Gần tới ngày vía Thần Tài, trên các hội nhóm mạng xã hội lại rộn ràng những câu hỏi xoay quanh việc có nên mua vàng hay không. Người chia sẻ kinh nghiệm “lấy vía” đầu năm, người phân tích biến động giá và cảnh báo rủi ro, tạo nên một không khí thảo luận sôi nổi mỗi dịp mùng 10 tháng Giêng âm lịch.
NGƯỜI THEO PHONG TỤC, NGƯỜI TÍNH ĐƯỜNG ĐẦU TƯ
Dưới các bài đăng hỏi về việc có nên mua vàng vào ngày vía Thần Tài, ý kiến được chia thành nhiều luồng khác nhau, phản ánh rõ sự đan xen giữa tâm lý thị trường, kinh nghiệm cá nhân và quan điểm đầu tư dài hạn.
Có người cho rằng quyết định mua hay không hoàn toàn phụ thuộc vào mỗi cá nhân, bởi tiền trong túi mình thì tự mình chịu trách nhiệm. Thực tế, một số năm trước cho thấy giá vàng trong ngày mùng 10 thậm chí còn thấp hơn hoặc không nổi bật so với những ngày liền kề, thậm chí có năm sau ngày vía Thần Tài giá mới bắt đầu tăng. Vì vậy, theo nhóm quan điểm này, diễn biến của thị trường vàng thế giới và xu hướng dài hạn quan trọng hơn nhiều so với một mốc thời gian mang tính phong tục trong nước.
Ở chiều ngược lại, vẫn có những ý kiến lạc quan cho rằng cứ mua vì biết đâu sau này giá còn tăng cao hơn hoặc đơn giản coi đây là dịp lấy may đầu năm. Tuy nhiên, không ít người tỏ ra hoài nghi khi cho rằng việc chen chúc mua vàng trong đúng ngày mùng 10 chủ yếu làm lợi cho các cửa hàng, còn người mua phải chấp nhận mức giá bị đẩy lên cao do nhu cầu tăng đột biến. Theo quan sát của họ, mua trước đó một hoặc hai ngày thường có mức giá dễ chịu hơn, trong khi ý nghĩa tâm linh vẫn không thay đổi.
Một nhóm khác nhìn câu chuyện dưới góc độ chiến lược đầu tư. Có người chia sẻ từng tính chuyện mua đầu cơ trước ngày vía Thần Tài để chờ bán ra hưởng chênh lệch nhưng sau khi cân nhắc đã từ bỏ ý định vì lo ngại áp lực bán lớn từ những người từng đu đỉnh ở vùng giá cao hoặc thậm chí vay tiền để mua.
Khi giá chạm lại các mốc này, lực bán thoát hàng có thể rất mạnh khiến kỳ vọng tăng giá không như mong muốn. Tâm lý thị trường vì thế trở thành yếu tố khó lường hơn cả niềm tin vào ông Thần Tài.
Bên cạnh đó là quan điểm đầu tư dài hạn và thận trọng hơn. Theo cách tiếp cận này, điều quan trọng không phải là đúng ngày nào mà là nguồn tiền phải là vốn nhàn rỗi, không vay mượn, xác định nắm giữ lâu dài thay vì lướt sóng và chia nhỏ số tiền để mua nhiều lần nhằm bình quân giá.
Với chiến lược như vậy, thời điểm mua không còn quá áp lực bởi vàng được xem là tài sản có xu hướng tăng trưởng trong dài hạn. Một số người còn nhấn mạnh việc chờ khi giá điều chỉnh xuống mức được cho là thấp hơn giá trị thực rồi mới giải ngân sẽ an toàn hơn so với chạy theo cao trào trong một ngày cụ thể.
Ngoài ra, cũng có những người đơn giản hóa vấn đề như cứ có tiền nhàn rỗi là mua tích lũy, không đặt mục tiêu bán ra kiếm lời trong ngắn hạn. Vàng đối với họ giống như một cách giữ tài sản, chỉ bán khi thật sự cần thiết. Trong cách nhìn này, ngày vía Thần Tài chủ yếu mang ý nghĩa tinh thần, còn quyết định tài chính vẫn dựa trên thói quen tích lũy đều đặn.
