Sau chỉ đạo điều hành, mặt bằng lãi suất huy động đồng loạt đi xuống, nhưng áp lực thanh khoản, địa chính trị và chi phí vốn vẫn chưa hoàn toàn giảm bớt. Câu hỏi đặt ra: xu hướng giảm có bền vững, hay chỉ là nhịp nghỉ tạm thời trước những biến động lớn hơn trong phần còn lại của năm 2026?
LÃI SUẤT HUY ĐỘNG TIẾP ĐÀ GIẢM MẠNH
Bước sang tháng 5/2026, mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng đã đồng loạt điều chỉnh giảm so với đầu tháng trước, đánh dấu sự chuyển hướng đáng chú ý sau giai đoạn tăng nóng.
Theo công bố mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, khoảng 42 ngân hàng thương mại đã giảm lãi suất từ 0,1–0,5%/năm, chủ yếu áp dụng với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, diễn ra ngay sau cuộc họp triển khai công tác ngân hàng với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn ngày 9/4.
Ở nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước, mặt bằng lãi suất nhanh chóng được đưa về trạng thái tương đối đồng đều. Vietcombank, BIDV và VietinBank hiện cùng niêm yết lãi suất 3,5%/năm cho các kỳ hạn 6 và 9 tháng; kỳ hạn 12 tháng ở mức 5,9%/năm; trong khi kỳ hạn từ 24 tháng trở lên duy trì 6,0%/năm – đây cũng là mức cao nhất trong biểu lãi suất hiện hành của các ngân hàng này.
Đáng chú ý, kênh tiền gửi trực tuyến ghi nhận mức điều chỉnh mạnh hơn. BIDV giảm tới 0,8%/năm so với đầu tháng 4, trong khi Vietcombank và VietinBank cùng hạ 0,5%/năm, đưa lãi suất kỳ hạn dài về quanh 6%/năm.
Xu hướng giảm lãi suất không chỉ diễn ra ở nhóm “Big4” mà lan rộng toàn hệ thống. GPBank giảm đồng loạt 0,3%/năm cho tất cả các kỳ hạn từ 1–36 tháng, đưa lãi suất kỳ hạn 12–36 tháng về 5,55%/năm. VPBank cũng điều chỉnh giảm 0,3–0,5%/năm, trong đó kỳ hạn 6–9 tháng còn 6,1%/năm. Tương tự, SeABank, Techcombank và Sacombank đều hạ lãi suất từ 0,2–0,5%/năm ở nhiều kỳ hạn.
Dù mặt bằng chung đi xuống, cuộc cạnh tranh huy động vốn vẫn chưa hoàn toàn “hạ nhiệt”. Các ngân hàng tiếp tục tung ra sản phẩm mới nhằm giữ chân khách hàng và thu hút dòng tiền.
Vietcombank vừa giới thiệu sản phẩm “Tiền gửi rút gốc linh hoạt” trên nền tảng VCB Digibank, cho phép gửi tiền trực tuyến 24/7, linh hoạt rút gốc nhưng vẫn được bảo toàn lãi. Mức lãi suất áp dụng có thể lên tới 7,4%/năm trong thời gian triển khai đến ngày 15/5/2026.
Song song, một số ngân hàng vẫn duy trì các gói lãi suất “đặc biệt” ở mức rất cao nhưng đi kèm điều kiện khắt khe. VietBank áp dụng mức lãi suất lên tới 10,7%/năm cho kỳ hạn 13 tháng, chủ yếu mang tính tham chiếu.
PVComBank niêm yết 10%/năm cho kỳ hạn 12–13 tháng với yêu cầu số dư tối thiểu 2.000 tỷ đồng, trong khi MSB cũng đưa ra mức 9%/năm cho các khoản tiền gửi lớn.
Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, đến tháng 3/2026, lãi suất tiền gửi VND bình quân vẫn dao động trong biên độ khá rộng: tiền gửi không kỳ hạn và dưới 1 tháng ở mức 0,1–0,2%/năm; từ 1 đến dưới 6 tháng khoảng 4–4,6%/năm; từ 6–12 tháng dao động 5,3–6,8%/năm; từ 12–24 tháng khoảng 5,5–6,8%/năm; và trên 24 tháng ở mức 6,7–7,2%/năm. Tuy nhiên, với các đợt điều chỉnh gần đây, mặt bằng này được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong thời gian tới.
