng 1,5 tỷ USD.
Tuy nhiên, lượng vốn này sẽ không chảy vào thị trường ngay lập tức. Theo MBS, các quỹ ETF sẽ thực hiện giải ngân theo 4 giai đoạn trong vòng khoảng một năm. Ngay trong kỳ cơ cấu đầu tiên vào tháng 9/2026, quy mô giải ngân dự kiến chỉ khoảng 140-150 triệu USD, tương đương khoảng 10% tổng lượng vốn.
Ở các kỳ rà soát tiếp theo, tỷ trọng giải ngân sẽ tăng dần lên khoảng 20% vào tháng 3/2027, tương đương khoảng 300 triệu USD. Hai đợt cuối cùng, diễn ra vào tháng 6 và tháng 9/2027, sẽ chiếm khoảng 35% tổng lượng vốn mỗi đợt, tương ứng khoảng 525 triệu USD.
Việc dòng vốn được phân bổ theo nhiều giai đoạn giúp giảm tác động lên giá cổ phiếu cũng như hạn chế biến động mạnh của thị trường trong quá trình các quỹ thực hiện cơ cấu danh mục.
Nếu như phần lớn dự báo đều thống nhất rằng dòng vốn ngoại sẽ tăng đáng kể sau nâng hạng, thì câu hỏi tiếp theo được giới đầu tư đặc biệt quan tâm là những cổ phiếu nào sẽ trở thành điểm đến của dòng tiền này khi FTSE Russell công bố danh mục chính thức vào ngày 21/8.
CỔ PHIẾU NÀO SẼ HÚT DÒNG TIỀN SAU NÂNG HẠNG?
Trong báo cáo mới công bố, Vietcap dự báo sẽ có 29 cổ phiếu Việt Nam đáp ứng đầy đủ tiêu chí để tham gia FTSE GEIS, cao hơn đáng kể so với danh mục tham khảo gồm 23 cổ phiếu mà FTSE Russell từng công bố trước đó.
Theo Vietcap, danh mục dự báo được xây dựng trên dữ liệu cập nhật đến ngày 30/6/2026 và áp dụng đầy đủ bộ tiêu chí của FTSE Global Equity Index Series Ground Rules.
Trong khi đó, danh mục tham khảo của FTSE Russell được xây dựng từ dữ liệu ngày 31/12/2025. Khoảng cách sáu tháng khiến vốn hóa, thanh khoản, tỷ lệ free float và room ngoại của nhiều doanh nghiệp thay đổi đáng kể, qua đó làm thay đổi danh sách cổ phiếu đáp ứng điều kiện.
Theo dự báo này, Việt Nam sẽ có 4 cổ phiếu vốn hóa lớn (Large Cap), 5 cổ phiếu vốn hóa trung bình (Mid Cap) và 20 cổ phiếu vốn hóa nhỏ (Small Cap).
Đáng chú ý, Vietcap cho rằng 10 cổ phiếu chưa xuất hiện trong danh mục tham khảo của FTSE nhưng hiện đã đáp ứng tiêu chuẩn gồm VPB, HDB, SSB, MSB, TPB, HCM, VPL, MCH, TCX và VCK.
Ở chiều ngược lại, BSR, DGC, GEE và KDH được dự báo sẽ không còn đáp ứng các tiêu chí, chủ yếu do không còn đạt yêu cầu về vốn hóa khả dụng cho đầu tư.
Đối với nhóm doanh nghiệp mới niêm yết, Vietcap đánh giá TCX, VCK và MCH đã đủ điều kiện để được bổ sung vào bộ chỉ số, trong khi VPX, GEL và HPA vẫn chưa vượt qua ngưỡng vốn hóa khả dụng tối thiểu khoảng 483 triệu USD, dù thanh khoản đã đáp ứng yêu cầu.
Dù vậy, Vietcap cũng lưu ý đây chỉ là danh mục dự báo. Kết quả cuối cùng vẫn sẽ do FTSE Russell công bố vào ngày 21/8, sử dụng dữ liệu chốt đến ngày 30/6/2026.
Không chỉ dự báo danh mục, các công ty chứng khoán cũng bắt đầu tính toán lượng vốn mà từng cổ phiếu có thể đón nhận ngay trong kỳ cơ cấu đầu tiên.
Theo MBS, trong đợt giải ngân đầu tiên của các quỹ ETF vào tháng 9/2026, VIC sẽ là cổ phiếu được mua ròng mạnh nhất với giá trị khoảng 46,4 triệu USD. Xếp sau lần lượt là VHM (khoảng 16 triệu USD), MSN và SHB (cùng khoảng 9,2 triệu USD), SSI (7,5 triệu USD).
Danh mục dự phóng của MBS gồm khoảng 30 cổ phiếu, bao gồm ACB, BCM, BID, CTG, FPT, GEX, GMD, HDB, HPG, KDH, LPB, MBB, MSN, MWG, SHB, SSI, STB, TCB, TPB, VCB, VHM, VIC, VIX, VJC, VNM, VRE, VTP, VCI, VND và VPI.