QUYẾT ĐỊNH NÀO?
Ngày vía Thần Tài từ lâu đã trở thành một dịp văn hóa đặc biệt ở Việt Nam, gắn liền với niềm tin cầu tài lộc và may mắn. Trong tín ngưỡng dân gian, Thần Tài được xem là vị thần chủ quản tiền tài, của cải và may mắn nên nhiều người mua vàng trong ngày này với mong muốn một năm mới phát đạt, buôn may bán đắt.
Niềm tin này đã tạo thành phong tục mua vàng ngày vía Thần Tài ở nhiều gia đình và cả cộng đồng kinh doanh. Tuy nhiên, sự phát triển của thói quen này phần nào phản ánh quá trình thương mại hóa tín ngưỡng hơn là truyền thống cổ xưa.
Việc bắt buộc mua vàng để có may mắn là không có cơ sở văn hóa hay khoa học xác thực. Thực tế, ngày nay nhiều phong tục tín ngưỡng đã bị biến tướng bởi yếu tố thị trường.
Dưới góc nhìn kinh tế, mua vàng vào ngày này nên được nhìn nhận một cách thận trọng. Nhu cầu tăng đột biến trước và trong ngày vía Thần Tài thường khiến giá vàng biến động mạnh và theo quy luật cung – cầu tạm thời, giá vàng trong nước có xu hướng tăng cao hơn mức cân bằng bình thường rồi sau đó có thể điều chỉnh giảm khi cầu giảm xuống.
Sự chênh lệch giữa giá mua và giá bán trong ngày này thường rộng hơn so với ngày thường là một rủi ro nếu mục đích mua là đầu tư ngắn hạn và kỳ vọng lợi nhuận nhanh.
Các chuyên gia khuyên rằng nếu mua với mục đích duy trì truyền thống và giá trị tinh thần, chỉ nên mua một lượng nhỏ mang tính biểu tượng, trong khi quyết định đầu tư dài hạn vào vàng cần dựa trên chiến lược tài chính rõ ràng, không phụ thuộc vào ngày vía Thần Tài.
Bên cạnh đó, với tâm lý đám đông, nhiều người đặt cược vào việc giá vàng sẽ tiếp tục tăng trong ngày vía, nhưng sau đó thị trường có thể điều chỉnh mạnh và gây lỗ nếu bán ra sau khi cầu giảm.
Vì thế, nếu mục đích là đầu tư hay tích trữ, thời điểm mua vàng trước hoặc sau ngày vía với phân tích thị trường kỹ lưỡng thường được đánh giá là ưu tiên hơn so với việc mua duy nhất vào ngày vía.
Từ góc độ văn hóa, việc mua vàng vào ngày vía Thần Tài vẫn có thể được coi là một hành vi mang tính tâm lý và biểu tượng, giúp nhiều người cảm thấy yên tâm và trân trọng truyền thống. Song việc tin rằng chỉ cần mua vàng vào đúng ngày này sẽ đảm bảo vận may hay gia tăng tài lộc cả năm là quan niệm mang tính tâm linh hơn là khoa học.
Một số ý kiến chuyên môn nhấn mạnh rằng thành công và thịnh vượng phụ thuộc chủ yếu vào các quyết định cá nhân trong công việc và quản lý tài chính, chứ không chỉ dựa vào hành vi mua vàng vào một ngày cụ thể.
Nhìn chung, việc mua vàng vào ngày vía Thần Tài có thể tiếp tục duy trì như một phong tục văn hóa tốt đẹp, mang ý nghĩa tâm linh và hy vọng may mắn. Nhưng nếu mục tiêu là đầu tư hay kỳ vọng lợi nhuận tài chính thì quyết định đó nên được cân nhắc kỹ dựa trên phân tích thị trường và chiến lược tài chính, thay vì chỉ làm theo tâm lý đám đông hay truyền thống. Việc mua vàng với số lượng nhỏ để giữ truyền thống và tránh rủi ro là cách tiếp cận được nhiều chuyên gia khuyến nghị.