Giữa những câu chuyện rôm rả đầu xuân, chủ đề quản lý tiền lì xì của con trẻ bất ngờ trở thành tâm điểm thảo luận của nhiều bậc phụ huynh. Không chỉ dừng lại ở việc giữ hộ con một khoản tiền nhỏ sau Tết, nhiều gia đình đã biến những phong bao đỏ thành bài học tài chính đầu đời, với những cách làm vừa truyền thống, vừa linh hoạt theo thời cuộc.
CHA MẸ RỦ NHAU NUÔI LỢN, MUA VÀNG TÍCH SẢN CHO CON
Một bà mẹ đã chia sẻ cách gia đình mình biến tiền lì xì thành bài học tài chính đầu đời cho con bằng phương pháp quen thuộc nhưng đầy ý nghĩa là nuôi lợn đất và tích lũy mua vàng theo chu kỳ một năm.
“Tiền lì xì của con quản lý thế nào? Mỗi năm, mình đều cùng con duy trì thói quen nuôi một chú lợn đất. Toàn bộ tiền lì xì, tiền thưởng khi con ngoan, hay đôi khi là một phần khoản thưởng của bố mẹ đều được gửi gắm vào đó.
Cách làm này tuy truyền thống nhưng lại là bài học đầu đời cực kỳ hiệu quả giúp con học cách tiết kiệm và trân trọng giá trị đồng tiền. Con thích lắm, thi thoảng lâu cho lợn ăn là con lại nhắc!
Cứ sau mỗi dịp Tết, hai mẹ con lại cùng nhau "mổ lợn". Mình cho con tự tay kiểm đếm thành quả cả năm, nếu còn thiếu một chút, mình sẽ bù thêm để mua vàng cho con.
Mình chọn mốc 1 năm vì đây là khoảng thời gian vừa đủ để gom được một khoản ra tấm ra món, lại tránh được việc giá vàng biến động quá nhanh. Cứ thong thả mỗi năm tích lũy vài chỉ, mục tiêu đến khi con lớn là mẹ đã có sẵn vàng cho con lấy vợ”.
Đồng quan điểm, một bà mẹ khác cho biết gia đình chị cũng duy trì thói quen gom tiền lì xì cùng khoản bổ sung trong năm, đợi đến cuối năm “mổ lợn” để mua vàng.
“Nhà mình cũng vậy, nuôi lợn bằng lì xì và trong năm bố mẹ thỉnh thoảng bỏ. Đến cuối năm là mổ và mua vàng, thiếu thì sẽ bù thêm”.
Trong khi đó, có phụ huynh lựa chọn hướng đi an toàn và kỷ luật hơn khi ngay từ lúc con chào đời đã đều đặn trích tiền lì xì mỗi năm, cộng thêm phần hỗ trợ của bố mẹ để gửi tiết kiệm dài hạn, xác định rõ mục tiêu là học phí đại học sau này.
“Còn nhà mình thì ngay từ khi sinh em thì mỗi năm đều lấy tiền lì xì của em cộng thêm 1 ít tiền ba mẹ để làm sổ tiết kiệm cho em. Khoản này sẽ gửi kỳ hạn 1 năm và sẽ không đụng đến vì bất cứ lý do gì. Mục đích của khoản này là tiền học phí cho những năm học đại học sau này của con, còn vàng mình cũng có tích trữ nhưng cho những mục đích khác”.
Trước biến động của thị trường vàng, một số gia đình tỏ ra thận trọng. Có người cho biết sau khi đập lợn đã cân nhắc mua vàng nhưng cuối cùng quyết định mở tài khoản tiết kiệm tích lũy riêng cho từng con để hưởng lãi suất ổn định.
“Mình vừa đập lợn của con xong. Cũng tính mua vàng mà sợ mất nên tạo cho con mỗi đứa 1 tài khoản tiết kiệm tích lũy. Cứ bạn nào có thêm gửi vào tài khoản của bạn đó. Lãi suất Techcombank đang 5.75%”.
