Ở tuổi 28, cuộc sống hôn nhân của cô gái trẻ đang khá ổn định. Hai vợ chồng chưa có con, thu nhập tốt, có khoản tích lũy riêng và không chịu áp lực tài chính. Thế nhưng, cách chi tiêu của họ lại khiến một số người thân cho rằng cả hai đang sống quá tiết kiệm.
THU NHẬP CAO, SỐNG TIẾT KIỆM NHƯNG VẪN BỊ HỌ HÀNG CHÊ
Với hai vợ chồng, việc hạn chế những khoản chi không thực sự cần thiết không đồng nghĩa với sống thiếu thốn.
“Em năm nay 28 tuổi, mới cưới chồng được 6 tháng, chồng em 30 tuổi. Cả hai vợ chồng đang ở Hà Nội. Nhà thì ở nhà của gia đình chồng, không ở chung. Bây giờ hai vợ chồng chưa có con, tài chính tạm ổn, tiền tiết kiệm và vàng cưới kha khá.
Gia đình hai bên cũng gọi là khá giả, bọn em không cần lo lắng hay có áp lực tài chính gì. Chồng em thu nhập tháng sau thuế khoảng 140 – 150 triệu đồng tuỳ vào tháng đó được thưởng hay không.
Em thì được tầm khoảng 15 triệu đồng. Cuộc sống của vợ chồng em về cơ bản là đủ. Nhưng dạo này người lớn (họ hàng chứ không phải bố mẹ hai bên) hay bảo bọn em sống tằn tiện quá.
Để nói về các khoản chi tiêu hàng tháng, tiền điện và mạng khoảng 1 triệu đồng. Tiền nước, phí dịch vụ và gửi xe khoảng 1 triệu đồng/tháng vì bọn em đang ở Vinhomes.
Tiền ăn uống 4 triệu đồng/tháng, trong đó đã bao gồm cả nhu yếu phẩm, giấy ăn, các loại đồ dùng và chất tẩy rửa trong gia đình. Bọn em cũng được bố mẹ ở quê gửi đồ ăn lên và bố mẹ chồng cho thêm đồ ăn. Từ thứ 2 đến thứ 6 bọn em chủ yếu ăn ở nhà, cuối tuần thì thường ăn ngoài khoảng hai bữa.
Các khoản như ăn ngoài, đi cà phê, xem phim, spa... dao động 3 – 4 triệu đồng tuỳ từng tháng. Tiền quần áo và mỹ phẩm thì khoảng 2 – 3 triệu đồng tuỳ tháng. Bọn em cần mới mua, em hay mặc đồ sỉ và hai vợ chồng hay mua đồ Uniqlo.
Về các khoản hiếu hỷ thì bọn em dự phòng khoảng 3 triệu đồng/tháng, không phải tháng nào cũng có. Cuối cùng là tiền xăng xe và điện thoại 500.000 đồng/tháng vì chồng em đi xe máy điện.
Mỗi tháng chồng em sẽ đưa cho em 60 triệu đồng để tuỳ em tiêu. Nhưng em chỉ chi ăn uống, hiếu hỉ, tiền dịch vụ, xăng xe của em, còn lại gửi tiết kiệm hoặc mua vàng đầu tư.
Có tháng còn tiêu không đến 5 triệu đồng nếu về quê bố mẹ cho nhiều đồ ăn, không có gì phát sinh. Phần còn lại như quần áo, vui chơi, mỹ phẩm chồng em chi.
Hôm trước về nhà, em có ngồi vui nói chuyện với người lớn phần em chi tiêu. Em bị mắng chi tiêu dè sẻn quá. Thậm chí mọi người còn bảo phải chi tiêu nhiều, đầu tư quần áo ăn uống nâng cao vào thì mới có động lực kiếm tiền.
Em cũng stress lắm. Về nói với chồng thì rõ ràng hai vợ chồng thấy chi tiêu vậy thoải mái cực. Em ở ven biển, bố mẹ gửi hải sản, cua, mực, cá song, thậm chí cả tôm hùm các thứ lên đầy. Thịt cũng không thiếu đồ tươi ngon.
