Báo cáo tài chính bán niên năm 2026 cho thấy nhóm doanh nghiệp bảo hiểm sở hữu quy mô tài sản đầu tư lớn tiếp tục có lợi thế đáng kể.
Trong bối cảnh hoạt động khai thác bảo hiểm chưa tạo được đột phá, nguồn thu từ tiền gửi ngân hàng, trái phiếu và các danh mục đầu tư tài chính vẫn đóng góp tỷ trọng lớn vào lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp, giúp kết quả kinh doanh duy trì tăng trưởng tích cực.
TIỀN GỬI VÀ ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TIẾP TỤC LÀ "BỆ ĐỠ" LỢI NHUẬN
Điển hình là Tập đoàn Bảo Việt (mã chứng khoán: BVH) khi tiếp tục ghi nhận một quý kinh doanh khả quan. Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu hợp nhất đạt 32.004 tỷ đồng, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước.
Lợi nhuận trước thuế đạt 2.289 tỷ đồng, tăng 34,5%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 1.863 tỷ đồng, tăng 33,9%. Riêng công ty mẹ ghi nhận doanh thu 990 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 682 tỷ đồng, hoàn thành sát kế hoạch cả năm.
Động lực chính đến từ hiệu quả đầu tư tài chính. Theo doanh nghiệp, sự cải thiện của thị trường vốn và thị trường tài chính trong nửa đầu năm đã giúp hoạt động đầu tư đạt kết quả tích cực. Báo cáo tài chính cho thấy lợi nhuận từ hoạt động tài chính mang về gần 6.200 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ, riêng quý 2 đạt 3.238 tỷ đồng, tăng 18,5%.
Trong đó, thu nhập từ lãi tiền gửi tăng tới 42%, đạt 4.927 tỷ đồng, còn lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu tăng 17,7%, đạt 2.868 tỷ đồng. Ngược lại, lãi từ đầu tư chứng khoán và chênh lệch tỷ giá giảm mạnh, lần lượt còn khoảng 45 tỷ đồng và 9 tỷ đồng.
Đến cuối tháng 6, tổng tài sản hợp nhất của Bảo Việt đạt 315.683 tỷ đồng, tương đương khoảng 12 tỷ USD, tăng 8,2% so với đầu năm. Đáng chú ý, doanh nghiệp đang nắm giữ 166.709 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng, gồm 115.668 tỷ đồng tiền gửi ngắn hạn và 51.041 tỷ đồng tiền gửi dài hạn, với nhiều khoản có lãi suất lên tới 8,6-8,9%/năm.
Quy mô danh mục tiền gửi lớn tiếp tục mang lại nguồn thu ổn định, giúp Bảo Việt duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng doanh thu.
Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp (ABIC – mã chứng khoán: ABI). Quý 2/2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 673 tỷ đồng, tăng 6%, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng tới 33%, lên hơn 87 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận trước thuế và sau thuế lần lượt đạt gần 228 tỷ đồng và 182 tỷ đồng, cùng tăng khoảng 25%.
Ngoài việc chi phí bồi thường giảm 13%, một trong những động lực quan trọng giúp ABI cải thiện lợi nhuận là doanh thu tài chính tăng mạnh. Trong quý 2, doanh thu tài chính đạt gần 49 tỷ đồng, tăng 33%, gần như toàn bộ đến từ lãi tiền gửi có kỳ hạn. Nhờ chi phí tài chính gần như không đáng kể, lợi nhuận từ hoạt động tài chính đạt gần 109 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ.
Lợi thế của ABI đến từ cơ cấu tài sản. Đến cuối tháng 6, doanh nghiệp sở hữu 3.868 tỷ đồng tiền và đầu tư tài chính, tương đương 75% tổng tài sản. Quy mô nguồn vốn lớn không chỉ giúp doanh nghiệp tạo thêm nguồn thu từ đầu tư mà còn góp phần duy trì khả năng thanh toán và đảm bảo an toàn tài chính trong bối cảnh chi phí khai thác bảo hiểm ngày càng gia tăng.
Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh (mã chứng khoán: BMI) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực nhờ sự kết hợp giữa hoạt động bảo hiểm và đầu tư tài chính. Sáu tháng đầu năm, doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 2.842 tỷ đồng, tăng 6%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 182 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ.
Ngoài doanh thu phí bảo hiểm gốc tăng 7%, doanh thu tài chính của Bảo Minh cũng tăng 14%, chủ yếu nhờ lãi tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu. Đáng chú ý, doanh nghiệp còn được hưởng lợi từ việc hoàn nhập 60 tỷ đồng dự phòng bồi thường bảo hiểm, trong khi cùng kỳ phải trích lập hơn 240 tỷ đồng, qua đó giúp lợi nhuận gộp hoạt động bảo hiểm tăng 14%.
Song song với đó, chi phí quản lý doanh nghiệp giảm 9%, góp phần đưa lợi nhuận trước thuế tăng 29%, đạt 227 tỷ đồng. Riêng quý 2, lợi nhuận sau thuế tăng tới 58%, phản ánh hiệu quả đồng thời từ hoạt động khai thác bảo hiểm và nguồn thu đầu tư.
