Mùa Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 chứng kiến lãi suất trở thành tâm điểm thảo luận, khi áp lực chi phí vốn gia tăng buộc ngân hàng và doanh nghiệp cùng lúc phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng với mặt bằng vốn không còn “rẻ”.
LÃI SUẤT THÀNH “ĐIỂM NÓNG” TẠI ĐẠI HỘI NGÂN HÀNG
Tại ĐHĐCĐ thường niên của VPBank, vấn đề này được đặt thẳng vào trọng tâm. Ông Nguyễn Đức Vinh - Tổng Giám đốc VPBank cho biết, lãi suất huy động tăng trong quý 1 chủ yếu do áp lực thanh khoản toàn hệ thống, cộng thêm các yêu cầu mới như dự trữ bắt buộc khiến chi phí vốn bị đẩy lên.
Theo lãnh đạo VPBank, xu hướng lãi suất cao có thể kéo dài trong ngắn hạn, trước khi dần hạ nhiệt từ cuối quý 2 và đầu quý 3. Dù vậy, tín hiệu tích cực là các ngân hàng thương mại đã đạt được sự đồng thuận trong việc giảm lãi suất sau các cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
“Lãi suất có thể đi ngang một thời gian rồi giảm dần, từ đó tạo điều kiện hạ lãi suất cho vay , hỗ trợ sản xuất kinh doanh”, ông Vinh nhận định.
Giải thích việc VPBank từng tăng lãi suất huy động, ông Vinh cho biết đây là bước đi nhằm đảm bảo thanh khoản trong bối cảnh ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 10 ngày gần đây, VPBank đã hai lần điều chỉnh giảm lãi suất và sẽ tiếp tục linh hoạt theo diễn biến thị trường.
Câu chuyện không dừng ở một ngân hàng. Tại Sacombank, ông Phan Đình Tuệ - thành viên HĐQT Sacombank - cho biết, thanh khoản thị trường trong quý I còn khó khăn, lãi suất đầu vào tăng cao khiến quy mô tổng tài sản ngân hàng suy giảm so với đầu năm.
Tổng tài sản của Sacombank đạt 861.000 tỷ đồng, giảm 57.000 tỷ đồng; tổng huy động đạt 776.000 tỷ đồng, giảm 60.000 tỷ đồng. Trong đó, huy động từ thị trường 1 giảm 18.000 tỷ đồng. Dù vậy, ngân hàng vẫn nỗ lực cân đối nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng, với dư nợ đạt gần 627.000 tỷ đồng, tăng nhẹ nhưng chưa đạt kỳ vọng đề ra.
Ở góc nhìn thị trường, ông Lê Quang Trung, Giám đốc Khối Nguồn vốn và ngoại hối ngân hàng VIB nhận định: “Chúng tôi dự báo lãi suất trong nước sẽ tiếp tục chịu áp lực trong quý 2 và quý 3, nhưng sẽ dần ổn định từ quý 4/2026. Áp lực hiện nay chủ yếu đến từ chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động. Tuy nhiên, trong khoảng 3 - 6 tháng, khi lãi suất huy động tăng lên, dòng tiền dân cư sẽ quay trở lại, giúp cân bằng lại hệ thống.”
Trong khi đó, tại ĐHĐCĐ của SHB, bà Ngô Thu Hà - Tổng Giám đốc SHB - cho biết, việc thu nhập lãi thuần có thời điểm suy giảm là hệ quả từ chính sách này, cùng với việc triển khai các gói tín dụng ưu đãi nhằm mở rộng thị phần.
Dù biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực, SHB vẫn duy trì tăng trưởng nhờ mở rộng tín dụng hợp lý. Tính đến hết quý I, huy động vốn của ngân hàng tăng 4,5%, trong khi tín dụng tăng 2,15%. Các chỉ số thanh khoản tiếp tục được kiểm soát, tạo dư địa cho điều hành lãi suất linh hoạt.
Đánh giá chung cho năm 2026, lãnh đạo SHB cho rằng, mặt bằng lãi suất hiện cơ bản ổn định quanh mức 6%/năm. Trong thời gian tới, lãi suất huy động và cho vay được kỳ vọng duy trì ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, dù vẫn chịu áp lực từ chi phí vốn và cạnh tranh trong ngành.
Có thể thấy, điểm chung lộ rõ sau các đại hội là hệ thống ngân hàng đang phải “đi dây” giữa hai mục tiêu – giữ thanh khoản để đảm bảo tăng trưởng tín dụng, nhưng đồng thời phải hạ lãi suất cho vay để hỗ trợ nền kinh tế. Diễn biến trong các quý tới sẽ phụ thuộc lớn vào điều hành chính sách tiền tệ và khả năng cải thiện thanh khoản của toàn hệ thống.
