Indonesia đang chứng kiến sự bùng nổ của một làn sóng IPO khi quốc gia này nỗ lực chuyển mình thành một trung tâm xe điện. Xu hướng này đang dần làm lu mờ những cái tên quen thuộc như Hồng Kông và Nhật Bản, giúp quốc gia Đông Nam Á giành lấy danh hiệu là một trong những thị trường IPO sôi động nhất thế giới vào năm 2023.
Cùng sự tận dụng nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng và dân số trẻ, Indonesia đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Theo số liệu của chính phủ, đầu tư trực tiếp nước ngoài của quốc gia lên tới khoảng 45,6 tỷ USD vào năm 2022, tăng 44,2% so với cùng kỳ năm ngoái.
Làn sóng IPO ồ ạt của Indonesia thậm chí còn đáng chú ý hơn vì số lượng tổng thể trên toàn cầu suy giảm. Các công ty công nghệ, động lực đằng sau việc niêm yết nói chung, phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong khi những bất ổn về kinh tế và địa chính trị đã góp phần làm xói mòn sự vững tâm của thị trường.
Trong quý đầu tiên của năm 2023, hoạt động IPO diễn ra khá im ắng ở các thị trường lớn, với các nhà phân tích của EY mô tả Hồng Kông - thường là nơi có thành tích khả quan đối với các đợt niêm yết mới - yên tĩnh một cách bất thường. Ngược lại, EY ghi nhận 45 đợt niêm yết IPO tại Indonesia trong nửa đầu năm với tổng số tiền thu được là 2,2 tỷ USD. Đây là mức tăng gấp đôi so với 22 đợt IPO trong cùng kỳ năm 2022.
Gareth Deiner, một đối tác chiến lược tại Clifford Chance, người phụ trách các giao dịch thị trường vốn và nợ trên khắp khu vực Nam và Đông Nam Á, cho biết: “Rất nhiều lĩnh vực, lẽ ra sẽ thúc đẩy hoạt động IPO ở các thị trường sơ cấp lớn, lại đang chậm lại”.
Ông Deiner lưu ý thêm, trong khi suy thoái toàn cầu đã ảnh hưởng đến nhiều công ty có truyền thống thúc đẩy thị trường tài sản và vốn, thì hiệu quả hoạt động của Indonesia có liên quan tới một loạt các yếu tố độc nhất của thị trường. Xét về giá trị và số lượng giao dịch, 2023 đã được định hình là một năm nổi bật.
“Tôi đã làm việc trong thị trường nợ và vốn cổ phần của Indonesia trong khoảng 14 năm và tôi nghĩ rằng đây thực sự là một trong những thời điểm thú vị nhất đối với Indonesia”, ông Deiner nhận xét.
Nhiều công ty niêm yết ở Indonesia là các công ty kim loại lớn, chẳng hạn như Amman Mineral - niêm yết vào đầu 7 và huy động được 709 triệu USD - cũng như Harita Nickel - niêm yết vào tháng 4 với trị giá 672 triệu USD trên Sở giao dịch chứng khoán Indonesia.
“Rất nhiều đợt IPO trong năm nay đến từ các nhà sản xuất kim loại, một thành phần còn được gọi là “khoáng sản hướng tới tương lai” như nickel, cobalt, đồng. Đây là tất cả các yếu tố đầu vào chính cho pin EV và chuỗi cung ứng EV rộng lớn hơn", ông Deiner nói thêm.
"Các vật liệu hướng tới tương lai là một phần quan trọng trong câu chuyện chuyển đổi năng lượng... Đó cũng là một lĩnh vực mà một số người tin rằng sẽ miễn nhiễm với lạm phát, lãi suất”, theo chuyên gia kinh tế Gareth Deiner.
Theo EY, lạm phát, lãi suất cao hơn và tình trạng hỗn loạn trong ngành ngân hàng toàn cầu đã làm giảm nhu cầu niêm yết khi các công ty ái ngại với sự không chắc chắn, với số lượng IPO trên toàn cầu giảm so với cùng kỳ năm ngoái trong nửa đầu năm 2023, theo EY.
Xu hướng này được gắn với nỗ lực đầy tham vọng của Tổng thống Joko Widodo nhằm đưa Indonesia trở thành một cường quốc sản xuất xe điện, tận dụng các nguồn tài nguyên phong phú của Indonesia.
Hilman Palaon, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Phát triển Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Viện Lowy, cho biết chính phủ Indonesia đang tích cực thúc đẩy nỗ lực phát triển hệ sinh thái EV.
“Cách tiếp cận chủ động này không chỉ được thúc đẩy bởi nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào của đất nước mà còn bởi nhiều tiềm năng khác, bao gồm thị trường địa phương đầy hứa hẹn, vị trí chiến lược và khả năng đưa ra mức giá cạnh tranh”, ông Palaon nhấn mạnh.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải được chú tâm. Indonesia đang tụt hậu về khả năng cạnh tranh, với việc cải cách quy định kinh doanh là cần thiết nếu nước này muốn đạt được mục tiêu trở thành Quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, theo một báo cáo của Ngân hàng Thế giới được công bố vào tháng trước.
Và trong khi ông Gareth Deiner lưu ý rằng có khả năng thị trường IPO sẽ chậm lại vào cuối năm khi cuộc bầu cử đến gần, thì các yếu tố khiến Indonesia trở nên hấp dẫn vẫn được kỳ vọng sẽ giữ nguyên. Trừ khi xảy ra bất kỳ cú sốc chính sách nào, thì xu hướng chung và sự tăng trưởng trên thị trường vốn cổ phần sơ cấp của Indonesia sẽ tiếp tục.
“Tôi nghĩ nhìn chung Indonesia có các yếu tố vĩ mô cực kỳ đáng hứa hẹn. “Cổ tức nhân khẩu học” là một cụm từ thường được liên kết với Ấn Độ nhưng thẳng thắn mà nói, Indonesia cũng một phần điểm mạnh đó với dân số trẻ, sôi nổi, đầy tham vọng, đông đảo và được giáo dục tốt. Thêm vào đó là với sự giàu có về khoáng sản của họ tạo nên một câu chuyện kinh tế tuyệt vời cho các nhà đầu tư”, ông Deiner nhận định.
