Những người làm mặt nạ giấy bồi cuối cùng ở phố cổ Hà Nội
Phải trải qua nhiều công đoạn như xé giấy, dán chồng lên nhau, vẽ thủ công nên mỗi ngày, vợ chồng ông Hòa - bà Lan chỉ làm được vài chiếc mặt nạ. Thu nhập chỉ khoảng 200.000 đồng.
Phúc Sơn
Gia đình của bà Đặng Hương Lan (63 tuổi) và ông Nguyễn Văn Hòa (67 tuổi) là những người cuối cùng làm mặt nạ giấy bồi tại phố Hàng Than, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Bà Lan cho biết mặt nạ giấy bồi từng là món đồ chơi được yêu thích của trẻ em Hà thành. Từ khi mặt nạ giấy của Trung Quốc tràn vào thị trường, sản phẩm truyền thống không còn được ưa chuộng nữa. Hàng hóa ế ẩm làm mọi người cũng nản, dần bỏ nghề. Chỉ có nhà bà là vẫn cố gắng vượt qua.
Làm mặt nạ giấy bồi là nghề gia truyền của gia đình bà Lan. Vì thế, từ thủa nhỏ bà đã theo bố học cách tô màu, bồi keo, dán giấy, làm những chiếc mặt nạ đầy màu sắc. Sau này, bà thấy đây là duyên nghiệp của mình nên quyết tâm giữ gìn và theo nghề đến cùng.
Theo lời ông Hòa thì làm một chiếc mặt nạ bằng giấy bồi là một quá trình nghệ thuật, trải qua nhiều công đoạn công phu. Điều này đòi hỏi người người làm nghề phải thật tỉ mỉ và chỉn chu trong từng chi tiết mới có thể cho ra những sản phẩm đẹp.
Trước tiên ông phải xé giấy thật nhỏ, sau đó lót một lớp giấy trắng vào khuôn xi măng đúc sẵn. Lớp sau được dán chồng lên lớp trước bằng một loại hồ nấu từ bột sắn. Khoảng 5, 6 lớp giấy vụn sẽ cho ra một sản phẩm.
Mặt nạ giấy bồi được phủ bằng lớp sơn tổng hợp. Cách pha màu cũng đòi hỏi sự chính xác cao mới tạo được màu tươi và đẹp. Mỗi lần chỉ được tô một màu. Nếu mặt nạ nhiều màu phải tô thành nhiều lần để đảm bảo màu sắc luôn được bền.
Sau khi hoàn thiện công đoạn thô, mặt nạ phải được phơi nắng tự nhiên; không được dùng máy sấy nhằm tránh làm biến dạng, cong vênh.
Chia sẻ về kỉ niệm xúc động nhất trong suốt quãng thời gian làm nghề, bà Lan nói: “Tôi nhớ mãi một bạn sinh viên đến nhà mua một chiếc mặt nạ. Nhưng bạn ấy đưa cho tôi 500.000 đồng. Khi tôi trả lại tiền thừa thì bạn ấy nói: Cháu xin lấy một chiếc mặt nạ làm kỉ niệm. Phần còn lại cháu biếu cô, mong cô luôn mạnh khoẻ để giữ gìn văn hoá truyền thống.” Số tiền dù không lớn nhưng lúc đó tôi cực kì xúc động và luôn thấy hạnh phúc khi làm nghề”.
Trước nỗi lo sẽ bị thất truyền, bà Lan bộc bạch: “Ngày trước cũng có một nhóm người đến đây xin học nghề. Nhưng họ chỉ quan tâm đến số lượng hơn chất lượng. Vì vậy hai vợ chồng tôi không đồng ý dạy”. Bà nói thêm: “Nghề này kén người lắm. Nếu không kiên trì, nắm bắt được cái cốt, cái hồn trong từng sản phẩm thì sớm muộn cũng sẽ nản và bỏ thôi. Tôi sẽ chỉ nhận dạy cho những người thật sự tâm huyết với nghề, thật sự yêu nghề. Chỉ có như thế, nghề làm mặt nạ giấy bồi mới có thể gìn giữ được lâu dài".
Hiện nay dù đã qua thời hưng thịnh nhưng nhiều người trẻ vẫn tìm đến nhà ông bà để mua mặt nạ mỗi dịp lễ tết. “Nhiều trường học, khu vui chơi cũng đặt hàng chúng tôi để giáo dục cho thế hệ trẻ về những nét truyền thống của người Việt mình”, ông Hoà nói. Chị Nguyễn Hà (sinh năm 1994), khách đến mua mặt nạ cho biết: “Khi nhìn vào những chiếc mặt nạ giấy bồi truyền thống, mình cảm giác nó toát lên hồn dân tộc. Hơn nữa một sản phẩm như thế này đòi hỏi rất nhiều công sức và trí tuệ từ các nghệ nhân nên mình cảm thấy rất trân trọng”.
Mỗi mùa Trung thu, vợ chồng ông Hòa sản xuất được hơn 2.000 chiếc mặt nạ các loại. Giá mặt nạ dao động từ 30.000 đến 45.000 đồng/chiếc, tùy vào từng loại, kích cỡ, màu sắc. Mỗi ngày vợ chồng bà chỉ làm được vài chiếc. Cũng chính vì vậy nguồn thu nhập từ làm mặt nạ không cao.
