Mặc dù phán quyết hôm 20/2 của Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố chính sách thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump là bất hợp pháp, nhưng các nhà nhập khẩu vẫn tiếp tục phải nộp các mức thuế đó đối với hàng hóa đưa vào nước này.
Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đến nay vẫn chưa cập nhật Hệ thống Quản lý Dịch vụ Hàng hóa (Cargo System Management Service) để loại bỏ các mức thuế mà ông Trump áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Theo chính sách thương mại của Mỹ, Hải quan phải công bố các cập nhật về thay đổi thuế quan và các thông tin liên quan đến thương mại trên hệ thống nhắn tin Cargo Systems Messaging Service (CSMS).
Vào cùng ngày 20/2, CBP đã đăng thông báo về phán quyết và cho biết: “CBP đang phối hợp với các cơ quan chính phủ khác để xem xét đầy đủ các tác động từ quyết định của Tòa án Tối cao. CBP sẽ cung cấp thêm thông tin và hướng dẫn kỹ thuật cho các doanh nghiệp khai báo qua hệ thống Môi trường Thương mại Tự động (ACE) ngay khi có thể”.
Chia sẻ trên CNBC, CBP nói rằng đây là cập nhật mới nhất dành cho các nhà nhập khẩu ở thời điểm hiện tại.
Hệ thống Môi trường Thương mại Tự động (Automated Commercial Environment - ACE) không sử dụng giấy tờ, là nền tảng mà Hải quan Mỹ dùng để xử lý hoạt động xuất nhập khẩu. Một sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký hồi tháng 3/2025 đã giao cho CBP nhiệm vụ hiện đại hóa hệ thống thanh toán thủ công.
Bà Lori Mullins, Giám đốc vận hành tại công ty môi giới hải quan Rogers & Brown Custom Brokers, chia sẻ: “Hải quan chưa hề gỡ bỏ yêu cầu phải khai báo các mã thuế IEEPA để được thông quan hàng hóa. Vì vậy, để hàng hóa tiếp tục được lưu chuyển, các mức thuế IEEPA vẫn đang được kê khai trong hồ sơ nhập khẩu. Chúng tôi vẫn chờ một thông báo CSMS xác nhận thay đổi, cho phép chấp nhận tờ khai mà không có các mức thuế này, nhưng đến nay thay đổi đó vẫn chưa được thực hiện và Hải quan vẫn yêu cầu khai báo”.
Theo nền tảng dữ liệu thương mại Tradeview của Vizion, ước tính có khoảng 211.000 container hàng hóa, trị giá khoảng 8,2 tỷ USD, đã cập cảng Mỹ từ 20/2 đến 22/2.
Bà Lori Mullins lưu ý thêm, các nhà nhập khẩu có thời hạn 10 ngày để nộp thuế.
“Thực tế, tiền có thể chưa được chuyển ngay lập tức cho đến ngày thứ 10, vì vậy tờ khai hải quan có thể được điều chỉnh trong vòng 9 ngày kể từ khi hàng được thông quan, trước khi phải thanh toán vào ngày thứ 10. Sau thời điểm đó, doanh nghiệp buộc phải nộp tiền rồi mới nộp hồ sơ điều chỉnh sau thông quan để xin hoàn thuế”, bà giải thích.
Theo các nhà môi giới hải quan và luật sư thương mại, câu hỏi đặt ra là CBP sẽ xử lý như thế nào đối với các lô hàng đã được thông quan trong 10 ngày qua nhưng sẽ đến hạn thanh toán vào tuần tới.
Ông Michael Lowell, đối tác và Chủ tịch Nhóm Thực thi Quy định Toàn cầu tại hãng luật Reed Smith, nhận định: “Có thể Hải quan sẽ cần thời gian để điều chỉnh lại hệ thống nhằm phản ánh phán quyết của Tòa án. Vì vậy, trong cuối tuần này, các nhà nhập khẩu vẫn nộp hồ sơ có bao gồm thuế quan. Sau khi hệ thống được cập nhật, doanh nghiệp có thể nộp bản điều chỉnh sau thông quan (trước khi thanh toán) để loại bỏ thuế. Khi đó, hàng hóa nhập trong cuối tuần này sẽ không phải chịu thuế”.
Tuy nhiên, quy mô lớn của các hồ sơ điều chỉnh có thể khiến quá trình này chậm lại, ông Lowell cảnh báo.
“Thông thường, việc điều chỉnh mất từ vài tuần đến tối đa 30 ngày. Tuy nhiên, với quy mô vấn đề trong cuối tuần này, chúng ta có thể chứng kiến một số chậm trễ”, ông nhấn mạnh.
Đây chỉ là một trong nhiều tầng, nhiều lớp của sự bất định, vốn đang đè nặng lên các nhà nhập khẩu. Ngay sau phán quyết của Toà án Tối cao, phía chính quyền Donald Trump đã lập tức tuyên bố áp thuế toàn cầu 15% (tăng từ mức 10% ban đầu). Giải thích trên Đài CBS News, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer Greer nói rằng quyết định tăng thuế tạm thời trong vòng chưa đầy 24 giờ phản ánh tính cấp bách của tình hình, viện dẫn sự cần thiết của việc phải giảm bớt mất cân bằng thương mại rất lớn giữa Mỹ và các nước khác.
Dự kiến, những vấn đề liên quan đến hoàn thuế, mà không được Tòa án Tối cao đề cập trong phán quyết, sẽ do Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) quyết định.
Ông Ben Bidwell, Giám đốc cấp cao phụ trách Hải quan tại CH Robinson bình luận: “Đây là lần đầu tiên một chính sách thuế, với số tiền lớn như vậy, bị tuyên bố vi phạm hiến pháp. Vì thế vẫn còn rất nhiều câu hỏi về việc liệu Tòa án Thương mại Quốc tế có mở đường cho việc hoàn thuế trên diện rộng, hay chỉ một số doanh nghiệp được hoàn, hoặc thậm chí toàn bộ quy trình hoàn thuế có được xem xét hay không”.
Trong phần hỏi - đáp gửi khách hàng về phán quyết của Tòa án Tối cao, tập đoàn vận tải và dịch vụ hoàn tất đơn hàng Kuehne + Nagel đã khuyến nghị khách hàng chuẩn bị đầy đủ hồ sơ hải quan khi CIT xem xét cơ chế hoàn tiền. “Vẫn có kỳ vọng rằng CIT sẽ xử lý các cơ chế hoàn thuế, nhưng hiện chưa có mốc thời gian cụ thể. Khối lượng yêu cầu lớn có thể gây ra tình trạng trì hoãn kéo dài nhiều năm”, phía Kuehne + Nagel lưu ý.
Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận của CNBC.