DOANH NGHIỆP “XOAY TRỤC” TRƯỚC LÃI SUẤT CAO
Không chỉ ngân hàng, áp lực lãi suất cũng lan sang các doanh nghiệp bất động sản và chứng khoán, buộc nhiều đơn vị phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng với mặt bằng vốn không còn “rẻ” như trước.
Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 của Vinhomes, Tổng giám đốc Nguyễn Thu Hằng thừa nhận, tác động của việc lãi suất tăng đối với tình hình kinh doanh bất động sản là có, nhưng chủ yếu mang tính ngắn hạn, đặc biệt với nhóm khách hàng sử dụng đòn bẩy tài chính và mang tính đầu cơ cao để kiếm lời ngắn hạn.
Song bà cũng đặt vấn đề trong bối cảnh dài hơn. So với giai đoạn 2011–2013, mặt bằng lãi suất hiện tại vẫn chưa đủ cao để “đóng băng” thị trường.
"Với mức lãi suất này, chúng tôi đánh giá người mua sẽ chậm hơn trong quyết định mua bất động sản nhà ở, nhưng sẽ không làm triệt tiêu nhu cầu. Về phía Vinhomes, chúng tôi luôn chủ động triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính cũng như chia sẻ chi phí tài chính cho khách hàng" bà Hằng nói và cho biết, ngày 18/4 vừa qua, công ty đã công bố gói siêu hỗ trợ lãi suất, khóa trần lãi suất vay ở mức 6%.
Ở lĩnh vực chứng khoán, câu chuyện lãi suất lại được nhìn nhận theo hướng khác. Chủ tịch Hội đồng quản trị Chứng khoán SSI Nguyễn Duy Hưng cho biết, trong bối cảnh lãi suất neo cao, vấn đề cho vay ký quỹ (margin) phụ thuộc vào cả đầu vào và đầu ra.
"Với SSI, đầu vào không phải khó nhưng đầu ra thế nào cho bền vững mới là khó", ông Hưng nói.
Chia sẻ thêm tại đại hội, bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Giám đốc Tài chính SSI cho biết, trong 4 - 5 tháng vừa qua, dư nợ cho vay margin tại SSI có thời điểm lên 43.000 tỷ đồng. Trên nhiều yếu tố đánh giá và quản trị rủi ro, SSI đánh giá năm 2026 có thể giải ngân đến 45.000 tỷ đồng, tuy nhiên sẽ khác nhau ở một số thời điểm.
Tại VPBankS, ông Nhâm Hà Hải - Tổng Giám đốc cho biết, mặt bằng lãi suất trong quý vừa qua dù ở mức cao nhưng nhờ nguồn vốn huy động từ IPO vào cuối năm 2025, công ty có điều kiện duy trì mức lãi suất cạnh tranh so với thị trường.
"Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng ngân hàng năm nay dự kiến chỉ đạt 15% (thấp hơn mức 19% của năm 2025), nhu cầu vay margin từ các cổ đông nắm giữ cổ phiếu niêm yết là rất lớn. Công ty rất tự tin vào khả năng tăng trưởng mảng này", ông Hải nói.
Đáng chú ý, thanh khoản thị trường thời gian qua vẫn duy trì trên 35.000 tỷ đồng/phiên. Dù khối ngoại bán ròng tỷ USD song thị trường vẫn hấp thụ tương đối tốt. Trong các quý tới, nếu các yếu tố vĩ mô cải thiện, nhu cầu vay margin có thể tiếp tục tăng. Vì vậy, áp lực từ mặt bằng lãi suất cao hiện tại được đánh giá là không quá đáng kể.
Ở góc nhìn chính sách, ông Nguyễn Hồng Quân – Chủ tịch Chứng khoán TPS nhận định, mặt bằng lãi suất thấp khó có thể quay trở lại giai đoạn trước. Nếu duy trì trạng thái “tiền rẻ”, dòng tiền sẽ ồ ạt chảy vào tiêu dùng và đầu tư, qua đó đẩy CPI tăng cao và gây áp lực lên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.
Tuy nhiên, vẫn có những tín hiệu cho thấy lãi suất có thể dần ổn định hơn trong thời gian tới. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10%, việc thúc đẩy tiêu dùng và khuyến khích dòng vốn đầu tư vào nền kinh tế là cần thiết.
Vì vậy, dưới sự điều hành của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước nhiệm kỳ mới, kỳ vọng chính sách sẽ ưu tiên ổn định mặt bằng lãi suất, dù khó có khả năng quay lại mức thấp như trước đây.
Như vậy có thể thấy, từ ngân hàng đến doanh nghiệp, mùa ĐHĐCĐ 2026 đang phác họa rõ một thực tế: lãi suất không còn là biến số “nền” mà đã trở thành yếu tố trung tâm chi phối chiến lược kinh doanh. Trong bối cảnh đó, khả năng thích ứng và quản trị chi phí vốn sẽ quyết định sức bền của từng tổ chức trong chu kỳ mới.
