Ngay cả trong bối cảnh tình trạng gián đoạn năng lượng kéo dài và hiện tượng El Nino ngày càng nghiêm trọng, các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vẫn kỳ vọng xuất khẩu công nghệ và đầu tư mạnh sẽ giúp cải thiện triển vọng tăng trưởng của các nền kinh tế Đông Nam Á đang phát triển.
Trong bản cập nhật Báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á, ADB kỳ vọng các nền kinh tế Đông Nam Á đang phát triển sẽ tăng trưởng 4,7% trong năm 2026, cao hơn mức dự báo 4,6% đưa ra hồi tháng 7; và tăng trưởng 4,9% trong năm 2027, so với mức 4,8% trong dự báo trước đó. Trong khi đó, tăng trưởng của toàn khối ASEAN, bao gồm cả Singapore, được dự báo đạt 4,7% trong cả hai năm.
Việc nâng dự báo diễn ra ngay cả khi xung đột kéo dài tại Trung Đông và việc chiến sự Nga - Ukraine leo thang trở lại, qua đó tiếp tục đẩy chi phí năng lượng lên cao. Cùng lúc, hiện tượng El Nino cực đoan đe dọa làm giá lương thực tăng và gây gián đoạn hoạt động nông nghiệp cũng như sản xuất điện.
Đáng chú ý, lực đỡ quan trọng cho triển vọng kinh tế đến từ nhu cầu mạnh mẽ liên quan đến làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt đối với các quốc gia xuất khẩu công nghệ trong khu vực.
“Xuất khẩu ròng vẫn duy trì khả năng chống chịu tốt, nhờ nhu cầu đối với các sản phẩm điện tử và những sản phẩm liên quan đến AI. Phần lớn phần cứng, từ chip bán dẫn đến các vật liệu được sử dụng để xây dựng trung tâm dữ liệu, đều được sản xuất tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, ông Albert Park, nhà kinh tế trưởng của ADB, cho biết tại cuộc họp báo trước khi báo cáo được công bố.
Ông Park lưu ý, nhu cầu công nghệ và đầu tư đã đóng góp đáng kể vào tăng trưởng của Malaysia và Thái Lan. Malaysia là một trong những quốc gia được ADB nâng dự báo tăng trưởng mạnh nhất, với mức tăng dự kiến đạt 4,9% trong năm 2026 và 4,7% trong năm 2027, so với các mức dự báo lần lượt là 4,6% và 4,5% hồi tháng 7.
Dự báo tăng trưởng của Việt Nam cũng được điều chỉnh tăng mạnh, lên 7,8% trong năm nay từ mức 7,2% trước đó, và lên 7,6% trong năm 2027 từ 7%.
Trong khi đó, dự báo tăng trưởng năm 2026 của Thái Lan được nâng từ 1,8% lên 2%, dù dự báo năm 2027 được điều chỉnh giảm nhẹ xuống 1,9%. Triển vọng tăng trưởng của Indonesia được giữ nguyên ở mức 5,2% cho cả hai năm.
Dự báo tăng trưởng năm 2026 của Philippines bị hạ từ 3,8% xuống 3,3%, còn dự báo năm 2027 giảm xuống 5,1%.
Đối với toàn bộ các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển, ADB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 thêm 0,1 điểm phần trăm lên 5%, trong khi giữ nguyên dự báo năm 2027 ở mức 5,1%.
Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn hiện hữu khi cú sốc năng lượng xảy ra đồng thời với hiện tượng thời tiết El Nino đang mạnh lên.
Báo cáo nhận định châu Á - Thái Bình Dương là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng lớn nhất về tổn thất kinh tế vĩ mô do El Nino, do phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp sử dụng nước mưa, thủy điện và các mặt hàng xuất khẩu nhạy cảm với khí hậu.
ADB dự báo El Nino năm nay, có thể là một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, sẽ tiếp tục mạnh lên cho đến cuối năm 2026 và đạt đỉnh vào khoảng tháng 11. Vì các tác động kinh tế của El Nino thường xuất hiện với độ trễ nhất định, nên ảnh hưởng nghiêm trọng nhất có khả năng sẽ xảy ra vào năm 2027, ADB lưu ý.
Theo báo cáo, nông nghiệp thường là lĩnh vực đầu tiên chịu tác động khi lượng mưa giảm, đặc biệt là sản lượng lúa gạo tại Philippines và Việt Nam. Tình trạng căng thẳng do nắng nóng và nguồn thức ăn chăn nuôi suy giảm cũng ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi và thủy sản.
Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thủy điện sẽ chịu tác động đặc biệt lớn. Nguồn nước suy giảm cũng có thể làm tăng chi phí sản xuất điện.
Ngân hàng ADB nâng dự báo lạm phát tại các nền kinh tế Đông Nam Á đang phát triển lên 4% trong năm 2026 và 3,3% trong năm 2027, từ mức dự báo lần lượt là 3,9% và 2,9% hồi tháng 7.
Gián đoạn trên thị trường năng lượng toàn cầu cũng là một yếu tố gây sức ép lên các nền kinh tế. ADB dự báo giá dầu Brent bình quân ở mức 90 USD/thùng trong năm 2026 và 78 USD/thùng trong năm 2027. Không chỉ dầu thô, nhiều sản phẩm dầu tinh chế cũng chịu tác động tiêu cực. Báo cáo ADB cho thấy giá giao ngay tại Singapore đối với xăng, nhiên liệu bunker, nhiên liệu máy bay và dầu diesel đã tăng nhanh hơn giá dầu thô kể từ khi xung đột tại Trung Đông bắt đầu.
Nhà kinh tế trưởng của ADB Albert Park cho rằng để ứng phó với những cú sốc chồng chéo như vậy, các chính phủ trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương nên duy trì dư địa tài khóa, đồng thời tập trung hỗ trợ vào những nhóm dễ bị tổn thương.
Về dài hạn, các nền kinh tế sẽ cần giảm những điểm dễ tổn thương mang tính cơ cấu bằng cách đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và duy trì nền tài chính công lành mạnh. Điều này sẽ tạo thêm dư địa cho các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó khi xảy ra cú sốc tiếp theo.