Ở một góc nhìn khác, Chứng khoán ACB (ACBS) đưa ra dự báo thận trọng hơn khi ước tính tổng giá trị mua ròng trong kỳ cơ cấu đầu tiên khoảng 128 triệu USD, tương đương hơn 3.370 tỷ đồng.
Theo ACBS, 19 cổ phiếu đáp ứng tiêu chí lựa chọn của FTSE GEIS, gồm 4 cổ phiếu vốn hóa lớn, 1 cổ phiếu vốn hóa vừa và 14 cổ phiếu vốn hóa nhỏ.
Tương tự MBS, ACBS cũng đánh giá VIC sẽ là cổ phiếu hưởng lợi lớn nhất với giá trị mua ròng dự kiến khoảng 60 triệu USD, tiếp theo là VHM, VCB, BID và HPG. Ở nhóm vốn hóa nhỏ, các mã như VPL, STB, FPT, VNM, VJC, MSN, SHB, SSI, VRE, SSB, VIX, GEX, VCI và VND đều được kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn từ các quỹ ETF.
Dù có khác biệt về số lượng cổ phiếu và quy mô giải ngân, điểm chung trong các báo cáo là dòng tiền nhiều khả năng vẫn sẽ tập trung trước tiên vào nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn, thanh khoản cao và có tỷ trọng lớn trong bộ chỉ số.
FTSE CHỈ LÀ KHỞI ĐẦU
Triển vọng đón dòng vốn ngoại luôn được xem là một trong những động lực lớn nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm nay. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, nhà đầu tư cũng cần có cái nhìn thực tế hơn về tác động của sự kiện nâng hạng.
Tại một tọa đàm được tổ chức mới đây, ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư cấp cao của VinaCapital, cho rằng việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi là sự kiện mà nhà đầu tư đã chờ đợi trong nhiều năm. Tuy nhiên, khi thời điểm chính thức đến gần, kỳ vọng của thị trường đã phần nào hạ nhiệt do tâm lý nhà đầu tư vẫn còn khá thận trọng.
Theo ông Minh, một trong những nguyên nhân là dòng vốn từ các quỹ đầu tư thụ động theo chỉ số thị trường mới nổi sẽ không giải ngân ngay lập tức mà được phân bổ theo nhiều giai đoạn trong khoảng một năm.
Đợt đầu tiên chỉ ở quy mô vài trăm triệu USD, các đợt sau mới tiếp tục tăng lên. Với quy mô hiện tại của thị trường chứng khoán Việt Nam, lượng vốn này không tạo ra tác động quá lớn trong ngắn hạn.
Dù vậy, vị chuyên gia cho rằng điều đáng chú ý hơn là khả năng dòng vốn ngoại sẽ giảm áp lực bán ròng sau nhiều năm liên tiếp rút vốn khỏi thị trường Việt Nam.
Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trong nhiều năm qua vì nhiều nguyên nhân khác nhau như biến động tỷ giá, lãi suất hay việc dòng tiền dịch chuyển sang các thị trường có nhiều cổ phiếu công nghệ hấp dẫn hơn như Mỹ, Đài Loan hay Hàn Quốc.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy áp lực bán ròng này không khiến thị trường Việt Nam suy yếu đáng kể, bởi khi doanh nghiệp vẫn duy trì nền tảng kinh doanh và kết quả kinh doanh tích cực, dòng tiền trong nước sẵn sàng hấp thụ lượng cổ phiếu được bán ra ở mức định giá hợp lý.
Theo ông, việc FTSE nâng hạng có thể chưa mang đến cú hích lớn về quy mô dòng vốn ngay lập tức, nhưng nhiều khả năng sẽ góp phần làm giảm áp lực bán ròng từ khối ngoại.
Đây mới là yếu tố có ý nghĩa hơn đối với diễn biến của thị trường. Nếu nhà đầu tư nước ngoài ngừng bán ròng hoặc quay trở lại mua ròng, thị trường sẽ có thêm động lực tích cực.
Ông Minh cũng lưu ý nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào sự kiện FTSE trong tháng 9. Sau FTSE, thị trường vẫn còn kỳ vọng vào quá trình nâng hạng của MSCI. Dù quá trình này có thể kéo dài thêm vài năm, nhưng trong khoảng thời gian đó sẽ liên tục xuất hiện những thông tin, chính sách và các cột mốc quan trọng đóng vai trò chất xúc tác cho thị trường.
"Tôi cho rằng trong vài năm tới sẽ còn nhiều sự kiện liên quan đến câu chuyện nâng hạng để nhà đầu tư có thể kỳ vọng, thay vì chỉ tập trung vào dòng vốn của kỳ cơ cấu đầu tiên sau khi FTSE nâng hạng ", ông Minh nhấn mạnh.