Sau nhiều năm tăng trưởng dựa vào mở rộng mạng lưới và khai thác thị phần, năm 2026 đang chứng kiến một làn sóng tăng vốn mạnh mẽ trong ngành bảo hiểm phi nhân thọ.
Không chỉ nhằm gia tăng năng lực tài chính, các doanh nghiệp còn phải chuẩn bị cho những yêu cầu pháp lý mới, đồng thời tạo dư địa cho cuộc đua công nghệ, sản phẩm và năng lực nhận bảo hiểm trong giai đoạn tới.
CUỘC ĐUA NGHÌN TỶ TRONG NGÀNH BẢO HIỂM NÓNG TRỞ LẠI
Một trong những thương vụ đáng chú ý nhất thuộc về Công ty Cổ phần Bảo hiểm OPES. Doanh nghiệp vừa hoàn tất nâng vốn điều lệ từ 1.900 tỷ đồng lên 2.451 tỷ đồng. Nếu so với thời điểm gia nhập hệ sinh thái VPBank vào giữa năm 2022, quy mô vốn của OPES đã tăng hơn 4 lần.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh OPES ghi nhận tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất thị trường. Năm 2025, doanh thu phí bảo hiểm gốc của doanh nghiệp đạt hơn 4.800 tỷ đồng, tăng 84% so với năm trước, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt 638 tỷ đồng, tăng 38%. Kết quả này giúp OPES lọt Top 6 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ có doanh thu lớn phí bảo hiểm gốc lớn nhất thị trường.
Theo ông Nguyễn Hữu Tự Trí, Phó tổng giám đốc thường trực OPES, nguồn vốn mới sẽ giúp doanh nghiệp tiếp tục đầu tư công nghệ, nâng cao trải nghiệm khách hàng và mở rộng hoạt động kinh doanh dựa trên hệ sinh thái hơn 30 triệu khách hàng của VPBank.
Không chỉ các doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, nhiều tên tuổi lâu năm trong ngành cũng đang đồng loạt triển khai kế hoạch tăng vốn.
Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Bảo Minh (BMI) vừa trình cổ đông phương án trả cổ tức năm 2025 với tổng tỷ lệ 15%, trong đó 10% bằng cổ phiếu. Nếu được thông qua, vốn điều lệ của doanh nghiệp sẽ tăng từ hơn 1.505 tỷ đồng lên khoảng 1.656 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo Bảo Minh, việc tăng vốn không chỉ giúp củng cố năng lực tài chính mà còn nâng cao khả năng thích ứng trước những yêu cầu ngày càng cao về quản trị, an toàn vốn và cạnh tranh trên thị trường bảo hiểm.
Tương tự, Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp (ABIC - mã chứng khoán: ABI) dự kiến trình cổ đông phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 15% tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026.
Nếu được thông qua, vốn điều lệ của ABIC sẽ tăng từ 1.013,5 tỷ đồng lên gần 1.170 tỷ đồng. Ban lãnh đạo doanh nghiệp cho biết đây là giải pháp cần thiết nhằm nâng cao năng lực tài chính, tăng khả năng cạnh tranh và tạo nền tảng cho các kế hoạch phát triển dài hạn.
Trong khi đó, Tổng công ty Bảo hiểm BIDV (BIC - mã chứng khoán: BID) dù vừa hoàn tất tăng vốn lên 2.020 tỷ đồng trong năm 2025 vẫn tiếp tục đặt mục tiêu bổ sung vốn trong thời gian tới nhằm đáp ứng chiến lược phát triển đến năm 2030.
Tại Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Quân đội (MIC), vấn đề tăng vốn cũng được đặt ra như một trong những ưu tiên chiến lược. Theo ông Trần Minh Đạt, Chủ tịch Hội đồng quản trị MIC, để duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh và bền vững, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao năng lực tài chính.
Tuy nhiên, việc tăng vốn của MIC hiện còn gắn với yêu cầu phải hoàn thiện cơ cấu cổ đông theo quy định mới của Luật Kinh doanh bảo hiểm, trong đó doanh nghiệp cần có tối thiểu hai cổ đông tổ chức sở hữu từ 10% vốn điều lệ trở lên.
Không phải doanh nghiệp nào cũng thuận lợi trong kế hoạch tăng vốn. Tại Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Bưu điện (PTI), Hội đồng quản trị từng trình cổ đông phương án tăng vốn thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu.
Theo bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị PTI, việc tăng vốn sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tài chính và đáp ứng điều kiện tham gia các dự án bảo hiểm quy mô lớn.
