Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, từ ngày 1/7 tới đây, khách hàng phải xác thực sinh trắc qua khuôn mặt hoặc vân tay khi giao dịch ngân hàng lần đầu bằng Mobile Banking. Theo đó, giao dịch chuyển tiền trực tuyến trên 10 triệu đồng/lần hoặc lũy kế trên 20 triệu đồng/ngày bắt buộc phải xác thực sinh trắc học.
Các ngân hàng đã thông báo yêu cầu cập nhật xác thực sinh trắc học để tiếp tục thực hiện giao dịch với số tiền lớn. Quy trình nhìn chung khá đơn giản, có thể làm trực tiếp trên ứng dụng của ngân hàng. Tuy nhiên, việc đăng ký dữ liệu sinh trắc học, căn cước công dân trên các ứng dụng (app) ngân hàng vẫn đang gặp nhiều khó khăn, trục trặc.
Để thu thập dữ liệu sinh trắc học, các ngân hàng thường yêu cầu khách hàng thực hiện theo ba bước: chụp ảnh mặt trước, mặt sau và quét mã QR trên căn cước công dân, quét khuôn mặt và quét dữ liệu trên căn cước thông qua công nghệ NFC (near-field communication).
Ở bước đầu tiên, người dùng lưu ý cần để căn cước công dân lên một mặt phẳng, di chuyển camera điện thoại để phần căn cước công dân khớp với khung hình trên app hiển thị sao cho ảnh chụp rõ nét. Trường hợp ảnh chụp bị mờ sẽ phải thực hiện lại.
Sau đó sẽ đến bước xác thực khuôn mặt. Ứng dụng ngân hàng sẽ yêu cầu chủ tài khoản phải quay mặt sang phải, trái, cúi xuống và góc chính diện. Lưu ý, ở mỗi góc cần làm chậm và giữ yên vài giây để hình ảnh xác thực được rõ nét, thao tác quay quá nhanh sẽ gặp lỗi và phải thực hiện lại.
Bước cuối cùng là xác thực căn cước công dân gắn chip. Để thực hiện bước này người dùng cần bật tính năng NFC trên smartphone. Lưu ý, ở iPhone sẽ luôn bật tính năng NFC; còn với điện thoại sử dụng hệ điều hành Android sẽ phải vào mục "Cài đặt", chọn "Kết nối" (Connections).
Tính năng NFC đã bật, người dùng phải đưa căn cước công dân có gắn chip lại gần mặt lưng của điện thoại, giữ khoảng 3-4 giây để ứng dụng có thể đọc được thông tin trên thẻ. Khi nào trên ứng dụng ngân hàng hiển thị lại toàn bộ thông tin, người dùng kiểm tra lại một lần nữa rồi xác nhận là xong. Như vậy là đã xác thực khuôn mặt thành công.
Trên thực tế, việc xác thực dữ liệu sinh trắc học trong hai bước đầu tiên tương đối đơn giản. Những vấn đề thường gặp như thiếu ánh sáng, bóng mờ hay không quét được mã QR thường được giải quyết chỉ sau một vài lần thử lại. Ngoài ra, các ứng dụng ngân hàng cũng đưa ra chỉ dẫn rõ ràng, giúp khách hàng dễ dàng thực hiện.
Tuy nhiên, bước xác thực cuối cùng là quét dữ liệu thông qua công nghệ NFC lại khiến nhiều khách hàng phải ‘bó tay’. Theo khảo sát của phóng viên, người dùng của Vietcombank, BIDV, Agribank, VPBank, TPBank, ACB thường xuyên cho biết, quá trình quét NFC trên các app của những ngân hàng này thường xuyên cho ra thông báo đọc chip thẻ căn cước không thành công.
Khách hàng phải thực hiện quét đi quét lại nhiều lần thì mới có thể hoàn thiện quá trình đăng ký. Cá biệt có trường hợp quét cả chục lần vẫn không thể đọc được dữ liệu trên thẻ. Đồng thời, việc khó quét dữ liệu xảy ra ở cả dòng điện thoại sử dụng hệ điều hành Android lẫn iOS.
Để đạt kết quả tốt nhất, khách hàng cần đặt căn cước công dân vào đúng vị trí chip NFC. Khách hàng có thể cần thử nhiều lần để xác định chính xác, hoặc tham khảo hướng dẫn sử dụng.
Ngoài ra, các loại ốp lưng điện thoại dày hoặc ốp lưng có kim loại sẽ ảnh hưởng đến việc đọc dữ liệu từ căn cước công dân. Đồng thời, một số mẫu điện thoại thông minh có thể sẽ không hỗ trợ tính năng NFC.
Song, khi gặp vấn đề này, chủ tài khoản ngân hàng vẫn được hỗ trợ bằng cách ra trực tiếp chi nhánh để được xác thực lần đầu.
NFC là viết tắt của Near Field Communication, hay kết nối trường gần. Nói một cách đơn giản, nó là một tiêu chuẩn giao tiếp không dây dựa trên khoảng cách gần. Không giống như Wi-Fi hoặc Bluetooth, tương tác NFC bị giới hạn ở phạm vi cực ngắn. Bên cạnh điện thoại thông minh, đôi khi bạn có thể tìm thấy NFC trên máy tính bảng, loa, đồ sưu tầm và thậm chí cả máy chơi game như Nintendo Switch và 3DS.
NFC không phải là một công nghệ hoàn toàn mới. Nó là một bước phát triển của công nghệ RFID (nhận dạng tần số vô tuyến) đã tồn tại trong nhiều thập kỷ. Nếu bạn đã từng sử dụng thẻ chìa khóa để vào tòa nhà văn phòng hoặc phòng khách sạn thì bạn đã quen với cách thức hoạt động của loại hình giao tiếp này.
Cả RFID và NFC đều hoạt động theo nguyên tắc ghép cảm ứng. Tức là, một thiết bị đọc truyền một dòng điện qua một cuộn dây, từ đó tạo ra từ trường. Khi bạn mang thẻ (có cuộn dây riêng) đến gần đầu đọc, từ trường sẽ tạo ra một dòng điện bên trong thẻ mà không cần bất kỳ dây dẫn nào hoặc thậm chí là tiếp xúc vật lý. Khi quá trình kết nối ban đầu hoàn tất, dữ liệu được lưu trữ trên thẻ sẽ được truyền không dây đến đầu đọc.
NFC có phạm vi chỉ vài cm, hay thậm chí phải đặt sát và tiếp xúc trực tiếp. Ở trường hợp điện thoại và căn cước công dân gắn chip, đầu đọc sẽ nằm trên điện thoại, còn chip NFC được tích hợp bên trong thẻ.
