Việc Berli Jucker Public Company Limited (BJC), tập đoàn bán lẻ niêm yết hàng đầu Thái Lan dự kiến chi hơn 22,5 tỷ baht, tương đương khoảng 640 triệu USD (19.317 tỷ đồng), để thâu tóm toàn bộ hệ thống MM Mega Market Việt Nam không chỉ là một thương vụ mua bán - sáp nhập đơn thuần. Đây là mắt xích quan trọng trong quá trình tái cấu trúc và hợp nhất hệ sinh thái kinh doanh khổng lồ của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi, một trong những người giàu nhất Thái Lan và khu vực Đông Nam Á.
NƯỚC CỜ HỢP NHẤT CỦA TỶ PHÚ THÁI
Theo công bố gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET), thông qua công ty con C-Distribution Asia Pte. Ltd. (CDA), BJC sẽ mua lại 100% cổ phần của TCC Land International (Singapore), pháp nhân hiện nắm giữ toàn bộ vốn tại MM Mega Market Việt Nam từ Golden Land International (GLI), một công ty liên quan trong cùng hệ sinh thái TCC Group. Tổng số cổ phần chuyển nhượng lên tới 921,8 triệu đơn vị, đưa thương vụ này trở thành giao dịch quy mô lớn, chiếm hơn 35% giá trị tài sản hữu hình thuần của BJC.
Về bản chất, đây không phải là một thương vụ “thâu tóm từ bên ngoài”, mà là bước tái cơ cấu nội bộ trong đế chế kinh doanh của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi. Tuy nhiên, quy mô tài chính của thương vụ vẫn cho thấy tiềm lực đáng kể của “đại gia Thái” đứng sau hệ thống MM Mega Market Việt Nam.
Tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi hiện là ông chủ của Thai Beverage (ThaiBev), tập đoàn đồ uống lớn nhất Đông Nam Á, đồng thời kiểm soát hai tập đoàn đa ngành lớn là TCC Group và Fraser and Neave (F&N). Riêng tại Việt Nam, dấu ấn của vị tỷ phú này đã được khẳng định từ năm 2017, khi ThaiBev chi khoảng 4,8 tỷ USD để mua hơn 50% cổ phần của Sabeco, đưa thương hiệu “Bia Sài Gòn” về tay nhà đầu tư Thái với mức giá 320.000 đồng mỗi cổ phần, một trong những thương vụ M&A lớn nhất lịch sử thị trường Việt Nam.
Thông qua F&N, hệ sinh thái của ông Charoen còn nắm gần 25% cổ phần Vinamilk, trở thành cổ đông lớn thứ hai tại “ông lớn” ngành sữa Việt Nam, chỉ sau SCIC. Những khoản đầu tư này phản ánh rõ chiến lược dài hạn của giới tài phiệt Thái Lan trong việc thâm nhập và bám rễ sâu vào các ngành tiêu dùng cốt lõi tại Việt Nam.
Trong bức tranh đó, MM Mega Market Việt Nam đóng vai trò là trụ cột bán buôn phân phối. Doanh nghiệp hiện vận hành 30 trung tâm bán sỉ trên khắp cả nước, tập trung phục vụ nhóm khách hàng chuyên nghiệp như khách sạn, nhà hàng, doanh nghiệp dịch vụ ăn uống (HORECA) và các tổ chức, văn phòng quy mô lớn. Mô hình kinh doanh bán buôn với quy cách hàng hóa lớn và giá sỉ giúp MM Mega Market duy trì tệp khách hàng ổn định, ít biến động hơn so với bán lẻ đại chúng.
Các số liệu tài chính cho thấy nền tảng kinh doanh của MM Mega Market Việt Nam đang ở trạng thái tương đối vững chắc. Dù công ty mẹ TCC Land International từng ghi nhận lỗ ròng do chi phí tài chính phát sinh từ các khoản vay nội bộ, thực thể kinh doanh tại Việt Nam vẫn được BJC đánh giá là tài sản có chất lượng cao, với dòng tiền ổn định và mạng lưới khách hàng chuyên nghiệp quy mô lớn. Chính yếu tố này khiến MM Mega Market Việt Nam trở thành mảnh ghép chiến lược trong tham vọng mở rộng và tích hợp chuỗi cung ứng của BJC tại Đông Nam Á.
