Theo Báo cáo Cập nhật Kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương ấn bản tháng 10/2025 công bố ngày 7/10, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo, trong năm 2025, Việt Nam có mức tăng trưởng dẫn đầu khu vực, với mức tăng trưởng 6,6%.
Báo cáo cho thấy, khu vực Đông Á - Thái Bình Dương dự kiến đạt mức tăng trưởng 4,8%, giảm nhẹ so với 5,0% của năm 2024. Việt Nam được đánh giá dẫn đầu với 6,6%, tiếp theo là Mông Cổ (5,9%) và Philippines (5,3%). Trong khi đó, Trung Quốc, Campuchia và Indonesia cùng dự báo đạt 4,8%, còn các quốc đảo Thái Bình Dương chỉ đạt 2,7%, Thái Lan ở mức 2%.
Báo cáo cho biết, mô hình phát triển bao trùm từng mang lại thành công cho Đông Á đang đối mặt nhiều thách thức mới. Phần lớn việc làm gần đây đến từ khu vực dịch vụ phi chính thức – năng suất thấp, thiếu cơ hội thăng tiến. Thanh niên gặp khó khi tìm việc và phụ nữ vẫn có tỷ lệ tham gia lao động thấp. Mặc dù dự kiến có 25 triệu người thoát nghèo giai đoạn 2025–2026, nhưng tỷ lệ dân số có nguy cơ rơi trở lại nghèo vẫn cao.
Ông Carlos Felipe Jaramillo, Phó Chủ tịch WB phụ trách khu vực Đông Á – Thái Bình Dương, nhận định: Khu vực đang đối mặt với nghịch lý – tăng trưởng mạnh nhưng thiếu việc làm chất lượng. Các cải cách táo bạo nhằm gỡ bỏ rào cản gia nhập thị trường, thúc đẩy cạnh tranh và khơi thông vốn tư nhân sẽ giúp doanh nghiệp năng động hơn, tạo nhiều việc làm bền vững.
Cũng theo WB, các chỉ báo tần suất cao cho thấy đà tăng đang chậm lại. Dù doanh số bán lẻ tăng, sản xuất công nghiệp duy trì, nhưng niềm tin tiêu dùng và doanh nghiệp vẫn thấp. Xuất khẩu có dấu hiệu tăng trước các mức thuế mới, song đơn hàng mới chưa phục hồi.
Dự báo cho năm 2026, tăng trưởng khu vực giảm xuống 4,3%, do ảnh hưởng của rào cản thương mại, bất ổn toàn cầu và việc phụ thuộc vào kích thích tài khóa thay vì cải cách cơ cấu.
Trong bức tranh khu vực còn nhiều biến động, Việt Nam tiếp tục nổi bật với đà phục hồi sản xuất và tiêu dùng vững vàng. WB đánh giá cao khả năng điều hành chính sách linh hoạt, kiểm soát lạm phát hiệu quả và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau đại dịch.
Tại buổi công bố báo cáo ngày 7/10, Aaditya Mattoo, Kinh tế trưởng khu vực Đông Á – Thái Bình Dương của WB, cho biết: Khoảng 80% việc làm mới ở Việt Nam được tạo ra từ các doanh nghiệp trẻ (mới thành lập ít năm) năng động. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy sức sống mạnh mẽ của khu vực tư nhân.
Ông Aaditya Mattoo nhận định Việt Nam đã chuyên môn hóa sâu hơn trong các ngành công nghiệp và dịch vụ có giá trị gia tăng cao, song "cải cách thể chế và nâng cao năng suất lao động sẽ là yếu tố quyết định" để Việt Nam tận dụng cơ hội từ dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Mức độ tham gia của Việt Nam vào chuỗi sản xuất khu vực vẫn khiêm tốn. Do đó, việc đẩy mạnh cải cách cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực điều hành được coi là yêu cầu cấp thiết để củng cố đà tăng trưởng bền vững.
Báo cáo cũng đề cập đến tác động từ các chính sách thuế quan mới của Mỹ, gây ảnh hưởng đến thương mại của nhiều nền kinh tế xuất khẩu trong khu vực.
Theo WB, các nền kinh tế cần tránh lệ thuộc vào kích thích ngắn hạn, thay vào đó tập trung cải cách dài hạn như nâng cao chất lượng giáo dục, đơn giản hóa thủ tục kinh doanh, đẩy mạnh đầu tư công hiệu quả. Điều này sẽ tạo "chu trình tích cực" giữa cơ hội và năng lực, thúc đẩy việc làm và tăng trưởng cao hơn.
"Đối với Việt Nam, giải pháp quan trọng không chỉ là mở rộng thị trường xuất khẩu, mà còn phải tăng cường sức cầu nội địa, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mạnh mẽ trong khu vực tư nhân. Việc nâng cao năng suất lao động được coi là chìa khóa để chuyển sang mô hình tăng trưởng chất lượng cao, nơi các ngành giá trị gia tăng đóng vai trò chủ đạo", WB khuyến nghị.
