Cuộc họp có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, các lãnh đạo của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Đồng thời, các lãnh đạo các công ty chứng khoán và lãnh đạo doanh nghiệp thực hiện phát hành trái phiếu cũng tham dự.
Thời gian gần đây, thị trường chứng khoán trong nước chứng kiến những đợt biến động rất mạnh, đi ngược với xu hướng của thế giới, giá trị giao dịch ngày càng sụt giảm… khiến cả giới đầu tư lẫn chuyên gia đều ngỡ ngàng.
Ảnh hưởng bởi bối cảnh kinh tế chung, dòng tiền của các doanh nghiệp trở nên cạn vốn do hạn mức tín dụng tại các tổ chức tín dụng bị thắt chặt, cùng các khoản thu chậm. Nhu cầu người mua giảm do tác động bởi lạm phát. Thêm vào đó, doanh nghiệp đang gồng gánh áp lực trái phiếu đáo hạn vào cuối năm 2022 và những năm sau.
Nhiều doanh nghiệp ngành Bất động sản đã công bố tình hình kinh doanh với bức tranh không mấy sáng sủa, doanh thu và lợi nhuận giảm sút nghiêm trọng. Thị trường bất động sản đang gần như đóng băng, doanh nghiệp không bán được sản phẩm, khó kiếm được lợi nhuận thì khả năng trả nợ cũng giảm theo. Đây là áp lực khá lớn cho nhà phát hành (người đi vay) và cả với các trái chủ (người cho vay).
Để tự “giải cứu” mình, các doanh nghiệp có thể phải bán bớt các tài sản của mình với mức chiết khấu hợp. Ví dụ, Novaland - doanh nghiệp bất động sản hàng đầu cả nước đang liên tục đăng quảng cáo bán bất động sản ở miền Trung với tỷ lệ chiết khấu tới 50%
Hay, chuyển đổi trái phiếu doanh nghiệp sang sản phẩm bất động sản thay vì mua lại trái phiếu phát hành, thanh toán tiền cho trái chủ. Có thể hiểu đơn giản, đây là cách quy đổi bù trừ. Nếu nhà đầu tư có tiền nhãn rỗi và cảm thấy bất động sản có tiềm năng phát triển thì có thể chuyển sang sản phẩm bất động sản thay cho trái phiếu. Tất nhiên, giá quy đổi phải tương xứng với thị trường.
Trái phiếu doanh nghiệp không phải là sản phẩm tiền gửi tiết kiệm ngân hàng. Trái phiếu doanh nghiệp được doanh nghiệp phát hành theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về khả năng trả nợ; do đó, nhà đầu tư mua trái phiếu doanh nghiệp có rủi ro khi doanh nghiệp không đảm bảo được nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi trái phiếu
Song, việc chuyển đổi này vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi yếu tố pháp lý và thanh khoản dự án vẫn còn chưa chắc chắn. Bởi lẽ, đối với các tài sản đảm bảo là các dự án, tài sản hình thành trong tương lai hoặc cổ phiếu, khi thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản có nhiều biến động, giá trị tài sản đảm bảo có thể bị sụt giảm và không đủ để thanh toán gốc, lãi trái phiếu.
Trên thực tế, cách làm này đã xuất hiện ở Trung Quốc và gây ra làn sóng vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp. Đây còn được cho là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng khủng hoảng bất động sản khiến giới trung lưu Trung Quốc kẹt với khoản vay khổng lồ.
Nhiều chuyên gia đưa ra khuyến cáo, các nhà đầu tư nên giữ bình tĩnh và sự tỉnh táo trước các thông tin nhiễu loạn được lan truyền, tránh việc bán tháo và cắt lỗ trái phiếu doanh nghiệp đang nắm giữ mà không đánh giá được sức khỏe tài chính của doanh nghiệp phát hành.
Bộ Tài chính cho rằng nhà đầu tư có trách nhiệm tự đánh giá mức độ rủi ro trong việc đầu tư trái phiếu, hạn chế về giao dịch trái phiếu được đầu tư và tự chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư của mình. Việc các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán phân phối trái phiếu doanh nghiệp không có nghĩa là các tổ chức này bảo lãnh, bảo đảm cho việc mua trái phiếu.
Bộ Tài chính cũng đề nghị các doanh nghiệp phát hành trái phiếu, cần có trách nhiệm tự cân đối dòng tiền để đảm bảo các nghĩa vụ đã cam kết với nhà đầu tư khi phát hành trái phiếu. các tổ chức cung cấp dịch vụ, cần phối hợp với các doanh nghiệp phát và nhà đầu tư để đảm bảo các nghĩa vụ đã ký kết cũng như đảm bảo uy tín khi cung cấp dịch vụ trên thị trường.
Bộ trưởng Bộ Tài Chính Hồ Đức Phớc đánh giá thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam đã khẳng định được vai trò là kênh huy động vốn quan trọng đối với doanh nghiệp, chia sẻ rất hiệu quả gánh nặng cho kênh tín dụng ngân hàng và hiện vẫn khá tiềm năng. Chính phủ và cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phát triển kênh huy động vốn này…
