Sáng 15/9, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp cùng Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Hội đồng Lý luận Trung ương và Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề "Sức mạnh không giới hạn và những thách thức khó dự báo của AI - Tác động và ứng phó chính sách".
Phát biểu khai mạc, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, trong cuộc cách mạng khoa học, công nghệ lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo (AI) được đánh giá là một trong những công nghệ then chốt, là yếu tố có thể dẫn đến thay đổi trật tự toàn cầu trong tương lai.
Bên cạnh tiềm năng, AI cũng đặt ra những thách thức chưa từng có về khoảng trống pháp lý, rủi ro đạo đức, lạm dụng công nghệ cho tội phạm mạng, chiến tranh thông tin, xâm phạm quyền riêng tư dữ liệu, đặc biệt là nguy cơ tác động đến quốc phòng, an ninh. Nhận thức tầm quan trọng của AI, hầu hết các quốc gia, nhất là các nước lớn đều đặc biệt quan tâm, ban hành nhiều chính sách liên quan đến vấn đề này.
Nhấn mạnh vai trò của AI trong tương lai phát triển đất nước, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng, AI đang trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình xác lập mô hình tăng trưởng mới và sự vận hành, quản trị, quản lý nền kinh tế - xã hội của đất nước, mang lại thời cơ vàng để Việt Nam bứt phá phát triển.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, cần có sự đồng hành của cả hệ sinh thái, từ chiến lược, chính sách của quốc gia, đến triển khai thực hiện ở các doanh nghiệp, các viện, học viện, nhà trường và cộng đồng xã hội.
Ở góc độ quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Việt Nam đã ban hành Chiến lược AI lần đầu tiên vào năm 2021. Tuy nhiên, do AI là lĩnh vực thay đổi nhanh nên chiến lược này cần được cập nhật.
Bộ trưởng khẳng định, cuối năm nay, Việt Nam sẽ có bản cập nhật Chiến lược AI quốc gia và Luật AI. Đây không chỉ là khung pháp lý mà còn là tuyên ngôn về tầm nhìn quốc gia, AI phải trở thành hạ tầng trí tuệ của đất nước, phục vụ nhân dân, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đồng thời, AI cũng là một công nghệ ứng dụng đang trở thành một loại hạ tầng quốc gia giống như điện, viễn thông hay Internet. Ai làm chủ được AI người đó có lợi thế vượt trội trong sản xuất, kinh doanh, y tế, giáo dục, quản trị quốc gia và cả quốc phòng, an ninh. Do đó, Việt Nam phải có hạ tầng trí tuệ AI Việt Nam.
Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ nhanh chóng xây dựng trung tâm siêu tính toán AI quốc gia và dữ liệu AI mở dùng chung, thực hiện AI hoá như là điện khí hoá nhưng AI hoá nhanh hơn, nhanh nhất có thể. Phổ cập AI, bình dân học vụ AI giống như phong trào học tiếng Anh trước đây. Trong tương lai, mỗi người Việt Nam đều có một trợ lý số, dân số không tăng nhưng trí tuệ xã hội tăng ít nhất gấp đôi.
Về công nghệ AI mở, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng thông tin, Việt Nam cam kết phát triển và làm chủ công nghệ số, trong đó có AI, dựa trên chuẩn mở, mã nguồn mở. Đây cũng đồng thời là chiến lược của Việt Nam để phát triển và làm chủ công nghệ Việt Nam, thực hiện "Make in Vietnam".
Về phát triển thị trường AI trong nước, Việt Nam tập trung đẩy mạnh ứng dụng AI trong doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và các lĩnh vực trọng điểm. Đây là cách nhanh nhất để phát triển AI và tạo ra các doanh nghiệp AI Việt Nam.
Chính phủ dự kiến chi tiêu nhiều hơn cho AI, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia của Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ dành ít nhất 40% để hỗ trợ ứng dụng AI, cấp vouchers cho doanh nghiệp vừa và nhỏ sử dụng AI Việt Nam.
Về chính sách và thể chế, Việt Nam sẽ xây dựng Bộ quy tắc đạo đức AI quốc gia hài hòa với chuẩn mực quốc tế nhưng phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xây dựng Luật AI, chiến lược AI với các nguyên tắc cốt lõi.
Đó là quản lý theo mức độ rủi ro, minh bạch và trách nhiệm giải trình, đặt con người vào vị trí trung tâm, khuyến khích phát triển AI trong nước, tự chủ về AI, lấy AI làm động lực tăng trưởng nhanh và bền vững, bảo vệ chủ quyền số (dữ liệu, hạ tầng và công nghệ AI là ba trụ cột chiến lược của chủ quyền số).
Sự phát triển AI phải dựa trên 4 trụ cột rất quan trọng gồm thể chế AI, hạ tầng AI, nhân lực AI và văn hoá AI. Thể chế AI minh bạch, hạ tầng AI hiện đại, nhân lực AI chất lượng cao và văn hoá AI nhân văn.