Tuy nhiên, đại diện cổ đông lớn DB Insurance Co., Ltd cho rằng PTI vừa hoàn tất một đợt tăng vốn trong năm 2025 nên chưa thực sự cần thiết tiếp tục bổ sung vốn. Kết quả, kế hoạch tăng vốn của PTI đã không được thông qua.
TĂNG VỐN ĐỂ TỒN TẠI
Bên cạnh nhu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh, một động lực quan trọng khác đang thúc đẩy các doanh nghiệp bảo hiểm tăng vốn và tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược là những yêu cầu mới về cơ cấu cổ đông theo Luật Kinh doanh bảo hiểm.
Theo Điều 66 của luật này, doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần phải có tối thiểu hai cổ đông tổ chức, mỗi tổ chức nắm giữ ít nhất 10% vốn điều lệ. Đồng thời, một cổ đông cá nhân không được sở hữu quá 10% vốn.
Không chỉ vậy, các tổ chức tham gia góp vốn cũng phải đáp ứng các điều kiện khá chặt chẽ về năng lực tài chính. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức phải có tổng tài sản tối thiểu 2 tỷ USD và tối thiểu 7 năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm. Đối với nhà đầu tư trong nước, tổng tài sản phải đạt từ 2.000 tỷ đồng trở lên tại năm liền trước thời điểm góp vốn.
Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm, các quy định mới đang tạo ra không ít áp lực trong quá trình tái cấu trúc cổ đông.
Một mặt, doanh nghiệp phải tìm kiếm thêm các cổ đông tổ chức đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý. Mặt khác, việc chuyển nhượng cổ phần để điều chỉnh cơ cấu sở hữu có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của các cổ đông hiện hữu.
Nhiều doanh nghiệp như Bảo hiểm Bảo Long, Bảo hiểm Phú Hưng, Bảo hiểm Viễn Đông, AAA hay Bảo hiểm Toàn Cầu đã đề xuất cơ quan quản lý xem xét cơ chế chuyển tiếp nhằm tạo thêm thời gian thích ứng với các yêu cầu mới.
Khó khăn càng lớn hơn khi số lượng nhà đầu tư đủ điều kiện tham gia lĩnh vực bảo hiểm không nhiều. Với nhà đầu tư trong nước, nhóm đáp ứng yêu cầu tài sản chủ yếu là các ngân hàng hoặc tập đoàn quy mô lớn. Trong khi đó, nhiều ngân hàng đã sở hữu công ty bảo hiểm riêng trong hệ sinh thái và không có nhiều nhu cầu đầu tư thêm.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, yêu cầu vừa có kinh nghiệm hoạt động bảo hiểm, vừa sở hữu tổng tài sản từ 2 tỷ USD trở lên cũng khiến phạm vi lựa chọn bị thu hẹp đáng kể.
Trường hợp của ABIC là ví dụ điển hình. Tính đến cuối năm 2025, Agribank đang sở hữu hơn 52% vốn điều lệ và là cổ đông duy nhất nắm trên 10% vốn. Hai cổ đông lớn còn lại là Tổng công ty Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam và AFC Vietnam Fund lần lượt nắm giữ 8,55% và 6,69%. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục tái cơ cấu cổ đông để đáp ứng quy định mới.
Tuy vậy, cơ quan quản lý cho rằng các doanh nghiệp đã có đủ thời gian chuẩn bị. Theo quan điểm của Bộ Tài chính, yêu cầu về cơ cấu cổ đông đã được quy định ngay trong Luật Kinh doanh bảo hiểm có hiệu lực từ năm 2023, đồng thời Nghị định 46/2023/NĐ-CP cũng dành khoảng thời gian chuyển tiếp kéo dài 3 năm để các doanh nghiệp chủ động điều chỉnh.
Trong bối cảnh đó, cuộc đua tăng vốn của ngành bảo hiểm không đơn thuần nhằm mở rộng quy mô kinh doanh. Đây còn là quá trình tái cấu trúc toàn diện về năng lực tài chính và cơ cấu sở hữu, chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh mới khi thị trường ngày càng đề cao tiêu chuẩn vốn, quản trị rủi ro và sức mạnh cổ đông. Những doanh nghiệp hoàn tất sớm quá trình này nhiều khả năng sẽ có lợi thế lớn hơn trong việc mở rộng thị phần và thu hút dòng vốn đầu tư trong những năm tới.
