Hai nguồn tin tiết lộ với Reuters rằng có tới một triệu liều vaccine Covid-19 đã hết hạn sử dụng ở Nigeria vào tháng trước, một trong những trường hợp “lãng phí vaccine” lớn nhất trên thế giới, cho thấy các quốc gia châu Phi đang gặp khó khăn trong việc triển khai tiêm chủng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tại Nigeria, quốc gia đông dân nhất châu Phi và là nơi sinh sống của hơn 200 triệu người, chưa đến 4% người trưởng thành đã được tiêm chủng đầy đủ.
Những liều vaccine hết hạn là vaccine của AstraZeneca và được chuyển đến từ châu Âu, các nguồn tin có kiến thức trực tiếp về việc phân phối vaccine nói với Reuters. Vaccine được cung cấp cho châu Phi thông qua Covax, chương trình hỗ trợ và chia sẻ vaccine do liên minh vaccine GAVI và WHO dẫn đầu.
Một nguồn tin thứ ba cho biết một số liều vaccine khi đến châu Phi chỉ còn khoảng 4 đến 6 tuần trước ngày hết hạn, và không thể được sử dụng kịp thời, bất chấp những nỗ lực của chính phủ. Hiện các cơ quan y tế vẫn đang tiến hành đếm số liều vaccine hết hạn và con số chính thức vẫn chưa được công bố.
“Nigeria đang làm tất cả những gì có thể. Nhưng họ đang phải vật lộn với các loại vaccine có thời hạn sử dụng ngắn,” một người nói với Reuters. “Bây giờ các vấn đề về nguồn cung không thể đoán trước được và họ đang gửi quá nhiều.”
Người phát ngôn của Cơ quan Phát triển Chăm sóc Sức khỏe Quốc gia - cơ quan chịu trách nhiệm tiêm chủng ở Nigeria - cho biết số lượng vaccine đã nhận và sử dụng vẫn đang được thống kê và sẽ chia sẻ báo cáo của mình trong những ngày tới.
WHO cho biết rất nhiều lô vaccine đã hết hạn, nhưng từ chối đưa ra con số. Cơ quan này cho biết 800.000 liều khác có nguy cơ hết hạn sử dụng vào tháng 10 đều đã được sử dụng kịp thời.
Trong một tuyên bố trả lời các câu hỏi của Reuters, WHO nhấn mạnh: “Việc lãng phí vaccine là một vấn đề có thể xảy ra trong bất kỳ chương trình tiêm chủng nào, đặc biết là trong bối cảnh việc triển khai vaccine Covid-19 đang diễn ra trên toàn cầu.”
Tỷ lệ “lãng phí vaccine” tại Nigeria dường như là một trong những thất thoát lớn nhất trong một khoảng thời gian ngắn như vậy, thậm chí còn vượt xa tổng số vaccine mà một số quốc gia khác trong khu vực đã nhận được.
Tuy nhiên, nó không phải là quốc gia duy nhất phải đối mặt với vấn đề này. Trên khắp châu Âu, các quốc gia bao gồm Đức và Thụy Sĩ đã phải vật lộn để tối đa hóa việc sử dụng vaccine. Vào tháng Giêng năm nay, các quan chức ở Anh dự báo tình trạng lãng phí vaccine rời vào khoảng 10%. Trong khi đó vào tháng 4, Bộ trưởng Y tế Pháp nói với truyền thông địa phương rằng 25% AstraZeneca, 20% Moderna và 7% Pfizer đang bị lãng phí vào thời điểm đó.