ÁP LỰC VẪN ÂM Ỉ
Dù lãi suất đã có dấu hiệu “hạ nhiệt”, giới điều hành và chuyên gia đều cho rằng áp lực vẫn chưa hoàn toàn biến mất, đặc biệt trong ngắn hạn.
Theo ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng Giám đốc VPBank, lãi suất có thể tiếp tục duy trì ở mức tương đối cao trong ngắn hạn trước khi giảm dần từ quý 2 và đầu quý 3; trong đó vai trò điều hành của Ngân hàng Nhà nước sẽ mang tính quyết định.
Tại mùa Đại hội đồng cổ đông năm nay, lãnh đạo nhiều ngân hàng lớn như BIDV, Vietcombank và VietinBank cũng có chung quan điểm: áp lực lãi suất vẫn hiện hữu, nhưng triển vọng trung hạn đang dần tích cực hơn.
Đại diện ngân hàng BIDV cho biết, mặt bằng lãi suất thời gian qua chịu tác động lớn từ áp lực thanh khoản, khiến chi phí vốn và biên lãi ròng (NIM) bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, với các biện pháp điều hành của Ngân hàng Nhà nước, kỳ vọng lãi suất sẽ ổn định và có thể giảm nhẹ so với đầu năm.
Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank khẳng định: “Từ nay đến cuối năm sẽ không xảy ra cuộc đua tăng lãi suất huy động.”
Theo ông, việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp là cần thiết để đảm bảo mục tiêu chung của nền kinh tế, dù có thể ảnh hưởng nhất định đến tính cạnh tranh của từng ngân hàng.
Phân tích sâu hơn, lãnh đạo VietinBank chỉ ra nguyên nhân cốt lõi của áp lực lãi suất nằm ở việc tăng trưởng tín dụng trong thời gian dài vượt tốc độ huy động vốn. Điều này khiến thanh khoản hệ thống chịu sức ép, buộc Ngân hàng Nhà nước phải điều hành thận trọng hơn.
Ông Lê Thanh Tùng, Thành viên HĐQT VietinBank cho biết: “Theo đánh giá của chúng tôi, với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ cho nền kinh tế thì Ngân hàng Nhà nước sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống thông qua những công cụ điều hành như tỷ giá, lãi suất, OMO, tái cấp vốn, room tín dụng, các quy định về thanh khoản. Các ngân hàng thương mại cũng kiến nghị xem xét nới lỏng cách tính tiền gửi Kho bạc để giảm bớt áp lực về LDR”.
Không chỉ chịu tác động từ yếu tố nội tại, mặt bằng lãi suất còn phụ thuộc lớn vào diễn biến bên ngoài. Theo ông Tùng, các biến động địa chính trị, đặc biệt liên quan đến Iran, đang tạo thêm áp lực đối với điều hành chính sách tiền tệ trong nước.
Ở góc nhìn tích cực hơn, các chuyên gia từ KBSV kỳ vọng lãi suất sẽ hạ nhiệt rõ rệt hơn trong hai quý cuối năm 2026, với mức giảm trung bình khoảng 0,5–1%/năm.
Xu hướng này được hỗ trợ bởi dòng vốn đầu tư công dồi dào chảy vào hệ thống ngân hàng, cùng với khả năng hạ nhiệt của các căng thẳng địa chính trị, qua đó giảm áp lực lên lạm phát và tỷ giá.
Bên cạnh đó, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước có thể đưa ra nhiều chính sách mới trong nửa cuối năm nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, bao gồm cả nỗ lực hạ lãi suất.
Về phía cho vay, KBSV nhận định: "Bước sang nửa sau của năm 2026, mặt bằng lãi suất cho vay sẽ có xu hướng hạ nhiệt rõ nét hơn, tương đồng mức giảm ở mặt bằng lãi suất huy động nhằm hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Xu hướng giảm trong giai đoạn này nhiều khả năng vẫn mang tính chọn lọc, ưu tiên tập trung vào các lĩnh vực động lực như xuất khẩu và sản xuất công nghiệp".
