Hạ viện Mỹ mới đây đã thông qua một nghị quyết phản đối các mức thuế mà Tổng thống Donald Trump áp đặt đối với Canada. Đây được xem là một động thái hiếm hoi thể hiện sự bất đồng với Tổng thống và ban lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Hạ viện - nơi đảng này đang chiếm đa số.
Các nghị sĩ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 219 - 211 để thông qua nghị quyết chấm dứt việc ông Trump sử dụng tình trạng khẩn cấp quốc gia làm cơ sở áp đặt các biện pháp thương mại trừng phạt đối với hàng hóa Canada. Sáu nghị sĩ Cộng hòa cùng toàn bộ các nghị sĩ Dân chủ (trừ một người) ủng hộ nghị quyết này.
Nghị quyết này có cơ hội lớn được Thượng viện thông qua, bởi cơ quan này đã hai lần bỏ phiếu nhằm ngăn ông Trump áp thuế lên Canada.
Tuy nhiên, khả năng nghị quyết trở thành luật là rất thấp, do cần đa số (hai phần ba) tại cả hai viện để vượt qua quyền phủ quyết của Tổng thống. Phần lớn nghị sĩ Cộng hòa vẫn không muốn đi ngược lại các chính sách của ông Trump.
Các thành viên Quốc hội Mỹ thời gian qua đã bày tỏ sự lo ngại về chi phí sinh hoạt tăng cao đối với người tiêu dùng, cũng như tác động tiêu cực của thuế quan lên các doanh nghiệp tham gia thương mại quốc tế.
Hạ nghị sĩ Gregory Meeks (bang New York), người đưa ra nghị quyết, cho biết mục tiêu là giảm chi phí sinh hoạt cho các hộ gia đình Mỹ, đồng thời bác bỏ lập luận rằng hiện đang tồn tại một tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan đến ma túy. Đây lý do mà ông Trump viện dẫn để áp thuế với Canada.
“Canada không phải là mối đe dọa. Canada là bạn của chúng ta. Canada là đồng minh của chúng ta”, ông Gregory Meeks - nghị sĩ đảng Dân chủ cấp cao nhất tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện - phát biểu trước cuộc bỏ phiếu.
Trước đó, ông Trump từng cảnh báo rằng bất kỳ nghị sĩ Cộng hòa nào tại Hạ viện hoặc Thượng viện bỏ phiếu chống lại chính sách thuế quan sẽ phải chịu hậu quả nghiêm trọng vào kỳ bầu cử. Ông cũng chỉ trích Canada, cho rằng nước này đã lợi dụng Mỹ trong thương mại. “Họ thuộc nhóm khó làm việc nhất thế giới, đặc biệt là liên quan đến biên giới phía Bắc của chúng ta”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Hạ nghị sĩ Don Bacon (bang Nebraska), người sẽ nghỉ hưu khi kết thúc nhiệm kỳ và đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết phản đối thuế quan, cho biết Nhà Trắng đã cố gắng nhưng không thể thay đổi quan điểm của ông. “Tôi bỏ phiếu dựa trên nguyên tắc. Tôi không thích làm gián đoạn công việc quan trọng của Hạ viện, nhưng Quốc hội cần có khả năng tranh luận về thuế quan. Thuế quan là “yếu tố tiêu cực” đối với nền kinh tế và là một loại thuế đáng kể mà người tiêu dùng, nhà sản xuất và nông dân Mỹ đang phải gánh chịu”, ông Bacon nói về cuộc bỏ phiếu.
Các nghị sĩ Thomas Massie (bang Kentucky), Kevin Kiley (bang California) và Don Bacon (bang Nebraska) đã đi ngược lại ông Trump và lãnh đạo đảng khi bỏ phiếu cùng toàn bộ nghị sĩ đảng Dân chủ.
Phía các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện đã vỗ tay reo hò khi nghị quyết được thông qua.
Một số nghị sĩ Quốc hội cũng phản đối việc ông Trump nhiều lần sử dụng sắc lệnh hành pháp để thiết lập thuế quan, đặc biệt là với các đồng minh thân cận như Canada, khi Hiến pháp Mỹ trao quyền đánh thuế cho Quốc hội chứ không phải Tổng thống.
Tháng trước, Phòng thí nghiệm Ngân sách Yale (Yale Budget Lab) cho biết chi phí trung vị hàng năm mà các mức thuế của chính quyền Trump gây ra cho mỗi hộ gia đình Mỹ là khoảng 1.400 USD. Tổ chức Tax Foundation, một cơ quan nghiên cứu độc lập, ước tính chi phí này ở mức 1.000 USD mỗi hộ trong năm 2025 và tăng lên 1.300 USD trong năm nay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi động cuộc chiến thuế quan với Canada ngay sau khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1/2025. Vào tháng 2, ông áp mức thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Canada, và đến tháng 8 đã ký sắc lệnh hành pháp nâng thuế lên 35% đối với các mặt hàng không thuộc Hiệp định thương mại Mỹ - Mexico - Canada.
Động thái này được chính quyền ông Trump lý giải là do Canada không ngăn chặn được tình trạng buôn lậu fentanyl. Tuy nhiên, cả chính phủ Canada và Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) đều cho biết lượng fentanyl từ Canada chiếm chưa đến 1% số ma túy loại này trên thị trường Mỹ.
