Tổng thống Donald Trump dường như vẫn chưa thể đạt được điều mình mong muốn từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Trong nhiều năm, ông Trump liên tục gây sức ép yêu cầu hạ lãi suất, đồng thời công khai chỉ trích và bày tỏ mong muốn loại bỏ Chủ tịch Fed Jerome Powell. Tuy nhiên, chính những hành động của ông trong năm qua lại khiến hai mục tiêu này càng khó đạt được hơn, theo nhận định của CNN.
Cụ thể, các động thái của Tổng thống Mỹ đều gây ra nhiều tranh cãi, khi vừa áp đặt nhiều thuế quan quy mô lớn khiến lạm phát gia tăng, vừa phát động chiến tranh với Iran làm giá năng lượng toàn cầu leo thang. Không dừng lại ở đó, ông còn ủng hộ một cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell - động thái bị một thẩm phán liên bang nhận định là “có tính ngụy tạo” - đồng thời đe dọa sẽ sa thải ông Powell vào tháng tới nếu ông không tự rút lui khi nhiệm kỳ kết thúc. Song song, ông Trump cũng tìm cách bãi nhiệm Thống đốc Fed Lisa Cook dựa trên những cáo buộc chưa được kiểm chứng.
Hiện tại, khả năng Fed không chỉ trì hoãn cắt giảm lãi suất mà thậm chí có thể siết chặt chính sách đang gia tăng, đặc biệt nếu áp lực giá cả do cuộc chiến giữa Mỹ - Iran kéo dài.
Những nỗ lực của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai đã khiến các nhà hoạch định chính sách tiền tệ phải thận trọng hơn, tạm gác kế hoạch nới lỏng chính sách tiền tệ để theo dõi diễn biến chung. Đây là cách tiếp cận mà ngay cả Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gần đây cũng bày tỏ sự đồng tình.
Không chỉ vậy, các đòn công kích và đe dọa của Tổng thống nhằm vào quan chức Fed cũng đang phản tác dụng.
TRÌ HOÃN KẾ HOẠCH CẮT GIẢM LÃI SUẤT
Để có thể hạ lãi suất, các quan chức Fed cần minh chứng và niềm tin rằng lạm phát đang giảm và sẽ tiến về mục tiêu 2%. Điều này từng xảy ra ngay trước khi nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump bắt đầu vào tháng 1 năm ngoái.
Tuy nhiên, sau khi ông Trump triển khai một hệ thống thuế quan phức tạp, khiến giá nhiều loại hàng hóa tăng cao. Đến nay, ông vẫn tiếp tục đe doạ sẽ nâng thuế để đưa mức thuế hiệu lực trở lại như trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Điều này buộc Fed phải chuyển sang trạng thái “chờ đợi và quan sát”, từ đó trì hoãn mọi điều chỉnh lãi suất trong ngắn hạn.
Hiện nay, mối lo lớn hơn của Fed là cuộc chiến tại Trung Đông. Xung đột này đã khiến Eo biển Hormuz - một tuyến giao thương then chốt - bị phong tỏa suốt nhiều tuần. Khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới, cùng nhiều hàng hóa quan trọng khác, đều đi qua tuyến đường này.
Theo báo cáo mới nhất về Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI), cuộc chiến với Iran đã khiến lạm phát hàng tháng của Mỹ tăng gấp ba lần trong tháng 3/2026.
Tại cuộc họp tháng 3, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho rằng tác động của chiến tranh có thể chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, chưa đầy một tháng sau, các tàu thuyền hàng hoá vẫn chưa thể lưu thông bình thường qua eo biển, và các quan chức Fed khó có thể xem xét việc cắt giảm lãi suất trong thời gian tới.
“Dự báo cơ sở của tôi là chúng ta sẽ giữ nguyên chính sách trong một khoảng thời gian khá dài”, Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack - một trong bốn lãnh đạo Fed khu vực có quyền biểu quyết năm nay - chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với CNBC hôm thứ Tư.
NỖ LỰC GÂY SỨC ÉP KHÔNG THÀNH CÔNG
Cho đến nay, các nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm loại bỏ các quan chức Fed vẫn chưa đạt kết quả, và trớ trêu thay, điều này có thể khiến ông Powell tại vị lâu hơn.
Chủ tịch Jerome Powell đã tránh đối đầu trực tiếp với Tổng thống trước các lời đe dọa sa thải, chỉ nhấn mạnh rằng hành động như vậy là trái luật.
Việc sa thải ông Powell có thể gây ra hai hệ quả nghiêm trọng đối với chính quyền Trump, một là thị trường tài chính sẽ phản ứng tiêu cực, và hai là quyết định này có thể dẫn đến tranh tụng kéo dài tại tòa án. Tháng trước, ông Jerome Powell cho biết luật pháp quy định rằng người đứng đầu Fed hiện tại sẽ tiếp tục giữ vai trò Chủ tịch tạm quyền nếu Thượng viện chưa phê chuẩn người kế nhiệm khi nhiệm kỳ kết thúc.
Ông Skanda Amarnath, Giám đốc điều hành tổ chức Employ America và cựu chuyên gia kinh tế tại Fed New York, nhận định: “Những lời đe dọa sa thải Chủ tịch Powell của Tổng thống Trump không có gì bất ngờ, nhưng rõ ràng không phù hợp với quy định của pháp luật”.
Năm ngoái, ông Trump và các đồng minh đã tận dụng việc Fed cải tạo trụ sở tại Washington để gây áp lực lên ông Powell, cho rằng chi phí đội lên là dấu hiệu của quản lý yếu kém. Fed giải thích rằng chi phí tăng do các yếu tố phát sinh ngoài dự kiến, như amiăng và mực nước ngầm cao.
Dù vậy, Công tố viên liên bang tại Washington Jeanine Pirro vẫn gửi trát yêu cầu ông Powell cung cấp tài liệu liên quan đến lời khai trước Quốc hội về dự án cải tạo. Chủ tịch Powell lên tiếng chỉ trích động thái này trong một video hiếm hoi, gọi đây là cái cớ nhằm gây sức ép lên Fed.
Đáng chú ý, các toà án đang đứng về phía ông Powell. Tháng trước, một thẩm phán liên bang đã bác bỏ hai trát triệu tập do văn phòng của bà Pirro ban hành, và sau đó tiếp tục giữ nguyên phán quyết này khi bà yêu cầu xem xét lại. Tuy nhiên, bà Jeanine Pirro nhấn mạnh bản thân không có ý định từ bỏ cuộc điều tra, thậm chí còn có kế hoạch kháng cáo lên tòa phúc thẩm khu vực Washington.
Sự kiên quyết theo đuổi điều tra này cũng đang làm đình trệ việc bổ nhiệm ông Kevin Warsh, khi Thượng nghị sĩ Thom Tillis tuyên bố sẽ không bỏ phiếu phê chuẩn nếu cuộc điều tra nhằm vào ông Powell chưa được chấm dứt.
Đồng thời, khả năng Tổng thống thất bại trong vụ kiện tại Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến việc sa thải bà Lisa Cook cũng được đánh giá là khá cao. Bộ Tư pháp đã điều tra các cáo buộc gian lận thế chấp đối với bà nhưng đến nay vẫn chưa đưa ra bất kỳ cáo buộc chính thức nào.
“Có vẻ như Tổng thống đang thua kiện trong nỗ lực sa thải Thống đốc Lisa Cook, và nhiều khả năng ông cũng sẽ thất bại nếu tiếp tục tìm cách sa thải Chủ tịch Powell”, ông Skanda Amarnath bình luận.
