Hai vợ chồng cùng đi làm, chồng làm thêm hai công việc, vợ tranh thủ nhận gia sư ngoài giờ, nhưng giấc mơ về một căn nhà riêng vẫn khiến họ phải cân đo từng khoản chi. Không có sự hỗ trợ từ gia đình, mọi kế hoạch tích lũy đều phải dựa vào chính dòng tiền hàng tháng.
ĐẶT MỤC TIÊU MUA NHÀ 4 - 5 TỶ Ở ĐÀ NẴNG
Một cặp vợ chồng đầu tuổi 30 đang sống tại Hà Nội, cùng nuôi hai con nhỏ và đặt mục tiêu sở hữu một căn nhà khoảng 4 - 5 tỷ đồng ở Đà Nẵng. Với nguồn lực hiện có, người vợ tìm đến những người đi trước để xin kinh nghiệm tích lũy:
“Các anh chị đi trước cho em xin chút kinh nghiệm và bí kíp làm thế nào để có thể tiết kiệm, tích lũy và mua được nhà với ạ.
Em sinh năm 1993, chồng em sinh năm 1991, hiện hai vợ chồng đang ở Hà Nội và chưa có đất hay nhà riêng. Em đang đặt mục tiêu dồn hết nguồn lực để vài năm tới có thể mua được một căn nhà ở Đà Nẵng nhưng giá nhà ngày càng tăng khiến em thấy bị ngộp.
Hai vợ chồng em cũng không có sự hỗ trợ từ hai bên gia đình và hiện đang nuôi hai con nhỏ. Em rất mong được các anh chị đi trước cho em lời khuyên để học hỏi ạ.
Về dòng tiền hiện tại, chồng em đang làm hai công việc, thu nhập khoảng 30 triệu đồng và 15 triệu đồng/tháng. Em làm văn phòng được 15 triệu đồng/tháng và có thêm khoảng 3 triệu đồng từ việc gia sư. Tổng thu nhập của hai vợ chồng hiện là 68 triệu đồng/tháng.
Tài sản của gia đình gồm 13 nhẫn 1 chỉ (vàng cưới), 80 triệu đồng tiền gửi tiết kiệm ngân hàng kỳ hạn 6 tháng với lãi suất 5,5% (dự kiến cuối tháng 12 sẽ đáo hạn), khoảng 50 triệu đồng bitcoin (vốn ban đầu 80 triệu đồng), 30 triệu đồng chứng chỉ quỹ (vốn ban đầu 32 triệu đồng).
Các khoản chi phí cố định mỗi tháng hiện là 45 triệu đồng. Trong đó, tiền thuê nhà và phí dịch vụ 9 triệu đồng, xăng xe/di chuyển 2 triệu đồng, ăn uống 4 triệu đồng, tiền học của hai con (4 tuổi và 9 tuổi) 8 triệu đồng, sữa bỉm 4 triệu đồng và thuê bảo mẫu 8 triệu đồng.
Với tình hình tài chính như trên, anh chị có chỉ dẫn gì giúp em với mục tiêu căn nhà khoảng 4 - 5 tỷ đồng không ạ?”.
Từ những con số được chia sẻ, một người cho rằng gia đình này cần nhìn lại hai khoản chi lớn nhất là tiền thuê nhà và thuê người chăm con.
“Thu nhập vẫn ít, thuê giúp việc lại quá cao, lại không có hỗ trợ ông bà hai bên thì rất khó nhé. Nếu không tăng được thu nhập hoặc bớt đi chi phí thì chỉ còn cách về ở với ông bà, vừa đỡ tiền thuê nhà lại không phải thuê giúp việc (hai khoản đó 18 triệu đồng rồi). Lâu dài may ra đủ khả năng trả lãi ngân hàng nếu mua nhà”.
Không cho rằng thu nhập là vấn đề lớn nhất, một ý kiến khác tập trung vào cách gia đình phân bổ ngân sách.
“Bạn nên cân đối lại. Con 4 tuổi và 9 tuổi, gia đình hai vợ chồng chịu khó chăm con và cắt giảm 8 triệu đồng thuê bảo mẫu. Tiền ăn uống, đầu tư sức khỏe thì cả nhà bạn nên tăng ngân sách lên. Nhà bạn cân đối chi tiêu để tối ưu hiệu quả tiền chi. 65 triệu đồng thu nhập hàng tháng là thu nhập tốt rồi”.
Ở một góc nhìn khác, bài toán mua nhà được đặt trong mối tương quan giữa mức sống hiện tại và khả năng chấp nhận rủi ro.
“Chi phí quá lớn, nếu không đầu tư rủi ro thì khó mua được nhà. Nếu mua nhà Đà Nẵng để ở thì nên dọn vào Đà Nẵng ở. Chi phí sinh hoạt sẽ thấp được đi một phần nhưng chưa chắc giữ được mức thu nhập hiện tại. Để giải bài toán căn nhà thì phải tập trung vào đầu tư”.
