Các nhà kinh tế của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) bày tỏ kỳ vọng tăng trưởng của Đông Nam Á có thể duy trì vững vàng trong năm nay, với điều kiện xung đột Trung Đông sớm hạ nhiệt.
Thông báo về lệnh ngừng bắn của Tổng thống Donald Trump vào ngày 8/4 đã thắp lên hy vọng ngắn hạn về việc giảm leo thang căng thẳng, khi thị trường chứng khoán phục hồi, giá dầu giảm mạnh và giới giao dịch nối lại kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất vào cuối năm nay.
Giả định giá dầu và khí đốt đã đạt đỉnh vào tháng 3 và dần quay về mức trước xung đột vào cuối năm 2026, ADB dự báo tăng trưởng GDP của khu vực Đông Nam Á đang phát triển - bao gồm tất cả các nước ASEAN trừ Singapore - sẽ duy trì ở mức khoảng 4,7% trong năm nay, được hỗ trợ bởi nhu cầu nội địa mạnh. Theo báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á do ADB công bố ngày 10/4, mức tăng trưởng này đã giảm nhẹ so với mốc 4,8% của năm 2025. Đến năm 2027, tăng trưởng khu vực có thể tăng trở lại 4,8%.
Phát biểu tại buổi họp báo, nhà kinh tế trưởng ADB, ông Albert Park thừa nhận mức độ bất định vẫn rất cao, với các rủi ro gây suy giảm tăng trưởng tại Đông Nam Á có thể gia tăng.
Trong kịch bản tiêu cực hơn, khi giá dầu tăng lên 130 USD/thùng và duy trì ở mức cao đến quý 3, ông Park cho biết các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á có thể bị giảm khoảng 0,7 điểm phần trăm tăng trưởng trong giai đoạn 2026 - 2027 so với kịch bản ổn định sớm.
Ở kịch bản nghiêm trọng nhất, khi giá dầu tăng lên 155 USD/thùng và duy trì đến năm 2027, các nền kinh tế đang phát triển khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể mất tổng cộng 1,3 điểm phần trăm tăng trưởng trong hai năm tới.
Trong bối cảnh môi trường bên ngoài xấu đi, Đông Nam Á đang phát triển sẽ cần dựa vào nhu cầu nội địa để hỗ trợ tăng trưởng. Tiêu dùng trong nước được kỳ vọng duy trì khả năng chống chịu tốt đến năm 2026, nhờ tác động trễ của chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài và gia tăng đầu tư công.
Indonesia và Timor Leste được dự báo sẽ ghi nhận tiêu dùng mạnh trong năm 2026, trong khi hoạt động tái thiết sau thiên tai tại Myanmar có thể thúc đẩy phục hồi kinh tế nội địa, sau khi suy giảm trong năm 2025. Ngược lại, tăng trưởng tại Malaysia, Thái Lan và Việt Nam có thể chậm lại phần nào do thương mại toàn cầu suy yếu và tác động từ xung đột, dù xuất khẩu công nghệ có thể đóng vai trò hỗ trợ nhất định.
ADB cảnh báo rằng một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể làm gia tăng chi phí, tạo áp lực đình lạm lên các nền kinh tế trong khu vực khi giá cả tăng làm xói mòn thu nhập thực của hộ gia đình, kéo giảm tiêu dùng và qua đó làm suy yếu nhu cầu nội địa và tăng trưởng.
Ngay cả trong kịch bản xung đột hạ nhiệt và giá năng lượng giảm trong quý 2, ADB vẫn dự báo áp lực lạm phát sẽ tăng tại khu vực. “Giá tiêu dùng được dự báo sẽ tăng nhẹ ở hầu hết các nền kinh tế, với áp lực tăng thêm từ chi phí năng lượng và sản xuất thực phẩm cao hơn nếu xung đột Trung Đông kéo dài”, báo cáo nêu rõ.
Trong năm 2026, dữ liệu tháng 1 và tháng 2 cho thấy Indonesia và Philippines là hai nền kinh tế chịu ảnh hưởng rõ nhất từ giá cả tăng, đặc biệt ở các mặt hàng thực phẩm, nhà ở và tiện ích, theo ADB.
Trong khi đó, tại Thái Lan, tình trạng giảm phát vẫn tiếp diễn do các biện pháp áp trần giá điện và nhiên liệu giúp kiểm soát lạm phát do năng lượng.
Nhà kinh tế Albert Park chỉ ra rằng các quốc gia như Campuchia, Lào và Myanmar có khả năng chịu tác động mạnh nhất nếu khủng hoảng kéo dài, do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu so với quy mô GDP. “Các quốc gia này có thể đối mặt nhiều khó khăn hơn và phải đưa ra những đánh đổi không dễ dàng để ứng phó với các thách thức,” ông nhấn mạnh.
Tuy nhiên, ông Matteo Lanzafame, Giám đốc nghiên cứu kinh tế vĩ mô của ADB, cho rằng tác động dài hạn đối với các nền kinh tế Đông Nam Á có thể không nghiêm trọng như lo ngại ban đầu, khi một số quốc gia vẫn đang trên lộ trình đạt mức thu nhập trung bình vào cuối thập kỷ này.
Ông nhận định tác động tổng thể đến tăng trưởng của các nước Đông Nam Á nhiều khả năng thấp hơn so với các cuộc khủng hoảng trước đây, bao gồm đại dịch Covid-19, khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.
“Xét bối cảnh tổng thể, tác động thực tế của cú sốc năng lượng hiện nay đối với nền kinh tế chưa đủ lớn để làm chệch hướng tăng trưởng của các nền kinh tế như Philippines”, ông Lanzafame lưu ý. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng một cuộc xung đột kéo dài có thể gây ra cú sốc lớn hơn đối với tăng trưởng khu vực. “Điều này còn phụ thuộc vào việc xung đột có kéo dài hay không và liệu các gián đoạn liên quan có trở nên dai dẳng hay không. Nếu gián đoạn trở thành trạng thái bình thường mới trong các nền kinh tế giao dịch năng lượng, thì chúng ta sẽ bước sang một kịch bản hoàn toàn khác”, ông kết luận.
