Cuộc đua tăng vốn trong ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn sôi động khi các nhà băng liên tiếp công bố hoặc triển khai những phương án phát hành cổ phiếu quy mô lớn. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu tín dụng được dự báo tiếp tục tăng, đồng thời các yêu cầu về an toàn vốn và năng lực chống chịu rủi ro ngày càng được chú trọng.
CUỘC ĐUA VỐN TRĂM NGHÌN TỶ
Vào cuối tháng 9 vừa qua, ngân hàng MB đã hoàn tất tăng vốn điều lệ lên 100.687,5 tỷ đồng, trở thành ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam vượt ngưỡng 100.000 tỷ đồng.
Sau đó vài ngày, ngân hàng VPBank cũng hoàn tất đợt phát hành cổ phiếu trả cổ tức, nâng vốn điều lệ từ 79.339 tỷ đồng lên 100.000 tỷ đồng. Với kết quả này, VPBank trở thành ngân hàng tư nhân đầu tiên đạt cột mốc vốn điều lệ nói trên.
Sau hai dấu mốc liên tiếp, Techcombank đang là một trong những cái tên đáng chú ý trong cuộc đua tăng vốn của khối ngân hàng tư nhân. Theo phương án đã công bố, ngân hàng dự kiến phát hành hơn 4,28 tỷ cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 60%, qua đó bổ sung khoảng 42.876 tỷ đồng vốn điều lệ.
Bên cạnh đó, Techcombank có kế hoạch phát hành hơn 35,8 triệu cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP), tương ứng gần 359 tỷ đồng vốn điều lệ tăng thêm.
Nếu cả hai phương án được thực hiện đầy đủ, vốn điều lệ Techcombank sẽ tăng từ 70.862 tỷ đồng lên khoảng 113.738 tỷ đồng. Quy mô này không chỉ đưa ngân hàng vượt mốc 100.000 tỷ đồng mà còn cao hơn mức vốn hiện tại của MB và VPBank.
Hai ngân hàng vừa đạt cột mốc trăm nghìn tỷ đồng cũng vẫn còn kế hoạch huy động thêm vốn. VPBank dự kiến chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của ngân hàng có thể tăng lên khoảng 106.244 tỷ đồng.
Mặt khác, MB lên kế hoạch chào bán riêng lẻ tối đa 200 triệu cổ phiếu với mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến bổ sung khoảng 2.000 tỷ đồng vốn điều lệ.
Tại ngân hàng SHB, phương án tăng vốn điều lệ lên 53.442 tỷ đồng đã được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận. Ngân hàng sau đó hoàn thành các thủ tục chào bán, phát hành cổ phiếu theo quy định và được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác nhận kết quả chào bán.
Trong khi đó, HDBank đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa thêm 22.015 tỷ đồng thông qua nhiều cấu phần, gồm trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 25%, phát hành cổ phiếu từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và chào bán riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Nếu hoàn thành toàn bộ kế hoạch, vốn điều lệ ngân hàng sẽ tăng từ hơn 50.053 tỷ đồng lên hơn 72.069 tỷ đồng.
Làn sóng tăng vốn cũng lan xuống nhóm ngân hàng có quy mô trung bình. TPBank cũng được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa hơn 4.161 tỷ đồng thông qua phát hành hơn 416 triệu cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận lũy kế chưa phân phối. Sau phát hành, vốn điều lệ dự kiến tăng từ hơn 27.740 tỷ đồng lên trên 31.901 tỷ đồng.
Ở nhóm ngân hàng có quy mô nhỏ hơn, PGBank đang chào bán hơn 267 triệu cổ phiếu ra công chúng, với tổng giá trị theo mệnh giá gần 2.673 tỷ đồng. Trước đó, ngân hàng đã hoàn thành trả cổ tức bằng cổ phiếu, nâng vốn điều lệ từ gần 6.816 tỷ đồng lên hơn 7.327 tỷ đồng. Nếu đợt chào bán mới hoàn tất, vốn điều lệ PGBank sẽ đạt 10.000 tỷ đồng.
Một kế hoạch có quy mô lớn hơn đáng kể đến từ NCB. Sau khi hoàn tất đợt tăng vốn lên 29.280 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, ngân hàng tiếp tục được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng thêm tối đa 33.000 tỷ đồng thông qua phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
Theo kế hoạch, NCB dự kiến phát hành 3,3 tỷ cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Nếu hoàn thành trong năm 2027, vốn điều lệ ngân hàng sẽ đạt gần 62.280 tỷ đồng, tăng 112,7% so với hiện tại và tạo cơ hội để NCB gia nhập nhóm 10 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống.
Ở khối ngân hàng quốc doanh, các phương án tăng vốn cũng đang được triển khai hoặc chờ phê duyệt. Cụ thể, Vietcombank dự kiến phát hành tối đa hơn 1,068 tỷ cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, qua đó tăng vốn điều lệ khoảng 10.700 tỷ đồng.
Đồng thời, ngân hàng tiếp tục triển khai kế hoạch chào bán riêng lẻ tối đa 543,1 triệu cổ phiếu cho tối đa 55 nhà đầu tư. Nếu cả hai phương án hoàn tất, vốn điều lệ Vietcombank sẽ tiến sát ngưỡng 100.000 tỷ đồng.