Tình yêu với nghề là động lực to lớn để vợ chồng bà quyết tâm gìn giữ dù đã ở tuổi nghỉ ngơi. Tuy nhiên bà Lan cho biết: “Hiện nay, nhiều chiếc mặt nạ làm nhái với chất lượng kém, giá rẻ tràn ngập chợ buôn. Buồn hơn là sản phẩm nhái nhưng lại bán ra với thương hiệu mặt nạ ông Hòa, bà Lan ở phố Hàng Than”.
Nghệ nhân Phạm Bá Ngọc là cái tên nổi tiếng trong giới nghệ sĩ sáng tác. Anh nổi tiếng cả bởi tay nghề tài hoa đầy sáng tạo, cả bởi thiên phú kinh doanh trên kho tàng di sản văn hóa dân tộc.
Mới đây tại TP Nha Trang, Khánh Hòa, Bộ VHTTDL phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức Khai mạc Liên hoan trình diễn các Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại và Triển lãm “Di sản văn hóa, du
UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 04/KH-UBND về việc xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ ba - năm 2021.
Mặc cho các loại khuôn bánh Trung thu làm từ nhựa chiếm lĩnh thị trường, nghệ nhân Trần Văn Bản hơn 40 năm vẫn đau đáu giữ gìn nghề truyền thống của cha ông, dù cả làng đã bỏ.
Với tổng quãng đường gần 3.200 km kéo dài suốt 10 ngày, gia đình 4 người khiến nhiều người bất ngờ khi chỉ chi hơn 13 triệu đồng cho toàn bộ hành trình xuyên Việt bằng VinFast VF5...
Trong cao điểm du lịch, kỳ vọng giá vé “hạ nhiệt” thường khó thành hiện thực và việc chần chừ chờ đợi có thể khiến hành khách phải chấp nhận mức giá cao hơn...
Sau khi kết hôn, Minh Tú tận hưởng cuộc sống hôn nhân viên mãn, thường xuyên chia sẻ những khoảnh khắc đời thường bên ông xã trong căn hộ tiện nghi, sang trọng...
Hình ảnh các nguyên thủ và lãnh đạo thế giới trải nghiệm món ăn Việt đã liên tục trở thành điểm nhấn truyền thông. Nhiều du khách nước ngoài sau khi thưởng thức phở, bánh mì đã biến trải nghiệm của mình thành các video sáng tạo trên mạng xã hội...
Sau biến cố hôn nhân, Hồng Đào lựa chọn cuộc sống bình lặng bên gia đình tại Mỹ, dù định cư xa quê, nữ nghệ sĩ vẫn duy trì hoạt động nghệ thuật tại Việt Nam, cân bằng giữa công việc và đời sống riêng với một nhịp điệu nhẹ nhàng, ổn định hơn...
Việt Nam đang nổi lên như một điểm tựa y khoa mới - nơi tốc độ, chuyên môn và chiều sâu nhân văn cùng hội tụ để định nghĩa lại khái niệm du lịch chữa lành...
Dù không liền mạch, kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương cùng dịp 30/4 – 1/5 với quỹ thời gian kéo dài vẫn đủ sức kích hoạt làn sóng du lịch sôi động, mang lại nguồn lợi đáng kể cho nhiều địa phương...
Trong cuộc đua chinh phục giới sưu tầm, những phiên bản giới hạn từ Tiffany & Co., Louis Vuitton hay Piaget không chỉ đo đếm thời gian mà còn định giá đẳng cấp bằng sự khan hiếm và nghệ thuật chế tác đỉnh cao...
Giữa ranh giới mong manh của ngày và đêm, nơi ánh hoàng hôn nhuộm vàng mặt biển và cảm xúc chạm đến tận cùng, Phú Quốc hiện lên như một giấc mơ sống động, đẹp đến ngỡ ngàng, đủ sức níu giữ mọi bước chân và khiến người ta chỉ muốn quay lại thêm lần nữa...
Traveloka, nền tảng du lịch hàng đầu Đông Nam Á, công bố dữ liệu mới nhất cho thấy các “Double Day” (Ngày đôi) đang trở thành yếu tố quan trọng định hình cách du khách khu vực lên kế hoạch và đặt dịch vụ du lịch...
Các hãng hàng không mới của Việt Nam cần được định hướng theo mô hình hàng không du lịch, tức là không chỉ vận chuyển hành khách, mà còn chủ động mở đường bay theo mùa, theo sản phẩm, theo thị trường nguồn và theo năng lực điểm đến...
Là một trong những hậu vệ cánh hàng đầu của bóng đá Việt Nam, Vũ Văn Thanh không chỉ nổi bật trên sân cỏ mà còn xây dựng được nền tảng tài chính vững vàng, tích lũy đáng kể sau nhiều năm thi đấu đỉnh cao và chinh phục hàng loạt dấu ấn trong sự nghiệp...
Khi nhu cầu trải nghiệm ngày càng lên ngôi, du lịch đang dịch chuyển từ “ngắm nhìn” sang “cảm nhận”, lúc này những câu chuyện trở thành yếu tố quyết định sức hút của điểm đến....
Giàu tài nguyên nhưng chưa giàu câu chuyện, du lịch Việt Nam đang đứng trước “điểm nghẽn” then chốt khi bước vào kỷ nguyên kinh tế cảm xúc, nơi năng lực kể chuyện sẽ quyết định khả năng cạnh tranh và định vị trên bản đồ quốc tế...
Theo lời ông Hòa thì làm một chiếc mặt nạ bằng giấy bồi là một quá trình nghệ thuật, trải qua nhiều công đoạn công phu. Điều này đòi hỏi người người làm nghề phải thật tỉ mỉ và chỉn chu trong từng chi tiết mới có thể cho ra những sản phẩm đẹp.