Ăn ngoài cũng không tiếc. Chỉ là bọn em cảm thấy không cần xa hoa quá vì sau này có con còn chi tiêu nhiều. Có bao nhiêu bọn em tích luỹ cho em bé, đổi nhà, mua xe.
Em muốn hỏi mọi người xem liệu có phải em thực sự dè sẻn quá không ạ? Mọi người thấy em có cần điều chỉnh thêm gì không? Chứ em mới làm vợ, bị người lớn nói thế cũng suy nghĩ”.
Sau câu chuyện được chia sẻ, nhiều người cho rằng vấn đề nằm ở việc họ đã chia sẻ quá cụ thể về thu nhập và tài chính cá nhân với người thân.
“Cái không nên đầu tiên là để người ta biết mình kiếm được bao nhiêu, tiêu bao nhiêu. Còn lại mình sống cho mình, thấy đủ là đủ em à”.
Mỗi gia đình có một cách sử dụng tiền khác nhau và khi những con số thu nhập, chi tiêu được nói ra, việc nhận lại những lời nhận xét từ bên ngoài cũng khó tránh khỏi.
“Cái không khéo của em là đi nói chuyện thu nhập của mình cho người khác. Mình có hay không thì chỉ vợ chồng mình biết thôi, thơm thảo thì lúc bố mẹ họ hàng đau ốm mình có chút quà... Chứ nói ra thu nhập chi tiêu kiểu gì cũng bị nói, xài nhiều thì sẽ nói mình tiêu hoang. Tiền mình, mình thấy tiêu mà bản thân thoải mái là được, đừng nghe ai nói hết”.
Từ trải nghiệm của gia đình mình, một người cho biết dù có điều kiện kinh tế khá tốt, họ vẫn giữ thói quen kiểm soát những khoản chi cho bản thân. Phần tiền lớn hơn được dành cho con cái, cha mẹ và các khoản đầu tư dài hạn.
“Nhu cầu mình sống thế nào thấy vui là được. Thu nhập vợ chồng mình cũng cao, cũng đã có xe tiền tỷ, một căn nhà đang ở và một số nhà cho thuê. Nhưng thật sự ghi chép lại thì tiền tiêu cho bản thân mình hay ăn uống, mua sắm rất nhỏ trong tổng chi tiêu. Các chi tiêu lớn sẽ tập trung vào con cái, bố mẹ, ốm đau và đầu tư để về già được tự do, không phụ thuộc con cái.
Có một thời gian mình mua túi xách như niềm vui để giải tỏa áp lực công việc. Sau tự nhiên chán thì lại thấy thật lãng phí, tiền đó để mua vàng thì giờ lãi được gấp nhiều lần. Ngược lại, cái cảm giác vui sướng khi tiêu tiền cũng rất hấp dẫn
Nếu bạn thấy vui, vợ chồng hòa thuận với mức sống hiện giờ thì cứ thoải mái đi, đến khi bạn có tích lũy thành tài sản lớn thì mọi người còn bình luận khó nghe hơn nữa cơ. Nên cứ sống theo kiểu mình thấy hạnh phúc là được”.
Ở một góc nhìn khác, có người cho rằng cách sống của mỗi gia đình sẽ thay đổi theo từng giai đoạn.
“Thật ra bạn thấy đủ là được. Rồi sẽ tới một quãng thời gian, khi đủ đầy rồi bạn không còn thích túi hiệu, thích hào nhoáng và tỏ ra mình giàu nữa. Bạn thấy cuộc sống đủ là được, chẳng ai sống thay phần mình đâu bạn”.
Trong khi đó, một số người lại nhắc đến khía cạnh phát triển bản thân. Tiết kiệm và tích lũy được xem là cần thiết, nhưng tiền bạc cũng có thể được dành cho việc học tập, trau dồi kỹ năng và những trải nghiệm giúp mỗi người phát triển hơn.
“Có tiền thì đầu tư vào bản thân, đi học cái nọ cái kia, các kỹ năng. Tiền cất đi là đồng tiền chết, nên phải sống cân bằng và khoa học. Cũng không nên tiết kiệm quá, cuối cùng chỉ thấy tài khoản có tiền, còn bản thân thì không phát triển được gì”.
