Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu năm 2025 tiếp tục biến động với quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng, Việt Nam nổi lên như một trong những điểm đến đầu tư hiếm hoi duy trì được sức hút ổn định đối với dòng vốn Nhật Bản. Trong năm 2025, cộng đồng doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, với tỷ lệ sinh lời cao nhất trong vòng hơn 15 năm, tạo nên một bức tranh tương đối toàn diện về hiệu quả của dòng vốn FDI đến từ nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.
DÒNG VỐN NHẬT BẢN VẪN “ĐỔ BỘ” VÀ SINH LỜI
Tính lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư đăng ký lên tới 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Quy mô này không chỉ phản ánh chiều sâu của quan hệ kinh tế song phương, mà còn cho thấy mức độ gắn bó dài hạn của các tập đoàn Nhật Bản đối với thị trường Việt Nam, bất chấp những biến động khó lường của môi trường kinh tế quốc tế.
Riêng trong năm 2025, tổng vốn đăng ký mới và điều chỉnh của các doanh nghiệp Nhật Bản đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ, với 296 dự án đăng ký cấp mới. Nhật Bản đầu tư vào 19 ngành, lĩnh vực khác nhau, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 2.051 dự án, tổng vốn 48,6 tỷ USD, chiếm 61,6% tổng vốn đăng ký. Các lĩnh vực tiếp theo gồm sản xuất, phân phối điện - khí - nước - điều hòa (11,8 tỷ USD), bất động sản (9,3 tỷ USD), cùng nhiều ngành dịch vụ và công nghiệp hỗ trợ khác.
Không chỉ dòng vốn đầu tư, quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản cũng ghi nhận bước tiến quan trọng trong năm 2025. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD, đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11,28% so với năm trước. Đáng chú ý, Việt Nam xuất siêu sang Nhật Bản gần 2,1 tỷ USD, khẳng định vị thế là đối tác thương mại ổn định, có tính bổ trợ cao trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Ở góc độ hiệu quả hoạt động, khảo sát năm 2025 của Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) đã cung cấp một bức tranh mang tính bước ngoặt. Theo đó, 67,5% doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại Việt Nam kỳ vọng có lãi trong năm 2025, tăng 3,4 điểm phần trăm so với năm trước và đạt mức cao nhất kể từ năm 2009. Đây cũng là lần đầu tiên sau 5 năm, tỷ lệ doanh nghiệp Nhật có lãi tại Việt Nam vượt mức trung bình ASEAN (65,3%).
Đặc biệt, trong lĩnh vực sản xuất, tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến có lãi lên tới 74,1%, tăng gần 4 điểm phần trăm, trong khi tỷ lệ dự báo thua lỗ giảm mạnh xuống còn 13%. Các ngành ghi nhận mức cải thiện lợi nhuận nổi bật gồm giấy và sản phẩm gỗ, in ấn; linh kiện điện và điện tử; sắt, thép và kim loại màu – những lĩnh vực gắn chặt với vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu.
Không chỉ ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, Việt Nam còn duy trì vị trí dẫn đầu ASEAN về mức độ sẵn sàng mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản. Khảo sát JETRO cho thấy 56,9% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng hoạt động trong vòng 1–2 năm tới, cao hơn đáng kể so với mức trung bình ASEAN (46,8%) và khu vực châu Á – Thái Bình Dương (45%). Chỉ 4,2% dự kiến thu hẹp quy mô và 0,7% cân nhắc di dời hoặc rút lui, cho thấy mức độ ổn định hiếm có trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt.
Phát biểu tại các cuộc tiếp xúc với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản đầu năm 2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Việt Nam vẫn còn dư địa rất lớn để thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương. Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, dù tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản có lãi tại Việt Nam đã đạt mức tích cực, mục tiêu dài hạn cần hướng tới là 90%, thông qua cải cách thể chế, nâng cấp hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và chống biến đổi khí hậu.
Theo JETRO, hai xu hướng mở rộng đầu tư chính của doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam hiện nay là tập trung khai thác thị trường nội địa đang tăng trưởng nhanh, và đầu tư cung cấp dịch vụ cho chính cộng đồng doanh nghiệp Nhật đang hiện diện tại Việt Nam, từ thương mại, bán buôn, tài chính đến bảo hiểm. Điều này tạo ra một hệ sinh thái đầu tư tương đối hoàn chỉnh, giúp gia tăng giá trị nội địa và củng cố nền tảng phát triển bền vững.
