Thực tế, trên thị trường liên ngân hàng, hiện lãi suất mà các nhà băng vay mượn nhau qua đêm dao động quanh mức 0,15%/năm, giảm tới 17 điểm so với thời điểm cận Tết Nguyên đán Canh Tý; lãi suất kỳ hạn 1 tuần cũng chỉ khoảng 0,2%/năm, thấp hơn 13 điểm.
Mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường 1 cũng giảm mạnh so với đầu năm nay. Hiện lãi suất huy động các kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng tại nhiều ngân hàng cao nhất chỉ còn 4%/năm, thậm chí còn thấp hơn mức trần của NHNN là 4,25%/năm, kỳ hạn 6 tháng đến dưới 12 tháng phổ biến từ 5,5 - 6,5%/năm tuỳ thuộc số tiền gửi; kỳ hạn 12 tháng trở lên cũng chỉ trên dưới 7%/năm.
Trong khi đó, theo số liệu thống kê mới nhất của NHNN, tính đến ngày 29/6, tăng trưởng tín dụng mới chỉ đạt 3,26%, chưa bằng một nửa so với tốc độ tăng 7,36% của cùng kỳ năm trước. Mặc dù NHNN không công bố số liệu về tăng trưởng huy động tại thời điểm này, song số liệu của Tổng cục Thống kê có thể cho thấy đến ngày 19/6, tín dụng mới tăng 2,45%, song huy động vốn tăng 4,35%.
Nhìn vào diễn biến này có thể thấy, ngành ngân hàng đang rơi vào trạng thái dư thừa thanh khoản nguyên nhân một phần do sức hấp thụ của nền kinh tế bị giảm sút do dịch bệnh, một phần cũng bởi các nàh băng lo ngại rủi ro nên không dám hạ chuẩn cho vay khiến doanh nghiệp khó tiếp cận được nguồn tín dụng.
Diễn biến này tạo ra sức ép lớn đến các nhà băng khi vẫn phải trả lãi suất huy động. Trước đây, các ngân hàng thừa vốn thường kinh doanh trên thị trường liên ngân hàng nhưng hiện nay tình trạng này đang diễn ra trong toàn hệ thống.
Một kênh đầu tư cũng mang lại hiệu quả kinh tế cao là trái phiếu doanh nghiệp thì đang vấp phải nhiều ý kiến từ các cơ quan quản lý. Do đó, kênh gửi gắm vốn an toàn nhất hiện nay của các nhà băng là trái phiếu Chính phủ bởi khi cần vốn có thể mang đến NHNN cầm cố để vay và cũng có thể tạo ra lợi nhuận, bù đắp phần nào những chi phí lãi suất của mảng huy động.
Thời gian gần đây, các phiên đấu thầu trái phiếu Chính phủ thường có tỷ lệ thành công rất cao, thậm chí có phiên huy động được toàn bộ khối lượng gọi thầu ban đầu lẫn phát hành thêm.
Đơn cử như phiên đấu thầu ngày 15/7 vừa qua, Kho bạc Nhà nước đã huy động được 15.600 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ trong tổng số 17.250 tỷ đồng gọi thầu, tỷ lệ thành công tới 90%. Trước đó phiên ngày 8/7, Kho bạc đã huy động được toàn bộ 19.500 tỷ đồng gọi thầu. Tính chung chỉ qua 3 phiên đấu thầu trong tháng 7, Kho bạc Nhà nước đã huy động được tới 33.750 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, lớn hơn toàn bộ các tháng từ đầu năm.
Hiện lãi suất trúng thầu kỳ hạn 5 năm chỉ còn 1,92%/năm, 10 năm là 2,78%/năm; 15 năm là 2,99%/năm; 20 năm là 3,34%/năm và 30 năm là 3,5%/năm.