Theo kế hoạch, việc sở hữu trực tiếp MM Mega Market Việt Nam sẽ cho phép BJC thiết lập một mạng lưới phân phối toàn diện hơn, bao trùm cả bán buôn, bán lẻ và các nền tảng trực tuyến. BJC kỳ vọng sự hợp nhất này sẽ tạo ra hiệu ứng cộng hưởng mạnh mẽ trong hoạt động thu mua, logistics và quản trị chuỗi cung ứng giữa các thị trường trọng điểm như Thái Lan, Việt Nam, Lào và Campuchia, từ đó nâng cao lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Thương vụ diễn ra trong bối cảnh nhiều tập đoàn bán lẻ Thái Lan đang cơ cấu lại danh mục đầu tư tại Việt Nam. Gần đây, Central Retail, “ông lớn” bán lẻ số một Thái Lan cũng đã chuyển nhượng chuỗi điện máy Nguyễn Kim cho Pico Holdings với giá khoảng 36 triệu USD nhằm tập trung vào hai trụ cột chiến lược là thực phẩm và bất động sản bán lẻ. Điều này càng cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn sàng lọc, nơi các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mở rộng quy mô mà còn tái định vị chiến lược để tối ưu hiệu quả dài hạn.
Với MM Mega Market Việt Nam, việc “về chung một mái nhà” với BJC không chỉ đơn thuần là thay đổi pháp nhân sở hữu. Đây là bước đi cho thấy sức mạnh tài chính và tầm nhìn dài hạn của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi người đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái tiêu dùng phân phối tại một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất ASEAN. Thương vụ trị giá hơn 19.000 tỷ đồng này phản ánh rõ mức độ quyết liệt của các đại gia Thái Lan trong cuộc đua chiếm lĩnh thị trường Việt Nam.
MẮT XÍCH LỚN TRONG THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ VIỆT NAM
Trong bức tranh tổng thể của thị trường bán buôn - bán lẻ hiện đại tại Việt Nam, MM Mega Market Việt Nam (MMVN) được xem là một trong những doanh nghiệp có quy mô lớn, nền tảng vận hành ổn định và giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa tiêu dùng và thực phẩm. Trải qua quá trình chuyển đổi sở hữu và tái cấu trúc mô hình kinh doanh, MMVN đang từng bước củng cố vị thế như một tài sản chiến lược của Tập đoàn BJC/TCC Group tại thị trường Việt Nam.
MM Mega Market Việt Nam tiền thân là Metro Cash & Carry Việt Nam, chính thức được chuyển đổi thương hiệu sang MM Mega Market vào năm 2016 sau khi được Tập đoàn TCC Group (Thái Lan) tiếp nhận. Doanh nghiệp hiện hoạt động dưới hình thức Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thuộc sở hữu của TCC Land International (Singapore) Pte. Ltd., với trụ sở chính đặt tại Thủ Đức, TP.HCM. Lĩnh vực hoạt động cốt lõi của MMVN là bán buôn, bán lẻ hàng tiêu dùng, thực phẩm tươi sống, hàng phi thực phẩm, đồng thời cung cấp các dịch vụ chuỗi cung ứng và giải pháp hỗ trợ kinh doanh cho cả hai phân khúc khách hàng B2B và B2C.
Sau nhiều năm đầu tư mở rộng, MM Mega Market Việt Nam đã xây dựng được một mạng lưới phân phối quy mô lớn trên toàn quốc. Quy mô hoạt động của MMVN không chỉ thể hiện qua hệ thống cơ sở vật chất mà còn qua nguồn nhân lực và mạng lưới đối tác. Doanh nghiệp hiện có hơn 4.000 nhân viên làm việc tại các trung tâm phân phối, kho vận và khối văn phòng. Đồng thời, MMVN duy trì quan hệ hợp tác với hơn 1.500 nhà cung cấp và hàng trăm đối tác nông dân trên khắp cả nước, qua đó hình thành chuỗi cung ứng khép kín “từ nông trại đến bàn ăn”. Hơn 90% hàng hóa kinh doanh tại MM Mega Market có nguồn gốc trong nước, phản ánh chiến lược ưu tiên hàng Việt và gắn kết sản xuất trong nước với hệ thống phân phối hiện đại.
Bên cạnh hệ thống trung tâm bán buôn truyền thống, MM Mega Market Việt Nam còn mở rộng sang các mô hình hợp tác bán lẻ. Tiêu biểu là chương trình “Giá Tốt”, hỗ trợ các cửa hàng tạp hóa, minimart và tiểu thương chuyển đổi sang mô hình bán lẻ hiện đại. Đến cuối năm 2023, mạng lưới này đã có hơn 1.000 cửa hàng đối tác trên toàn quốc, góp phần gia tăng độ phủ thị trường và mở rộng tệp khách hàng B2B quy mô nhỏ.
Về mô hình kinh doanh, MMVN vận hành song song hai trụ cột B2B và B2C. Theo các báo cáo và phân tích thị trường, khoảng 55% doanh thu hiện đến từ nhóm khách hàng B2B, bao gồm nhà hàng, khách sạn, bếp ăn công nghiệp, cửa hàng bán lẻ nhỏ và các doanh nghiệp dịch vụ, trong khi 45% doanh thu còn lại đến từ người tiêu dùng cuối. Doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng tỷ trọng doanh thu B2B lên khoảng 60% vào năm 2030, coi đây là phân khúc có mức độ ổn định cao và khả năng tối ưu biên lợi nhuận trong dài hạn.