CÁC FDI NHẬT BẢN TẠI VIỆT NAM “ĂN NÊN LÀM RA”
Trong bức tranh chung đầy gam màu sáng đó, nhiều tập đoàn và doanh nghiệp Nhật Bản đã trở thành những ví dụ điển hình về hiệu quả đầu tư tại Việt Nam, trải rộng từ sản xuất công nghiệp đến bán lẻ và dịch vụ.
Ở lĩnh vực bán lẻ, AEON được xem là một trong những “điểm sáng” nổi bật nhất. Theo báo cáo tài chính của AEON Co., Ltd., lũy kế 9 tháng đầu năm tài khóa 2025 (kết thúc tháng 11/2025), doanh thu hợp nhất của tập đoàn đạt 7.749,4 tỷ yên, tăng 3,7% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận hoạt động tăng mạnh 23%, đạt 144,7 tỷ yên, mức cao nhất từ trước tới nay. Trong bối cảnh thị trường Nhật Bản chịu áp lực chi phí lao động và mặt bằng, còn thị trường Trung Quốc biến động mạnh, Việt Nam nổi lên như một thị trường mang lại “chất lượng lợi nhuận” tốt cho AEON.
Riêng AEON Mall Việt Nam ghi nhận doanh thu khoảng 17,3 tỷ yên trong niên độ 2024–2025, tăng hơn 13% so với năm trước, với lợi nhuận hoạt động khoảng 4,23 tỷ yên. Bình quân mỗi ngày, AEON Mall thu về hơn 2 tỷ đồng lợi nhuận từ thị trường Việt Nam. Với tỷ lệ lấp đầy cao, thời gian hoàn vốn ngắn và sức mua nội địa tăng trưởng ổn định, Việt Nam hiện là thị trường nước ngoài hiệu quả nhất của AEON Mall tại Đông Nam Á.
Không dừng lại ở kết quả hiện tại, AEON tiếp tục đẩy mạnh chiến lược mở rộng dài hạn tại Việt Nam. Tính đến cuối năm 2025, tập đoàn vận hành khoảng 8 trung tâm thương mại trên cả nước và đang triển khai loạt dự án quy mô lớn tại Thanh Hóa, Quảng Ninh, Đà Nẵng, cùng kế hoạch mở rộng tại Đồng Nai, Ninh Bình và Bắc Ninh. Mục tiêu của AEON là tăng gấp ba số lượng trung tâm thương mại tại Việt Nam vào năm 2030, đồng thời thử nghiệm các mô hình bán lẻ mới phù hợp với đặc thù địa phương.
Bên cạnh AEON, các thương hiệu bán lẻ Nhật Bản khác như Uniqlo, MUJI, FujiMart, FamilyMart hay Takashimaya cũng ghi nhận hoạt động kinh doanh tích cực trong năm 2025. Uniqlo tiếp tục mở rộng nhanh mạng lưới cửa hàng tại Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn, tận dụng sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và xu hướng tiêu dùng hướng tới sản phẩm chất lượng, giá cả hợp lý. MUJI, dù không công bố số liệu tài chính riêng tại Việt Nam, vẫn được đánh giá là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất của tập đoàn Ryohin Keikaku, với số lượng cửa hàng liên tục gia tăng và mức độ nhận diện thương hiệu ngày càng cao.
Trong ngành điện tử, Canon tiếp tục là một trong những doanh nghiệp Nhật Bản có hoạt động hiệu quả nhất tại Việt Nam. Theo báo cáo tài chính hợp nhất của Canon Inc., năm tài chính 2025, tập đoàn đạt doanh thu toàn cầu khoảng 4.510 tỷ yên, lợi nhuận hoạt động xấp xỉ 465 tỷ yên, tăng hơn 20% so với năm trước. Trong đó, các nhà máy tại Việt Nam chủ yếu tập trung ở Bắc Ninh, Thái Nguyên và Hà Nội được xác định là cứ điểm sản xuất chiến lược đối với máy in, máy photocopy và linh kiện quang học, với sản lượng xuất khẩu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu mảng thiết bị văn phòng của Canon.
