Ngày càng có nhiều người tiêu dùng Mỹ chi tiền mua sắm ngay tại nhà, từ hàng hóa, đặt đồ ăn cho đến phương thức giải trí, trong một xu hướng mà công ty dịch vụ tài chính đa quốc gia Visa gọi là "nền kinh tế sofa" (couch economy).
Bộ phận Phân tích Kinh doanh và Kinh tế của Visa đã phân tích dữ liệu trên toàn mạng lưới Visa, nhận thấy số lượng đông đảo người tiêu dùng lựa chọn chi tiêu thông qua điện thoại, máy tính xách tay và máy tính bảng thay vì đến các cửa hàng trực tiếp. Tại Mỹ, tỷ trọng giá trị chi tiêu trực tuyến thông qua các ứng dụng đã tăng từ 48% vào năm 2019 lên 58% vào năm 2026.
Ông Wayne Best, chuyên gia kinh tế trưởng của Visa, cho biết hoạt động chi tiêu trực tuyến đã tăng nhanh chóng kể từ đại dịch Covid-19. "Việc hiểu những thói quen đang thay đổi này là yếu tố thiết yếu để đáp ứng nhu cầu của khách hàng tại kênh và theo cách mà họ lựa chọn tương tác", ông Best nói thêm rằng AI cũng đang đóng vai trò ngày càng lớn trong quá trình mua sắm trực tuyến, giúp người tiêu dùng tìm kiếm mức giá và các ưu đãi tốt nhất khi mua hàng.
Một số thị trường khác như Ba Lan và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng ghi nhận mức tăng mạnh, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang chi tiêu trực tuyến đang diễn ra trên toàn cầu.
Một trong những biểu hiện rõ nét nhất của "nền kinh tế sofa" là đà gia tăng của các dịch vụ phục vụ nhu cầu giải trí và tiêu dùng tại nhà.
Theo Visa, hoạt động giải trí tại nhà càng trở nên phổ biến hơn khi các nền tảng và dịch vụ phát trực tuyến trở nên dễ tiếp cận và có mức giá phải chăng, biến việc ở nhà thành một lựa chọn thuận tiện, tiết kiệm thay vì ra ngoài.
Ở Mỹ, chi tiêu cho các dịch vụ truyền hình thuê bao và giải trí trả phí đã tăng từ mức 10% trong tổng chi tiêu bằng thẻ năm 2019 lên gần 17,5% vào năm 2026. Trong khi đó, chi tiêu cho rạp chiếu phim và các buổi hòa nhạc chỉ tăng từ khoảng dưới 5% năm 2019 lên hơn 6% vào năm 2026.
Điều này cho thấy chi tiêu cho dịch vụ thuê bao xem nội dung trực tuyến đã vượt qua nhiều hình thức chi tiêu cho giải trí truyền thống. Hiện hơn 17% thẻ thanh toán tại Mỹ được sử dụng để thanh toán các dịch vụ thuê bao trực tuyến, so với chỉ khoảng 6% đối với các khoản mua vé xem phim và hòa nhạc.
Dịch vụ giao đồ ăn cũng đang thành một phân khúc chi tiêu quen thuộc. Khoảng 10% người sử dụng thẻ tại Mỹ đã dùng các ứng dụng giao đồ ăn trong năm 2026. Mức tăng đến từ nhiều nhóm nhân khẩu học khác nhau chứ không chỉ nhóm người có thu nhập cao.
Tỷ lệ mua sắm trực tuyến qua trang web hay ứng dụng cũng tăng đáng kể, từ 13,1% trong năm 2018 lên 25,4% vào năm 2026. Nhóm này được Visa xác định là những người thực hiện từ 10 giao dịch trở lên mỗi tháng, tính trên tổng số thẻ đang hoạt động.
Trong một phân tích riêng trước đó, Bank of America Institute cũng chỉ ra rằng chi tiêu cho các dịch vụ thuê bao, bao gồm dịch vụ phát trực tuyến, đã tăng 7,7% trong tháng 7/2026 so với cùng kỳ năm trước, ngay cả khi người tiêu dùng nay chú trọng hơn đến việc tiết kiệm chi phí.
Không chỉ giải trí và ăn uống cho con người, việc sở hữu thú cưng và chi tiêu trực tuyến cho thú cưng cũng ghi nhận những tín hiệu đáng chú ý. Visa lưu ý, tại Mỹ, 8% số thẻ tín dụng ghi nhận các khoản chi tiêu thường xuyên liên quan đến thú cưng.
"Nền kinh tế sofa không đơn thuần là việc người tiêu dùng chi tiêu khi ở nhà; mà là dấu hiệu cho thấy rằng sự tiện lợi đang định hình lại cách chúng ta chi tiêu”, báo cáo của Visa nhận định.
Thay đổi này đang mở ra những hướng đi mới cho các doanh nghiệp, đồng thời buộc họ phải suy nghĩ lại về cách tiếp cận và phục vụ khách hàng trong bối cảnh sự tiện lợi trở thành một trong những yếu tố quan trọng nhất trong quyết định chi tiêu.