Không chỉ vậy, câu chuyện tích cóp cho con còn được nhìn từ góc độ của một người trẻ vừa lập gia đình khi nhớ lại món của hồi môn bằng vàng mà cha mẹ đã chắt chiu suốt nhiều năm, như một minh chứng cho chiến lược “tích tiểu thành đại”.
“Mình vừa cưới xong, giữa lúc vàng cao ngất, bố mẹ vẫn trao của hồi môn 3,6 cây vàng, đều là vàng mẹ tích cóp từng chỉ từ khi mình còn nhỏ. Sau này mình cũng sẽ làm vậy”.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cho rằng vàng là lựa chọn tạo hứng thú cho trẻ nhỏ. Một số ý kiến nhận định rằng ở lứa tuổi này, những mục tiêu cụ thể và thấy kết quả ngay như mua xe đạp hay đi du lịch sẽ tạo động lực tiết kiệm rõ ràng hơn.
“Tiết kiệm mua vàng thì nó không hứng thú lắm vì vàng sau này cho con lớn mới hiểu giá trị. Còn nhỏ thì nuôi heo đập ra mua xe đạp hoặc đi du lịch hoặc làm gì đó có ích nhưng thấy kết quả liền mới có động lực”.
Ngoài ra, cũng có những băn khoăn của phụ huynh về việc liệu có nên mua vàng khi giá đang ở mức cao, không ít người chọn quan điểm tích lũy dài hạn. Theo họ, nếu xác định để dành cho con trong 5 – 10 năm, việc mua dần theo khả năng, khi cảm thấy phù hợp, vẫn là một lựa chọn đáng cân nhắc thay vì chờ đợi “đúng đáy”.
BIẾN TIỀN LÌ XÌ THÀNH BÀI HỌC TÀI CHÍNH ĐẦU ĐỜI CHO CON
Tiền lì xì của con không chỉ là phong tục đầu năm mà còn được nhiều gia đình và chuyên gia xem như cơ hội dạy trẻ về cách quản lý tiền bạc một cách hiệu quả và có ý nghĩa. Thực tế, có nhiều phương pháp mà cha mẹ có thể áp dụng để biến tiền lì xì thành bài học tài chính thiết thực cho trẻ.
Một trong những cách phổ biến là cho trẻ ghi chép và lập kế hoạch sử dụng tiền ngay sau khi nhận được lì xì. Không chỉ đơn thuần giữ tiền trong lợn đất, trẻ được hướng dẫn phân chia số tiền thành các mục tiêu cụ thể như đóng góp cho việc học tập, tiết kiệm cho những ước mơ lớn hơn hay thậm chí dành một phần cho hoạt động từ thiện. Phương pháp này giúp trẻ hiểu tiền bạc không chỉ là để tiêu xài mà còn cần được sử dụng có kế hoạch.
Nhiều gia đình còn áp dụng những hệ thống quản lý tiền như ứng dụng mô hình nhiều hũ tiền, mỗi hũ tương ứng với một mục đích khác nhau để trẻ học cách cân nhắc giữa chi tiêu hiện tại và tích lũy cho tương lai. Việc này không chỉ giúp hình thành kỹ năng tiết kiệm, mà còn dạy trẻ về trách nhiệm và lập kế hoạch tài chính từ sớm.
Bên cạnh đó, khi trẻ có đủ nhận thức, một số cha mẹ khuyến khích con tự quyết định cách sử dụng phần tiền của mình dưới sự hướng dẫn và thảo luận, giúp trẻ phát triển tư duy độc lập và kỹ năng ra quyết định. Hình thức này có thể kết hợp với mở tài khoản tiết kiệm tại ngân hàng, nơi trẻ có thể theo dõi số dư, hiểu về lãi suất và giá trị của việc giữ tiền lâu dài thay vì tiêu ngay.
Ngoài ra, tiền lì xì còn có thể là cơ hội để dạy trẻ về giá trị chia sẻ. Việc dành một phần nhỏ cho mục đích giúp đỡ người khác hay tham gia hoạt động cộng đồng cũng là cách trẻ học được giá trị nhân văn của tiền bạc bên cạnh kỹ năng quản lý tài chính.