Năm 2017 là một dấu mốc mới, và giai đoạn 2016 - 2020 có thể được coi là một “trang mới” của cuộc “đại phẫu” hệ thống ngân hàng Việt Nam.
Xác định nhóm ngân hàng phải tái cơ cấu
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2017 mới đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng đã chỉ đạo NHNN cần “bảo đảm sự an toàn, ổn định hệ thống các TCTD, bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và người gửi tiền trong quá trình cơ cấu lại các TCTD”.
Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng nhận định, trong quá trình tái cơ cấu những ngân hàng yếu kém, trách nhiệm của các TCTD nhà nước là đặc biệt quan trọng. Với các TCTD, kể cả những TCTD tốt hay những TCTD còn những tồn tại, hạn chế đều phải có đề án riêng, gắn với lộ trình tổng thể của hệ thống ngân hàng trong 5 năm tới. Đây là nhiệm vụ trọng tâm phải triển khai thực hiện sớm ngay từ đầu năm 2017.
Ông Nguyễn Văn Hưng, Phó Chánh Thanh tra Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng thuộc NHNN cho hay, trong năm 2017, cùng với nhiệm vụ tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốt lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, NHNN sẽ giữ vững và tiếp tục nâng cao mức độ an toàn, lành mạnh của hệ thống các TCTD. NHNN cũng sẽ đẩy mạnh cơ cấu lại toàn diện về tài chính, hoạt động, quản trị của TCTD (nhất là TCTD yếu kém) theo các hình thức, biện pháp và lộ trình phù hợp với đặc điểm cụ thể của từng TCTD và phù hợp với cơ chế thị trường trên nguyên tắc thận trọng, bảo đảm quyền lợi người gửi tiền và giữ vững sự ổn định, an toàn hệ thống.
Ngoài ra, NHNN sẽ kiểm soát và nâng cao chất lượng tín dụng gắn với tăng cường xử lý nợ xấu theo nguyên tắc thị trường; hoàn thiện hành lang pháp lý hỗ trợ xử lý nợ xấu và cơ cấu lại các TCTD. Việc xử lý nợ xấu phải gắn với việc triển khai các biện pháp phòng ngừa, hạn chế tối đa nợ xấu mới phát sinh và nâng cao chất lượng tín dụng của các TCTD; phát huy vai trò của Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) trong việc xử lý nợ xấu để bảo đảm duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn, bền vững (dưới 3% tổng dư nợ).
Lãnh đạo NHNN cũng cho biết, đối tượng cơ cấu lại trong thời gian tới bao gồm tất cả các TCTD, trong đó có cả các ngân hàng thương mại mua bắt buộc (ngân hàng 0 đồng). Về nguyên tắc là bảo đảm ổn định hệ thống và bảo vệ quyền lợi người gửi tiền. Theo đó, các TCTD phải xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và triển khai thực hiện phương án cơ cấu lại. Riêng đối với các ngân hàng thương mại mua bắt buộc, NHNN đã có đề án riêng trình Chính phủ, Bộ Chính trị.
Bên cạnh đó, NHNN cũng đưa ra các nhóm giải pháp cơ cấu lại các TCTD theo từng loại hình, bao gồm: nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ; Nhóm ngân hàng TMCP, công ty tài chính và cho thuê tài chính; nhóm TCTD nước ngoài; ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân và các tổ chức tài chính vi mô. Trong mỗi nhóm đều có các giải pháp cơ cấu lại đối với các TCTD lành mạnh và TCTD yếu kém.
Bảo đảm quyền lợi cho người gửi tiền
“Một trong những nguyên tắc cốt lõi của NHNN trong quá trình cơ cấu lại hệ thống các TCTD là bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền. Điều này đã được NHNN khẳng định trong quá trình cơ cấu lại các TCTD trước đây và cũng là nguyên tắc xuyên suốt trong những năm tới”, ông Nguyễn Văn Hưng khẳng định.
Theo đó, ông Nguyễn Văn Hưng cho hay, hình thức và biện pháp cơ cấu lại TCTD được áp dụng phù hợp với đặc điểm cụ thể của từng TCTD và phù hợp với cơ chế thị trường trên nguyên tắc thận trọng, bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền và giữ vững sự ổn định, an toàn hệ thống theo đúng chủ trương của Đảng về cơ cấu lại thị trường tài chính, trọng tâm là các TCTD được nêu tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.
Thống đốc Lê Minh Hưng cho biết, Bộ Chính trị và Thường trực Chính phủ đã đồng ý có luật mới, tạm gọi là Luật Hỗ trợ tái cơ cấu ngân hàng và xử lý nợ xấu. Quan trọng nhất với vấn đề xử lý nợ xấu là quyền tài sản và bảo vệ quyền chủ nợ, xử lý tài sản bảo đảm. Các quy định liên quan đến hoạt động ngân hàng trong Bộ luật Dân sự 2015, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở, Luật Đấu giá tài sản... đều đã được rà soát và đưa vào trong khuôn khổ luật này. Dự thảo Luật dự kiến sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 5/2017.