BIDV và VietinBank cũng có khả năng vượt mốc vốn điều lệ 100.000 tỷ đồng trong năm 2026 hoặc 2027, tùy tiến độ phê duyệt và triển khai các kế hoạch. BIDV hiện có vốn điều lệ 77.800 tỷ đồng, dự kiến tăng vốn thông qua chi trả cổ tức năm 2023 bằng cổ phiếu với giá trị tối đa 13.973 tỷ đồng, đồng thời chào bán cổ phiếu riêng lẻ hoặc ra công chúng với giá trị tối đa 7.800 tỷ đồng. Ngân hàng cũng đang chờ phê duyệt kế hoạch phân phối lợi nhuận năm 2024–2025 với quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng.
VietinBank hiện có vốn điều lệ gần 77.700 tỷ đồng, đang chờ phê duyệt phương án tăng vốn từ lợi nhuận năm 2023 với giá trị 12.565 tỷ đồng và năm 2024 khoảng 15.600 tỷ đồng. Nếu hai phương án được thông qua và thực hiện, vốn điều lệ của ngân hàng dự kiến vượt 100.000 tỷ đồng.
Mới đây, Agribank cũng công bố thay đổi vốn điều lệ tại Giấy phép thành lập và hoạt động theo quyết định của Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, vốn điều lệ ngân hàng tăng từ 40.963 tỷ đồng lên 61.164 tỷ đồng, có hiệu lực từ ngày 5/10/2026, tương ứng tăng khoảng 20.200 tỷ đồng, tương đương 49,3%. Với mức vốn mới, Agribank vượt ACB, HDBank và SHB, đồng thời thu hẹp khoảng cách với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống.
ÁP LỰC TÍN DỤNG, CHUẨN AN TOÀN VỐN
Việc hàng loạt ngân hàng đồng thời triển khai các kế hoạch tăng vốn hàng chục nghìn tỷ đồng cho thấy nhu cầu củng cố nền tảng tài chính đang trở thành ưu tiên của toàn ngành.
Nguồn vốn bổ sung giúp các ngân hàng tăng vốn cấp 1, cải thiện khả năng đáp ứng các tỷ lệ an toàn và tạo thêm dư địa cho hoạt động cho vay. Tuy nhiên, quy mô vốn tăng lên chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng khả năng kiểm soát chất lượng tài sản và sử dụng vốn hiệu quả.
Động lực tăng vốn còn đến từ triển vọng nhu cầu tín dụng tiếp tục đi lên. Kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý 4/2026 của các tổ chức tín dụng do Ngân hàng Nhà nước thực hiện cho thấy nhu cầu vay vốn được kỳ vọng cải thiện mạnh hơn nhu cầu gửi tiền và thanh toán. Trong đó, nhu cầu vay của khối doanh nghiệp tiếp tục cao hơn khách hàng cá nhân, còn nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa ghi nhận dấu hiệu tăng rõ rệt.
Theo Reuters ngày 7/10/2026, các ngân hàng Việt Nam đang lên kế hoạch huy động gần 7 tỷ USD thông qua các đợt phát hành cổ phiếu đến hết năm 2027. Nhu cầu bổ sung vốn xuất phát từ triển vọng tín dụng tăng nhanh, yêu cầu chuẩn bị cho việc áp dụng Basel III và áp lực về chất lượng tài sản, đặc biệt tại những lĩnh vực có mức độ rủi ro cao như bất động sản.
Đánh giá của Fitch Ratings về quy mô huy động dự kiến cho thấy đây có thể trở thành một trong những đợt tăng vốn lớn nhất của ngành ngân hàng Việt Nam.
Để tăng vốn, các ngân hàng đang kết hợp nhiều phương thức như trả cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành cho cổ đông hiện hữu và chào bán riêng lẻ. Với hình thức trả cổ tức bằng cổ phiếu, lợi nhuận giữ lại được chuyển thành vốn điều lệ, giúp tăng quy mô vốn mà không trực tiếp đưa thêm tiền mặt vào ngân hàng.
Ngược lại, phát hành cổ phiếu để thu tiền mới có thể bổ sung nguồn lực thực tế cho hoạt động kinh doanh, song hiệu quả phụ thuộc vào giá phát hành, khả năng hấp thụ của thị trường và mức độ pha loãng đối với cổ đông hiện hữu.
Việc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược nước ngoài cũng đang trở thành hướng đi được nhiều ngân hàng quan tâm. Reuters cho biết VPBank đang trao đổi với cổ đông chiến lược SMBC về khả năng tăng tỷ lệ sở hữu, trong khi Vietcombank có kế hoạch chào bán cổ phần và BIDV tiếp tục tìm kiếm nguồn lực bổ sung từ thị trường.
Ngoài nguồn tài chính, nhà đầu tư ngoại còn có thể hỗ trợ ngân hàng về quản trị, công nghệ và quản lý rủi ro, dù hiệu quả thực tế phụ thuộc vào điều kiện giao dịch và mức độ hợp tác sau đầu tư.
Dù vậy, vốn điều lệ lớn không đồng nghĩa với sức khỏe tài chính tốt hơn trong mọi trường hợp. Nếu nợ xấu tăng, lợi nhuận suy giảm hoặc chi phí dự phòng gia tăng mạnh, ngân hàng vẫn có thể đối mặt với áp lực đáng kể ngay cả khi vừa hoàn tất một đợt tăng vốn lớn. Ngược lại, những tổ chức kiểm soát tốt chi phí huy động, duy trì chất lượng tín dụng và phân bổ vốn hiệu quả vẫn có thể tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