Nhìn vào khoản tiền còn lại sau các chi phí hàng tháng, một ý kiến cho rằng dư địa tích lũy của gia đình hiện chưa thực sự rộng. Trước khi nghĩ đến căn nhà vài tỷ đồng, điều cần làm trước mắt là tạo được một khoản tiền dự phòng đủ vững và cải thiện dòng tiền.
“Chi phí quá cao. Chưa có tiền tiết kiệm (200 - 300 triệu đồng chỉ là tiền phòng thân). Tháng coi như không dư ra đồng nào. Theo mình, bạn nên cố chăm con, cắt giảm phí thuê bảo mẫu, đồng thời tăng thu nhập. Sau 1 - 2 năm tính tiếp”.
Ngoài ra, không ít người lại chọn cách bắt đầu từ những khoản chi nhỏ nhưng đều đặn mỗi tháng. Với trường hợp này, một người đưa ra phương án đánh đổi thời gian gia sư lấy thời gian chăm con, đồng thời sắp xếp lại nơi ở và xem xét lại cách thức đầu tư để phù hợp hơn với hoàn cảnh gia đình.
“Nếu gia sư chỉ thêm được 3 triệu đồng thì em nghĩ chị nên bỏ, dành thời gian ấy cho hai con để tiết kiệm 8 triệu đồng tiền thuê bảo mẫu. Thuê nhà gần trường bé 9 tuổi để bé có thể tự đi học hoặc mình đưa thì cũng gần hơn, tiết kiệm thời gian.
Em thấy khoản đầu tư chưa ổn. Anh chị chỉ nên đầu tư theo hướng dài hạn, còn bitcoin phù hợp với người có thời gian theo dõi. Để mà nói làm giàu mà phải phù hợp với người không có thời gian đầu tư như anh chị thì nên vào chứng khoán.
Đầu tư chứng khoán theo kiểu đầu tư giá trị/tích sản. Kiểu này an toàn hơn bitcoin nhưng lại tối ưu hơn chứng chỉ quỹ. Vì chứng chỉ quỹ bao gồm 10 - 12 mã chứng khoán, thì đầu tư chứng khoán theo kiểu em nói chỉ tối đa 6 mã mà thôi”.
MUA NHÀ BẰNG TIỀN TÍCH LŨY HAY VAY NGÂN HÀNG?
Sau những lời khuyên xoay quanh việc cắt giảm chi tiêu và tăng thu nhập, một vấn đề được đặt ra là lựa chọn giữa tiếp tục tích lũy để mua nhà hay vay ngân hàng để rút ngắn thời gian chờ đợi. Mỗi phương án đều có những áp lực riêng và không phải gia đình nào cũng phù hợp với cùng một cách.
Với người có nguồn tiền tự có lớn, mua bằng tiền tích lũy giúp giảm hoặc tránh áp lực trả lãi hàng tháng. Tuy nhiên, nếu chờ đến khi đủ toàn bộ giá trị căn nhà, người mua có thể phải mất nhiều năm để tích lũy, trong khi giá bất động sản và các điều kiện thị trường có thể thay đổi.
Ở chiều ngược lại, vay ngân hàng giúp người mua có thể sở hữu nhà sớm hơn nhưng đồng nghĩa với việc phải dành một phần thu nhập cố định để trả nợ trong thời gian dài.
Đáng chú ý, lãi suất vay mua nhà thường có thời gian ưu đãi nhất định, sau đó có thể được điều chỉnh theo điều khoản của khoản vay. Vì vậy, người mua không nên chỉ nhìn vào mức lãi suất được quảng cáo trong giai đoạn đầu mà cần tìm hiểu cả mức lãi suất sau ưu đãi và cách ngân hàng điều chỉnh lãi suất.
Khi cân nhắc mua nhà, người mua cần tính đến không chỉ khoản tiền trả trước mà còn các khoản tiết kiệm, chi phí phát sinh khi sở hữu nhà và một khoản dự phòng cho những tình huống khẩn cấp. Số tiền ngân hàng đồng ý cho vay không đồng nghĩa với mức vay mà một gia đình nhất thiết nên lựa chọn.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các gia đình đang nuôi con nhỏ. Một khoản vay có thể phù hợp ở thời điểm thu nhập ổn định nhưng áp lực sẽ lớn hơn nếu gia đình phát sinh thêm chi phí, một nguồn thu bị giảm hoặc lãi suất thay đổi.
Vì thế, trước khi quyết định vay, người mua cần nhìn vào khả năng duy trì dòng tiền trong nhiều năm thay vì chỉ cân nhắc việc có đủ tiền trả khoản vay ban đầu hay không.
Trong trường hợp của gia đình được nhắc đến, mục tiêu mua căn nhà 4-5 tỷ đồng đang đi cùng một loạt trách nhiệm tài chính khác, từ tiền thuê nhà, chi phí nuôi hai con đến việc duy trì khoản dự phòng.
Thay vì chỉ cân nhắc giữa mua ngay và chờ đủ tiền, gia đình có thể tính một phương án trung gian là tiếp tục tăng tiền tự có, giảm tỷ lệ vay và chỉ xuống tiền khi khoản trả nợ vẫn nằm trong khả năng chịu đựng ngay cả khi lãi suất tăng.
