Ngân hàng Techcombank đang thu hút sự chú ý khi xuất hiện thông tin BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc đang đàm phán riêng để mua ít nhất 15% cổ phần ngân hàng này với tư cách nhà đầu tư chiến lược. Theo Reuters, thương vụ có thể có giá trị khoảng 2 tỷ USD. Các bên liên quan hiện chưa bình luận về thông tin trên.
Nếu được thực hiện, đây sẽ là một trong những thương vụ bán vốn đáng chú ý nhất của ngành ngân hàng Việt Nam trong thời gian gần đây. Trước đó, ông Jens Lottner, Tổng giám đốc Techcombank, cho biết ngân hàng đang cân nhắc bán tối đa 15% cổ phần cho một nhà đầu tư chiến lược dài hạn phù hợp, trong đó năng lực công nghệ là một trong những tiêu chí được ưu tiên.
Động thái của Techcombank diễn ra trong bối cảnh nhu cầu tìm kiếm nguồn vốn và đối tác quốc tế của các ngân hàng Việt Nam đang gia tăng. Tăng trưởng tín dụng ở mức cao trong khi huy động vốn chịu áp lực khiến các ngân hàng phải đa dạng hóa nguồn vốn, đồng thời tìm kiếm thêm những đối tác có khả năng hỗ trợ về công nghệ, quản trị và mở rộng mạng lưới quốc tế.
Theo quy định hiện hành, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại phần lớn ngân hàng Việt Nam được giới hạn ở mức 30%. Tại Techcombank, room ngoại hiện khoảng 20,5%, tạo dư địa nhất định cho việc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược mới. Theo các nguồn tin được Reuters dẫn lại, một trong những phương án đang được cân nhắc là nhà đầu tư mới mua lại cổ phần từ các cổ đông nước ngoài hiện hữu.
Thực tế, sự tham gia của các định chế tài chính quốc tế vào ngân hàng Việt Nam không phải xu hướng mới. Các ngân hàng Nhật Bản, Hàn Quốc và một số tổ chức tài chính quốc tế đã hiện diện tại Việt Nam thông qua cả hoạt động ngân hàng và đầu tư vốn.
Một thương vụ đáng chú ý là việc Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) mua 15% cổ phần VPBank trong năm 2023. VPBank đã phát hành riêng lẻ 1,19 tỷ cổ phiếu cho đối tác Nhật Bản, với tổng giá trị hơn 35.900 tỷ đồng, tương đương gần 1,5 tỷ USD. Đây vẫn là một trong những thương vụ đầu tư chiến lược có giá trị lớn nhất trong lịch sử ngành ngân hàng Việt Nam.
Sau thương vụ với SMBC, VPBank tiếp tục theo đuổi kế hoạch tăng vốn và thu hút nguồn lực quốc tế. Trong năm 2026, ngân hàng đặt mục tiêu nâng vốn điều lệ từ hơn 79.300 tỷ đồng lên hơn 106.200 tỷ đồng.
Kế hoạch được chia thành hai giai đoạn. Trước hết, VPBank dự kiến phát hành cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối với tỷ lệ hơn 26%, qua đó nâng vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng. Sau đó, ngân hàng dự kiến phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài, đưa vốn điều lệ lên hơn 106.200 tỷ đồng.
Không chỉ VPBank, nhu cầu tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược và nguồn vốn mới cũng xuất hiện tại nhiều ngân hàng khác.
Tại HDBank, ngân hàng đã công bố định hướng tăng cường hợp tác quốc tế và kế hoạch phát hành riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu cho các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trong và ngoài nước.
OCB cũng dự kiến phát hành 399,46 triệu cổ phiếu trong năm 2026, tương đương 15% vốn, để tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu cho cổ đông hiện hữu. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ dự kiến tăng từ 26.631 tỷ đồng lên 30.625 tỷ đồng.
Đáng chú ý, OCB vẫn còn dư địa room ngoại khi Aozora Bank là cổ đông lớn duy nhất của ngân hàng với tỷ lệ sở hữu 15%. Chủ tịch Hội đồng quản trị OCB Trịnh Văn Tuấn cho biết ngân hàng đặt mục tiêu thu hút thêm vốn ngoại trong năm nay nếu tìm được nhà đầu tư phù hợp.
Những động thái này cho thấy việc tìm kiếm vốn ngoại đang được các ngân hàng đặt trong một chiến lược rộng hơn, thay vì đơn thuần bổ sung vốn điều lệ. Nhà đầu tư chiến lược được kỳ vọng mang tới năng lực công nghệ, quản trị, quản trị rủi ro, kinh nghiệm phát triển sản phẩm cũng như khả năng kết nối với mạng lưới khách hàng và đối tác quốc tế.
Trong nhóm ngân hàng lớn, Vietcombank cũng đang có phương án bán vốn tương đối cụ thể. Ngân hàng đã mời các đơn vị tư vấn tham gia thẩm định giá độc lập cổ phiếu VCB, một bước trong lộ trình chuẩn bị cho kế hoạch tăng vốn.
Theo phương án được cổ đông thông qua, Vietcombank dự kiến chào bán riêng lẻ tối đa khoảng 6,5% số cổ phiếu đang lưu hành, tương đương hơn 543 triệu cổ phiếu, cho tối đa 55 nhà đầu tư. Nhóm nhà đầu tư hướng tới gồm cả nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
Một số công ty chứng khoán ước tính giá trị thương vụ có thể đạt khoảng 1,3-1,4 tỷ USD, trong đó ACBS ước tính giá phát hành có thể vào khoảng 96.000-100.000 đồng/cổ phiếu.
Trong khi đó, SHB cũng đang tìm kiếm đối tác nước ngoài với tiêu chí không chỉ dừng ở quy mô vốn. Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị SHB Đỗ Quang Hiển, ngân hàng ưu tiên đối tác có khả năng đồng hành lâu dài, hỗ trợ chuyển đổi công nghệ, tham gia quản trị và kết nối hệ sinh thái khách hàng, chuỗi cung ứng.
Tại VIB, dư địa cho nhà đầu tư nước ngoài cũng còn tương đối lớn. Sau khi Commonwealth Bank of Australia hoàn tất thoái phần vốn còn lại vào tháng 3/2025, lãnh đạo VIB cho biết ngân hàng đã làm việc với nhiều ngân hàng và quỹ đầu tư để tìm kiếm đối tác phù hợp. Room ngoại của VIB hiện còn khoảng 25%.
Nhìn rộng hơn, sự trở lại của dòng vốn ngoại diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng Việt Nam cùng lúc phải giải bài toán tăng vốn, đáp ứng nhu cầu tín dụng và củng cố năng lực tài chính. Khi tín dụng tiếp tục tăng nhanh, việc bổ sung vốn chủ sở hữu giúp các ngân hàng có thêm dư địa mở rộng bảng cân đối và đáp ứng các yêu cầu an toàn vốn.
Trong bối cảnh đó, một đối tác chiến lược nước ngoài có thể mang lại nhiều hơn một khoản vốn đầu tư. Với những ngân hàng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển ngân hàng bán lẻ hoặc mở rộng hệ sinh thái tài chính, kinh nghiệm công nghệ, quản trị rủi ro và mạng lưới quốc tế của đối tác có thể trở thành giá trị quan trọng không kém nguồn vốn.
