Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viên đã đến Washington vào ngày 23/9 (theo giờ địa phương) và được Tổng thống Donald Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania Trump đích thân chào đón tại chân cầu thang máy bay, một nghi thức hiếm thấy từ trước đến nay.
Lễ đón trang trọng được trải thảm đỏ cùng với đội hình danh dự gồm 21 người đứng dọc hai bên. Tiếp theo đó là màn biểu diễn máy bay B-1, đội hình quân nhân thuộc từng quân chủng, và nghi thức giới thiệu quốc kỳ và quốc ca của hai nước.
“Tôi nghĩ họ đánh giá cao điều đó, những con người tuyệt vời”, ông Trump nói với các phóng viên sau khi trở về Nhà Trắng. Bản thân ông Trump đã dành nhiều lời khen cho ông Tập, gọi ông là một nhà lãnh đạo vĩ đại và mô tả mối quan hệ nồng ấm với người mà ông gọi là bạn.
Về phía mình, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã chia sẻ trong tuyên bố đánh dấu chuyến thăm tới Mỹ rằng Trung Quốc và Mỹ nên là đối tác, không phải đối thủ. Ông nhấn mạnh, hai nước có thể đóng góp vào thành công của nhau, qua đó mang lại lợi ích cho thế giới rộng lớn hơn.
Danny Russel, một nhà ngoại giao của Mỹ Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, cho rằng màn nghi thức long trọng tại sân bay đã mang lại một chiến thắng về tuyên truyền cho Bắc Kinh. “Buổi đón tiếp trọng thị như vậy là bằng chứng có giá trị cho thấy nhà lãnh đạo Trung Quốc hiện được Tổng thống Mỹ dành sự tôn trọng đặc biệt. Bắc Kinh luôn tận dụng điều này trong nước và trên trường quốc tế để cho thấy vị thế ngày càng lớn của Trung Quốc cũng như của ông Tập”, ông Russel, người hiện làm việc tại Viện Chính sách Asia Society, nhận định.
Đáng chú ý, vào đúng thời điểm ông Trump đón tiếp ông Tập, đại diện chính quyền Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent , đã công bố việc gia hạn thỏa thuận đình chiến, theo đó hai nước nhất trí giảm thuế quan và không áp đặt thêm các biện pháp hạn chế thương mại mới.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh Fox News, ông Bessent lưu ý rằng việc gia hạn thoả thuận đến ngày 10/1/2027 giúp các nhà lãnh đạo có thêm thời gian để thảo luận về những vấn đề quan trọng tại hai hội nghị thượng đỉnh quốc tế sắp diễn ra ở Trung Quốc vào tháng 11 và tại Mỹ vào tháng 12.
Dự kiến ban đầu là thoả thuận sẽ hết hạn vào ngày 10/11/2026.
Thương mại là một trong những điểm nóng lớn nhất giữa hai siêu cường, bên cạnh trí tuệ nhân tạo, chiến sự Trung Đông và các kế hoạch của Trung Quốc đối với Đài Loan. Tuy nhiên, phần lớn chuyến thăm kéo dài 3 ngày của ông Tập Cận Bình được dự báo sẽ thiên về nghi thức.
Bên cạnh đó, Trung Quốc mong muốn gia hạn thoả thuận đình chiến trong thời gian dài hơn.
“Điều này cho thấy Mỹ vẫn lo ngại về việc Trung Quốc thực hiện các cam kết theo thỏa thuận đình chiến, đặc biệt liên quan đến xuất khẩu khoáng sản và kế hoạch mua nông sản Mỹ”, bà Wendy Cutler, nhà đàm phán thương mại Mỹ và hiện là Phó Chủ tịch cấp cao tại Viện Chính sách Asia Society, cho biết.
Ông Craig Singleton, chuyên gia cấp cao tại Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ, cho rằng khung thời gian ngắn từ nay đến tháng 1/2027 tạo cơ hội để Mỹ kiểm chứng liệu Trung Quốc có thực hiện các cam kết chưa hoàn thành hay không. “Đây không phải là mua thêm thời gian hai tháng yên ổn, mà là khiến Trung Quốc phải nỗ lực để giành được quyền gia hạn tiếp theo”, ông giải thích.
Tổng thống Donald Trump vẫn chưa đưa ra bình luận về việc gia hạn thoả thuận
Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận sâu hơn về các vấn đề thực chất vào 24/9, sau lễ chào đón chính thức tại Nhà Trắng và sự kiện tiệc tối trang trọng có sự tham gia của nhiều lãnh đạo ngành công nghệ như CEO Jensen Huang của Nvidia và tỷ phú Elon Musk của SpaceX.
Trước đó, ông Trump đã thể hiện rõ mong muốn gây ấn tượng với ông Tập Cận Bình, khi nói với các phóng viên trong những tuần gần đây rằng ông rất vui vì bãi đáp trực thăng mới được hoàn tất kịp chuyến thăm, nhưng lại khá tiếc nuối vì phòng khiêu vũ chính tại Nhà Trắng sẽ chưa thể hoàn thành đúng dịp.