Song hành với việc mở rộng mạng lưới vật lý, MM Mega Market Việt Nam đẩy mạnh phát triển mô hình bán hàng đa kênh. Các nền tảng thương mại điện tử B2B, ứng dụng đặt hàng trực tuyến, mô hình Click & Get được triển khai nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa vận hành. Doanh nghiệp cũng thúc đẩy số hóa toàn bộ chuỗi giá trị, từ khâu đặt hàng, quản lý tồn kho đến phân phối và bán hàng, đồng thời gắn chiến lược kinh doanh với các cam kết phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu Net-Zero vào năm 2040 theo định hướng chung của tập đoàn mẹ.
Xét về kết quả kinh doanh, năm 2024 được xem là một năm duy trì ổn định đối với MM Mega Market Việt Nam. Doanh thu của MMVN trong năm 2024 đạt khoảng 17,8 tỷ baht Thái Lan, tương đương hơn 15.000 tỷ đồng. Lợi nhuận ròng ghi nhận khoảng 442 triệu baht, xấp xỉ 370–380 tỷ đồng. Những con số này cho thấy MMVN vẫn duy trì được quy mô doanh thu lớn và hiệu quả kinh doanh tương đối tốt trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của thị trường bán lẻ hiện đại.
Về vị thế thị trường, một số đánh giá cho thấy MM Mega Market Việt Nam đang nắm giữ khoảng 18% thị phần trong phân khúc bán lẻ hiện đại có yếu tố bán buôn, với tốc độ tăng trưởng doanh thu trung bình hằng năm vào khoảng 3,2%. Doanh thu bán lẻ được cho là đã tăng khoảng 30% so với năm 2019, phản ánh hiệu quả của chiến lược tái cấu trúc và mở rộng kênh bán hàng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các số liệu này chủ yếu dựa trên tổng hợp từ báo cáo thị trường và phân tích của báo chí, chưa phải là báo cáo tài chính kiểm toán độc lập được công bố rộng rãi.
Đối với năm 2025, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có báo cáo tài chính kiểm toán chính thức của MM Mega Market Việt Nam. Dù vậy, theo các tài liệu công bố và kế hoạch tài chính từ Berli Jucker Public Company Limited (BJC), công ty mẹ trong quá trình hoàn tất việc nắm giữ toàn bộ MMVN lợi nhuận sau thuế năm 2025 của MMVN được ước tính vào khoảng 580 triệu baht. BJC đặt mục tiêu nâng lợi nhuận của MMVN lên khoảng 1,2 tỷ baht vào năm 2030, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép bình quân khoảng 16% mỗi năm trong giai đoạn 2025–2030. Đây là các con số mang tính kế hoạch và kỳ vọng của cổ đông, phản ánh định hướng tăng hiệu quả vận hành và mở rộng quy mô trong trung hạn, nhưng chưa thay thế cho số liệu kiểm toán cuối cùng.
Về chiến lược phát triển, MM Mega Market Việt Nam đặt mục tiêu mở rộng hệ thống từ khoảng 30 điểm bán trong giai đoạn 2025 lên 54 trung tâm vào năm 2030, kết hợp giữa các trung tâm quy mô lớn và mô hình linh hoạt hơn tại địa phương. Doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu duy trì mức tăng trưởng doanh thu hằng năm từ 5–10%, đồng thời cải thiện biên lợi nhuận và EBITDA thông qua tối ưu chuỗi cung ứng, tăng tỷ trọng khách hàng B2B và khai thác hiệu quả hệ sinh thái bán lẻ của BJC/TCC Group.
Bên cạnh những điểm sáng, hoạt động của MMVN cũng ghi nhận một số vấn đề phát sinh. Năm 2026, một chi nhánh của doanh nghiệp tại Đồng Nai đã bị xử phạt hành chính 310 triệu đồng do vi phạm quy định về môi trường. Sự việc được đánh giá là mang tính cục bộ, không ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hệ thống, song cũng đặt ra yêu cầu siết chặt hơn công tác tuân thủ và quản trị rủi ro trong quá trình mở rộng quy mô.
Trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục cạnh tranh gay gắt và xu hướng tiêu dùng ngày càng hiện đại hóa, việc MMVN được xác định là tài sản chiến lược trong hệ sinh thái BJC/TCC cho thấy doanh nghiệp này vẫn còn dư địa tăng trưởng đáng kể trong trung và dài hạn. Bức tranh kinh doanh của MM Mega Market Việt Nam vì vậy không chỉ phản ánh quá trình duy trì ổn định sau tái cấu trúc, mà còn mở ra những kỳ vọng mới về tăng trưởng, hiệu quả và vai trò trong chuỗi cung ứng hiện đại của nền kinh tế Việt Nam.
