Trong bối cảnh ngành du lịch đang từng bước phục hồi và hướng tới phát triển bền vững, bài toán không chỉ nằm ở việc thu hút thêm lượt khách mà còn ở việc gia tăng mức chi tiêu bình quân của mỗi du khách. Thực tế cho thấy, dù lượng khách tăng trưởng khá, nhưng mức chi tiêu vẫn còn khiêm tốn so với nhiều quốc gia trong khu vực. Điều này đặt ra vấn đề về giải pháp khiến du khách sẵn sàng chi nhiều hơn, ở lâu hơn và trải nghiệm sâu hơn tại điểm đến.
Thương Gia đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Quân, Giám đốc doanh nghiệp lữ hành tại TP.HCM. Theo ông Quân, để tăng chi tiêu du lịch một cách bền vững, không thể chỉ dựa vào việc “bán thêm dịch vụ” mà cốt lõi nằm ở nâng cao giá trị trải nghiệm và cảm xúc mà du khách nhận được.
Ông đánh giá thế nào về thực trạng chi tiêu của du khách quốc tế tại Việt Nam hiện nay?
Năm 2025, du lịch Việt Nam vươn lên trở thành một điểm sáng của kinh tế - xã hội Việt Nam khi đón lượng khách quốc tế cao kỷ lục, doanh thu ước đạt hơn 1 triệu tỷ đồng. Song, so với tiềm năng, mức chi tiêu của du khách tại Việt Nam vẫn còn khá thấp, đặc biệt là ở nhóm khách lưu trú ngắn ngày. Phần lớn chi tiêu hiện nay vẫn tập trung vào các dịch vụ cơ bản như lưu trú, ăn uống và di chuyển, trong khi các khoản chi cho trải nghiệm cao cấp, giải trí, mua sắm hay dịch vụ bổ trợ vẫn còn hạn chế.
Nguyên nhân không hẳn do du khách “tiết kiệm” mà chủ yếu vì sản phẩm du lịch chưa đủ đa dạng và chưa tạo được lý do thuyết phục để họ chi thêm. Nhiều điểm đến đẹp, nhưng trải nghiệm lặp lại, thiếu hoạt động về đêm, thiếu sản phẩm đặc trưng khiến du khách khó mở "hầu bao".
Theo ông, yếu tố nào quyết định việc du khách có sẵn sàng chi tiêu nhiều hay không?
Theo tôi, có ba yếu tố then chốt. Thứ nhất là giá trị trải nghiệm, tức du khách cảm nhận được điều gì khác biệt so với những nơi họ từng đi. Thứ hai là câu chuyện và cảm xúc, bởi du lịch ngày nay là tiêu dùng cảm xúc, không đơn thuần là mua dịch vụ. Và cuối cùng là sự thuận tiện, từ thanh toán, đặt dịch vụ đến thông tin hướng dẫn.
Khi du khách cảm thấy mọi thứ được chuẩn bị chu đáo, trải nghiệm liền mạch và có chiều sâu, họ sẵn sàng chi thêm cho các dịch vụ nâng cao như tour trải nghiệm riêng, ẩm thực đặc sắc, chăm sóc sức khỏe hay các hoạt động giải trí mang tính cá nhân hóa.
Nhiều ý kiến cho rằng cần kéo dài thời gian lưu trú để tăng chi tiêu, quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?
Thời gian lưu trú có mối quan hệ trực tiếp với mức chi tiêu. Tuy nhiên, không thể chỉ “giữ khách ở lại” bằng giá rẻ mà phải tạo ra lý do để họ muốn ở lại. Điều đó đến từ hệ sinh thái sản phẩm tại điểm đến.
Ví dụ, nếu ban ngày là tham quan và trải nghiệm thiên nhiên thì ban đêm cần có ẩm thực đặc sắc, show diễn văn hóa, phố đi bộ hay các hoạt động giải trí phù hợp. Khi lịch trình đủ đầy và hấp dẫn, du khách sẽ chủ động kéo dài chuyến đi, từ đó chi tiêu nhiều hơn cho lưu trú, ăn uống và mua sắm.
Doanh nghiệp lữ hành có thể đóng vai trò gì trong việc gia tăng chi tiêu du lịch, thưa ông?
Doanh nghiệp lữ hành không chỉ là người bán tour, mà còn là người thiết kế trải nghiệm và dẫn dắt hành vi tiêu dùng của du khách. Thay vì bán tour giá thấp, doanh nghiệp nên tập trung xây dựng các gói sản phẩm theo chủ đề như ẩm thực, wellness, văn hóa bản địa hay du lịch cao cấp.
Bên cạnh đó, việc áp dụng upsell và cross-sell một cách tinh tế, chẳng hạn gợi ý nâng hạng dịch vụ, bổ sung trải nghiệm độc quyền sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc chào bán dàn trải. Quan trọng là phải hiểu nhu cầu từng nhóm khách để tư vấn đúng, trúng và tạo cảm giác “được chăm sóc riêng”.
Theo ông, mua sắm và trải nghiệm địa phương có vai trò như thế nào trong việc tăng chi tiêu của du khách?
Mua sắm và trải nghiệm địa phương là hai “động lực chi tiêu” rất lớn nếu được khai thác đúng cách. Du khách sẵn sàng chi tiền cho những sản phẩm thủ công, đặc sản hay trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, miễn là sản phẩm đó có câu chuyện, nguồn gốc rõ ràng và chất lượng đảm bảo.
Thay vì bán hàng đại trà, cần phát triển các không gian trải nghiệm như làng nghề, workshop thủ công, tour ẩm thực, nơi du khách vừa tham gia, vừa hiểu và vừa tiêu dùng. Khi chi tiêu gắn với trải nghiệm và ký ức, giá trị mang lại sẽ cao hơn rất nhiều.
Bên cạnh đó, du lịch mua sắm vẫn đang là một “khoảng trống” lớn và đầy lãng phí của du lịch Việt Nam. Trong khi nhiều quốc gia xem mua sắm là động lực chi tiêu quan trọng, thì tại Việt Nam, các mô hình như factory outlet, cửa hàng miễn thuế dưới phố vốn đặc biệt hấp dẫn với cả du khách quốc tế lẫn khách nội địa vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.
Thực tế cho thấy, Singapore là minh chứng điển hình cho sức mạnh của một ngành công nghiệp du lịch mua sắm phát triển bài bản. Không chỉ thu hút lượng lớn du khách quanh năm, các trung tâm mua sắm, outlet và hệ thống miễn thuế còn đóng góp nguồn doanh thu khổng lồ, trở thành trụ cột trong chiến lược tăng chi tiêu du lịch của quốc gia này.
Vậy theo ông, đâu là giải pháp then chốt để tăng chi tiêu du lịch trong thời gian tới?
Theo tôi, giải pháp quan trọng nhất là chuyển từ tư duy tăng số lượng khách sang tăng giá trị mỗi chuyến đi. Điều này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, điểm đến và chính quyền địa phương trong việc phát triển sản phẩm đặc thù, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng thương hiệu điểm đến.
Ngoài ra, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, cá nhân hóa trải nghiệm, đa dạng hóa sản phẩm và đặc biệt là đầu tư vào kinh tế đêm. Khi du khách có nhiều lựa chọn tiêu dùng chất lượng, mức chi tiêu sẽ tăng một cách tự nhiên và bền vững.
Xin cảm ơn ông!