Ngoài ra, cũng có bình luận đề cập thêm đến khoản chi dành cho cha mẹ hai bên để thể hiện lòng hiếu kính.
“Bạn chi tiêu vậy là hợp lý rồi. Nhưng mình góp ý thêm chút là thêm khoản mỗi tháng cho bố mẹ hai bên nhé. Bố mẹ là người sinh thành và nuôi dưỡng. Tuy bố mẹ không cần của mình đâu nhưng đó thể hiện lòng hiếu kính ạ”.
NHỮNG RẮC RỐI CÓ THỂ ĐẾN TỪ MỘT CON SỐ
Thu nhập cá nhân không chỉ phản ánh khả năng tài chính mà còn gắn với cảm giác tự tin, áp lực về thành công và những so sánh trong các mối quan hệ xã hội.
Không ít người cảm thấy ngại khi nói về mức lương vì lo bị đánh giá là kiếm quá ít hoặc ngược lại, phải đối mặt với những kỳ vọng lớn hơn nếu thu nhập cao hơn người xung quanh. Đặc biệt trong gia đình hay các nhóm bạn thân, những so sánh vô hình đôi khi còn tạo ra áp lực không kém, thậm chí lớn hơn cả môi trường công sở.
Khi mức thu nhập được nhiều người biết đến, những tình huống khó xử cũng có thể xuất hiện. Chẳng hạn, một người có thể thường xuyên được nhờ vả hoặc vay mượn tiền, bị nhận xét về cách chi tiêu, thậm chí bị can thiệp quá sâu vào những quyết định liên quan đến tài chính cá nhân.
Vì thế, chia sẻ thu nhập không đơn thuần là việc cung cấp một thông tin riêng tư mà còn liên quan đến ranh giới và sự tôn trọng trong mỗi mối quan hệ. Sự chân thành luôn có giá trị nhưng không phải mối quan hệ nào cũng phù hợp để chia sẻ toàn bộ tình hình tài chính.
Với những mối quan hệ thường xuyên tồn tại sự cạnh tranh, ganh đua hoặc so sánh hơn thua, việc tiết lộ thu nhập có thể khiến áp lực gia tăng thay vì tạo ra sự thấu hiểu. Khi thông tin tài chính được đặt trong một môi trường thiếu tôn trọng, con số về thu nhập rất dễ trở thành cơ sở để so sánh, đánh giá hoặc tạo ra khoảng cách giữa các bên.
Một vấn đề khác nằm ở việc ranh giới cá nhân chưa được xác lập rõ ràng. Sau khi biết mức lương, một số người có thể bắt đầu đưa ra ý kiến về cách chi tiêu, kỳ vọng được hỗ trợ tài chính hoặc cho rằng người có thu nhập cao hơn cần gánh vác nhiều trách nhiệm hơn. Nếu chưa sẵn sàng đặt ra giới hạn, việc chia sẻ quá sớm có thể vô tình tạo thêm những áp lực không mong muốn.
Cũng có trường hợp mức lương được tiết lộ chỉ vì áp lực từ những câu hỏi lặp đi lặp lại hoặc tâm lý sợ bị cho là không cởi mở. Tuy nhiên, nếu bản thân không thực sự thoải mái, việc chia sẻ chỉ để làm hài lòng người khác có thể khiến cảm giác khó chịu xuất hiện về sau.
Không phải lúc nào cũng cần từ chối thẳng thắn khi được hỏi về thu nhập. Có thể trả lời theo hướng khái quát thay vì đưa ra một con số cụ thể, chẳng hạn như “thu nhập hiện tại đủ để ổn định cuộc sống” hoặc “vẫn đang cố gắng cải thiện thêm”. Cách trả lời này vẫn giữ được sự lịch sự, đồng thời giúp bảo vệ phần riêng tư của mỗi người.
Trong những trường hợp cần thiết, việc nói rõ rằng chuyện tài chính nên được giữ trong phạm vi riêng tư cũng là một lựa chọn hoàn toàn bình thường. Thiết lập ranh giới không đồng nghĩa với thiếu chân thành, mà đơn giản là xác định đâu là những thông tin có thể chia sẻ và đâu là điều mỗi người muốn giữ lại cho riêng mình.