M&A ngân hàng: Rộng cửa cho nước ngoài!

3 ngân hàng 0 đồng vào tầm ngắm của các nhà đầu tư nước ngoài

“Lấp lánh” ngân hàng 0 đồng

Sau hơn 2 năm rưỡi cơ cấu lại 3 ngân hàng yếu kém gồm VNCB, OceanBank, GPBank, đến giờ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phát đi thông điệp về những cuộc “dạm ngõ” từ nhà đầu tư nước ngoài muốn tham gia, mua lại ngân hàng 0 đồng này.

Cuối tháng 7/2017, chia sẻ tại cuộc họp báo Diễn đàn M&A năm 2017, ông Bùi Huy Thọ - Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Quản lý cấp phép các TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan Thanh tra Giám sát NHNN tiết lộ một ngân hàng nước ngoài ngỏ ý muốn mua lại 100% vốn OceanBank. Đến thời điểm đó, nhà đầu tư này đang thực hiện giai đoạn 2 trong quá trình soát xét, đánh giá mang tính toàn diện hoạt động của OceanBank.

“Nhà đầu tư nước ngoài lần này rất nghiêm túc với thương vụ và rất muốn quá trình này thực hiện thành công”, ông Thọ nhấn mạnh và gợi mở về khả năng Việt Nam sẽ có thêm một ngân hàng 100% vốn nước ngoài nếu thương vụ M&A này thành công.

Còn nhớ, tháng 10/2014, Cơ quan điều tra (Bộ Công An) đã khởi tố, bắt giam ông Hà Văn Thắm, Chủ tịch HĐQT OceanBank cùng hàng loạt lãnh đạo ngân hàng, công ty liên quan do có nhiều sai phạm nghiêm trọng trong quá trình điều hành. OceanBank có vốn điều lệ 4.000 tỷ đồng, song thời điểm đầu năm 2015, NHNN công bố nhà băng này đã bị thua lỗ âm vốn, không đủ mức vốn pháp định tối thiểu 3.000 tỷ đồng nên đã xử lý mua lại với giá 0 đồng, để cơ quan quản lý thực hiện tái cơ cấu bắt buộc. Từ đó đến nay, OceanBank hoạt động dưới sự điều hành trực tiếp của NHNN và sự hỗ trợ của Vietinbank, dần dần ổn định kinh doanh, khắc phục yếu kém, đảm bảo thanh khoản…

Thông tin tích cực là trong năm 2015-2016 và 6 tháng 2017, OceanBank đã có sự “lột xác” khi hoạt động kinh doanh có lãi trở lại sau thời gian chìm trong khủng hoảng, thua lỗ, mất thanh khoản. Lỗ luỹ kế đã được khắc phục dần, dư nợ cho vay khách hàng cá nhân tăng 1.907 tỷ đồng so với năm 2015. Năm 2017, OceanBank đặt chỉ tiêu tiền gửi khách hàng trên 30 nghìn tỷ đồng, dư nợ cho vay khoảng gần 18 nghìn tỷ đồng.

Dù không công bố số liệu chi tiết, song ông Ngô Anh Tuấn, Tổng giám đốc OceanBank cho biết mảng cho vay bán lẻ có kết quả cao nhất, đạt 85% kế hoạch năm, huy động vốn tăng trưởng trở lại… Trong 6 tháng cuối năm, ngân hàng tiếp tục ưu tiên đẩy mạnh công tác thu hồi nợ, khắc phục thua lỗ, cải thiện các chỉ số tài chính… và sẽ từng bước mở lại cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp.

Có thể thấy, Oceanbank đang có những chuyển biến tích cực hơn sau thời gian tái cơ cấu và đang trở nên “lấp lánh” hơn trong mắt của nhà đầu tư ngoại.

Sôi động sân chơi M&A

Hoạt động M&A ở lĩnh vực ngân hàng thời gian qua đã và đang thu hút sự quan tâm, gia nhập của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Dù hầu hết các thương hiệu đều diễn ra lặng lẽ, ít ồn ào, song thị trường rất quan tâm tới việc bán cổ phần ngân hàng cho nước ngoài.

Trong nỗ lực mở “room” ngoại thận trọng, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại một ngân hàng thương mại Việt Nam được nới lên 30%, trong đó một nhà đầu tư nước ngoài tối đa là 20% vốn của ngân hàng. Đây là cơ hội để khối ngoại tham gia sâu hơn vào lĩnh vực ngân hàng còn nhiều tiềm năng tại Việt Nam.

Theo ông Bùi Huy Thọ, hiện có một số nhà đầu tư trong và ngoài nước đã đặt vấn đề tìm hiểu tham gia tái cơ cấu 3 ngân hàng mua bắt buộc. Trong đó, hé mở khả năng M&A OceanBank để trở thành ngân hàng 100% vốn ngoại. Đây sẽ là bước tiến xa hơn về hướng đi cho các nhà băng yếu kém, ngân hàng 0 đồng có thể thu hút tiềm lực tài chính mạnh để “hồi sinh” nhanh chóng trong bối cảnh việc xử lý nợ xấu gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.

Làn sóng M&A cũng sôi động hơn ở khu vực ngân hàng thương mại cổ phần, chi nhánh ngân hàng nước ngoại khi ghi nhận những cuộc thoái lui. Đơn cử, đóng cửa, thanh lý các chi nhánh ngân hàng HSBC, ANZ, CBA… để tập trung vào ngân hàng 100% vốn tại Việt Nam. Trong đó, CBA mong muốn chuyển giao tài sản, công nợ sang Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) mà CBA đang nắm 20% vốn cổ phần để tập trung vào vai trò cổ đông chiến lược của VIB. Việc chuyển giao tài sản, công nợ hiện đang được CBA tiến hành theo phương án chuyển giao đã trình NHNN.

Hay tháng 6/2017, Ngân hàng TNHH MTV ANZ Việt Nam đã chuyển giao phần bán lẻ cho Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam (Shinhan). Hai bên đã có công văn đề nghị NHNN chấp thuận việc chuyển giao phần bán lẻ từ ANZVL sang Shinhan theo thỏa thuận đã ký kết và đang chờ phê duyệt.

Mới đây, HSBC cũng cho biết sẽ thoái vốn khỏi Ngân hàng TMCP Kỹ thương (Techcombank) để tập trung hoạt động của ngân hàng 100% vốn nước ngoài HSBC tại Việt Nam. Hiện, HSBC sở hữu 19,41% vốn điều lệ Techcombank, tương đương 172,32 triệu cổ phiếu, ước tính giá trị khoảng 5.000 tỷ đồng.

Techcombank đã xin ý kiến cổ đông hoãn kế hoạch tăng vốn lên 14.000 tỷ đồng trong năm 2017, để dành nguồn mua lại phần thoái vốn của HSBC làm cổ phiếu quỹ. Khoảng trống lớn HSBC sẽ là áp lực để tìm kiếm nhà đầu tư nước ngoài có đủ tiềm lực, phù hợp để đồng hành cùng ngân hàng.

Những cơ hội M&A ngân hàng sẽ còn rộng mở hơn khi Nghị quyết 42 của Chính phủ về xử lý nợ xấu được thực thi từ ngày 15/8/2017, giúp gỡ vướng những khó khăn về tài sản bảo đảm, quyền thu hồi nợ… Khi ngân hàng giải phóng được khối nợ xấu 230.000 đồng, cải thiện sức khoẻ tài chính tốt hơn thì sẽ càng trở nên “lấp lánh” có giá hơn trong mắt nhà đầu tư.

 >> OceanBank tiếp tục kinh doanh có lãi trong 6 tháng đầu năm 2017