Việt Nam hiện là một trong ba trung tâm sản xuất lớn nhất toàn cầu của Canon, đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu chi phí, nâng cao biên lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro chuỗi cung ứng. Việc duy trì công suất cao và tỷ lệ đơn hàng ổn định trong năm 2025 giúp Canon Việt Nam tiếp tục đóng góp tích cực vào kết quả kinh doanh hợp nhất của tập đoàn, bất chấp nhu cầu thiết bị văn phòng tại nhiều thị trường phát triển còn chững lại.
Cùng với Canon, Panasonic cũng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan tại Việt Nam trong năm 2025, đặc biệt ở các mảng điện tử gia dụng, pin và linh kiện điện tử. Theo báo cáo năm tài chính 2025, Panasonic Holdings đạt doanh thu toàn cầu hơn 8.500 tỷ yên, lợi nhuận hoạt động tăng trưởng hai chữ số, trong đó khu vực Đông Nam Á với Việt Nam là điểm nhấn được đánh giá là một trong những động lực tăng trưởng chính. Các nhà máy của Panasonic tại Bình Dương, Hà Nội và Hưng Yên tiếp tục mở rộng sản xuất, phục vụ cả thị trường nội địa và xuất khẩu sang các nước ASEAN.
Ở lĩnh vực ô tô và xe máy, Toyota và Honda tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu tại thị trường Việt Nam, đồng thời đảm bảo hiệu quả kinh doanh ổn định nhờ quy mô sản xuất lớn và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ phát triển. Toyota Motor Corporation kết thúc năm tài chính 2025 với lợi nhuận hoạt động toàn cầu đạt mức kỷ lục, vượt 5.300 tỷ yên, trong đó khu vực châu Á được đánh giá là đóng góp quan trọng về sản lượng và doanh thu.
Tại Việt Nam, Toyota duy trì sản lượng lắp ráp và doanh số bán hàng ổn định trong bối cảnh thị trường ô tô phục hồi rõ nét từ nửa cuối năm 2025. Các mẫu xe chiến lược như Vios, Corolla Cross và Innova Cross tiếp tục nằm trong nhóm bán chạy nhất thị trường, giúp Toyota Việt Nam giữ vững thị phần và tối ưu hiệu quả hoạt động. Dù không công bố lợi nhuận riêng, giới phân tích cho rằng Việt Nam vẫn là một trong những thị trường có biên lợi nhuận tốt của Toyota tại ASEAN, nhờ chi phí sản xuất cạnh tranh và mạng lưới cung ứng nội địa ngày càng hoàn thiện.
Tương tự, Honda Motor ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực tại Việt Nam trong cả hai mảng ô tô và xe máy. Năm tài chính 2025, Honda đạt lợi nhuận hoạt động toàn cầu hơn 1.300 tỷ yên, tăng mạnh so với năm trước. Tại Việt Nam, mảng xe máy tiếp tục đóng vai trò “máy in tiền” với doanh số duy trì ở mức cao, trong khi mảng ô tô ghi nhận tăng trưởng tốt nhờ nhu cầu tiêu dùng phục hồi và danh mục sản phẩm ngày càng đa dạng. Việt Nam hiện là một trong những thị trường quan trọng nhất của Honda tại Đông Nam Á, cả về doanh số lẫn lợi nhuận.
Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, linh kiện ô tô và công nghiệp hỗ trợ của Nhật Bản tại các khu công nghiệp phía Bắc như Bắc Ninh, Hải Phòng, Vĩnh Phúc đã ghi nhận sự cải thiện lợi nhuận rõ rệt trong năm 2025. Theo JETRO, tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản trong nhóm ngành linh kiện điện - điện tử báo lãi tại Việt Nam tăng trên 15 điểm phần trăm so với năm 2024, nhờ nhu cầu xuất khẩu phục hồi và làn sóng dịch chuyển đơn hàng từ Trung Quốc sang Việt Nam.
Các doanh nghiệp này không chỉ hưởng lợi từ chi phí lao động cạnh tranh, mà còn từ sự cải thiện về hạ tầng logistics, nguồn nhân lực kỹ thuật và chính sách thu hút FDI theo hướng chọn lọc của Việt Nam. Việc ngày càng nhiều tập đoàn Nhật Bản coi Việt Nam là “cứ điểm sản xuất dài hạn” thay vì chỉ là địa điểm gia công ngắn hạn đã giúp nâng cao giá trị gia tăng và tính bền vững của lợi nhuận.