Ở nhóm doanh nghiệp quy mô lớn, Công ty Cổ phần PVI tiếp tục duy trì vai trò dẫn đầu trong mảng bảo hiểm công nghiệp và tái bảo hiểm. Quý 2, doanh thu hợp nhất đạt 8.753 tỷ đồng, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ; trong đó doanh thu phí nhận tái bảo hiểm đạt 3.847 tỷ đồng, còn doanh thu bảo hiểm gốc đạt 4.320 tỷ đồng.
Không chỉ mở rộng quy mô doanh thu, PVI còn hưởng lợi từ hoạt động tái bảo hiểm khi hoa hồng nhượng tái bảo hiểm tăng gần 70%, trong khi thu bồi thường nhượng tái bảo hiểm tăng gần 90%, lên 2.472 tỷ đồng. Điều này giúp doanh nghiệp chuyển giao một phần đáng kể rủi ro cho các nhà tái bảo hiểm quốc tế, qua đó bù đắp áp lực chi phí bồi thường bảo hiểm gốc tăng mạnh.
Nhờ đó, dù tổng chi phí kinh doanh bảo hiểm tăng đáng kể, PVI vẫn ghi nhận 535 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong quý 2. Lũy kế 6 tháng, doanh thu đạt 17.807 tỷ đồng, hoàn thành 123% kế hoạch 6 tháng, còn lợi nhuận trước thuế đạt gần 1.240 tỷ đồng, tương đương gần 200% kế hoạch nửa đầu năm.
CHI PHÍ BỒI THƯỜNG VÀ QUẢN LÝ BÀO MÒN LỢI NHUẬN DOANH NGHIỆP
Trái ngược với nhóm doanh nghiệp tăng trưởng mạnh nhờ nguồn thu đầu tư, báo cáo tài chính bán niên cũng cho thấy không ít doanh nghiệp bảo hiểm vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí bồi thường, chi phí quản lý và dự phòng nghiệp vụ, khiến lợi nhuận suy giảm dù doanh thu bảo hiểm tiếp tục đi lên.
Điển hình là Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm DBV (mã chứng khoán: AIC). Trong quý 2, doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm tăng hơn 50% lên 946 tỷ đồng, giúp lãi gộp mảng bảo hiểm tăng hơn 20%, đạt 102,5 tỷ đồng. Doanh thu phí bảo hiểm thuần tăng 23%, trong khi hoa hồng nhượng tái bảo hiểm và doanh thu khác gần gấp ba lần cùng kỳ, cho thấy hoạt động khai thác vẫn duy trì đà mở rộng.
Tuy nhiên, tăng trưởng doanh thu không chuyển hóa thành lợi nhuận. Chi phí bồi thường tăng gần 40%, chi phí khác của hoạt động bảo hiểm tăng tới 63%, còn chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 65%, chủ yếu do chi phí nhân sự và dịch vụ mua ngoài. Dù hoạt động tài chính ghi nhận lợi nhuận gấp gần 2,4 lần cùng kỳ, DBV vẫn chỉ lãi sau thuế gần 1 tỷ đồng, giảm tới 95% so với cùng kỳ năm trước.
Tương tự, Bảo hiểm Bảo Long (mã chứng khoán: BLI) cũng ghi nhận kết quả kém khả quan. Sáu tháng đầu năm, doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm tăng 4% lên 654 tỷ đồng, trong khi doanh thu tài chính tăng 10%, chủ yếu nhờ lãi tiền gửi đạt gần 34 tỷ đồng.
Dù vậy, mức tăng của doanh thu không đủ bù đắp áp lực chi phí. Chi phí bồi thường bảo hiểm tăng 5%, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 6%, khiến lợi nhuận trước thuế giảm 8% xuống còn 39 tỷ đồng, còn lợi nhuận sau thuế giảm 17%, xuống 28 tỷ đồng.
Điểm sáng duy nhất là riêng quý 2, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 22 tỷ đồng, gấp 20 lần cùng kỳ, cho thấy hoạt động kinh doanh đang có dấu hiệu cải thiện sau giai đoạn khó khăn đầu năm.
Sự phân hóa này phản ánh rõ thực tế của ngành bảo hiểm hiện nay. Lợi thế từ danh mục đầu tư tài chính chỉ phát huy hiệu quả với những doanh nghiệp sở hữu nguồn vốn lớn và quản trị tài sản tốt.
Ngược lại, các doanh nghiệp có tỷ lệ bồi thường cao, chi phí khai thác và chi phí quản lý gia tăng vẫn gặp nhiều sức ép lên lợi nhuận, dù doanh thu bảo hiểm tiếp tục tăng trưởng.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức tương đối cao, thu nhập từ tiền gửi và đầu tư tài chính nhiều khả năng sẽ tiếp tục là điểm tựa lợi nhuận của ngành trong những quý tới.
Tuy nhiên, về dài hạn, hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát tỷ lệ bồi thường, nâng cao chất lượng khai thác và tối ưu chi phí hoạt động, thay vì chỉ dựa vào nguồn thu từ đầu tư.
